غفلت از ارتباط علم و حکمرانی، ما را در تحریم به روزمرگی کشاند

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، به نقل از شبکه اخبار اقتصاد و دارایی ایران (شادا)، وزیر امور اقتصادی و دارایی در مراسم گرامیداشت علامه طباطبایی و با تاکید بر اینکه امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند نقش آفرینی دانشگاه‌های علوم اجتماعی در ارتقاء کیفیت اداره کشور، سیاست گذاری هستیم، ادامه داد: با وجود ترویج مفاهیمی از قبیل دانشگاه‌های مساله محور تا دانشگاه‌های کمک کار سیاست گذاری و استفاده از تجاربی که در دانشگاه‌های مختلف اقصی نقاط جهان وجود دارد، اما در این زمینه هنوز با کمبود‌هایی مواجهیم و با وضع مطلوب فاصله بسیار داریم.

 

سیداحسان خاندوزی،در جمع اساتید و دانشجویان این دانشگاه اضافه کرد: در سال‌های اخیر و به ویژه در یکی دو دهه اخیر که خروجی‌های بیشتری از تحصیلات تکمیلی دانشگاه‌ها داشته ایم، به واسطه اینکه تعداد زیادی از فارغ التحصیلان دانشگاهی وارد دستگاه‌ها و نهاد‌های اجرایی شدند و این ادراک اشتباه که این ورود به معنای پیوند عرصه اجرا با علم و پژوهش است، نوعی احساس استغناء در مدیران کشور ایجاد شد و بعضا با استناد به آمار به کمیت استفاده از فارغ التحصیلان دانشگاهی استناد می‌کردند و این از بزنگاه‌های انحراف در نظام سیاستگذاری در کشور است.

 

خاندوزی ادامه داد: حتما کیفیت نیروی انسانی در وزارتخانه‌ها و دستگاه‌ها در خروجی آن‌ها بی تاثیر نیست، اما ما را از ارتباط نهادی میان سیاست گذار و نهاد علم و پژوهش بی نیاز نمی‌کند.

 

 وزیر اقتصاد با اشاره به نحیف شدن پیوند میان نظام اجرایی و اداری با دانشگاه در قالب پروژه‌های تحقیقاتی در سال‌های اخیر به دلیل تنگنا‌های بودجه‌ای و فقدان برنامه برای مسیر‌های جایگزین، تاکید کرد: ثمره غفلت در این زمینه این بود که کشور در عرصه حکمرانی اداری خود در سال‌های پس از تحریم به شدت متمرکز بر مسائل کوتاه مدت و روزمره خود شد و حالا با همتی که در دولت جدید برای عبور سریعتر از مسیر‌های عقب مانده وجود دارد، تلاش می‌شود تا به جای تمرکز بیش از اندازه در مسائل حال و آنی و درگیر شدن در مسائل و موانع کوتاه مدت و غفلت از مسیر‌های بلند مدتی که چه بسا باید رویکرد‌های متفاوتی برای آن اتخاذ کرد، استفاده از دستاورد‌های جدید دانشی در تسهیل امور بخش‌های مختلف اقتصادی و فرهنگی کشور دنبال شود.

 

خاندوزی شاه بیت این رویکرد را تلاش برای رهایی دانشگاه‌ها از بازی دانشی مقاله برای مقاله و اصلاح حس استغناء دستگاه‌های اجرایی از ارتباط نهادی با علم و پژوهش عنوان و تصریح کرد: برای این صورت مساله نیازمندیم تا راه‌های برون رفت متعدد و متکثری تعریف کنیم که مقدم بر همه زدودن حس استغنائی است که مدیران دستگاه‌ها و نهاد‌های اجرایی نسبت به نهاد علم دارند و تمرکز بر نیاز داشتن به ارتباط نهادی با علم پژوهش است.

 

وزیر اقتصاد نمونه این رویکرد را در وزارت متبوع خود، ارتباط با نهاد‌های علمی و دانشگاهی و فارغ التحصیلان دوره ارشد و دکتری، فراتر از قالب‌هایی مانند پروژه‌های تحقیقاتی مرسوم عنوان کرد و گفت: اولین مدرسه تابستانه وزارت امور اقتصادی و دارایی یکی از راه‌های کوتاه مدتی است که اتخاذ شده و در این اقدام قائل به این هستیم که خروجی دانشگاه‌ها باید به جایی برسد که ورودی و نیاز‌های سیاست گذاری کشور است.

 

وی با اشاره به گسل و حائلی که بین خروجی دانشگاه‌ها و ورودی سیاستگذاری‌های کشور وجود دارد، اضافه کرد: برای نمونه مسائل اداره اقتصاد کشور از جمله موضوعات سیاست گذاری بانکی، مالیاتی، گمرکی، بیمه‌ای و بودجه‌ای کشور کمتر در معرض توجه دانش آموختگان بوده و کمتر آمادگی مواجهه با آن را داشته اند و چه بسا به ابزار مواجهه با این مسائل هم مسلح هستند، اما نمی‌توانند آن را در قالب سندی که روی میز دستگاه اجرایی و حکمرانی قرار گیرد، ترجمه کنند؛ این سند ممکن است مساله شناسی ویژه باشد که علاج می‌طلبد و یا علاج و دارویی باشد برای مساله‌ای که پیش از این شناسایی شده است یا حاوی ارزیابی نسبت به سیاستی باشد که پیش از این اتخاذ شده و حالا نیازمند بازبینی است.

 

وزیر اقتصاد هدف مدرسه تابستانه وزارت اقتصاد را مواجهه نزدیکتر پژوهشگران دانشگاهی با مسائل اجرایی و حکمرانی برشمرد تا پژوهشگران پس از سپری کردن این دوره برای کار‌های پژوهشی خود با آگاهی از نیاز‌ها و دغدغه‌های سیاستگذاران و همچنین شناخت از قیود و محدودیت‌ها اقدام کنند.

 

خاندوزی شناخت قیود و محدودیت‌ها را در سیاست گذاری و ارتباط نهادی میان این عرصه با علم و پژوهش مهم برشمرد و توضیح داد: بعضا ممکن است نقدی که به سیاستگذاران می‌شود به دلیل عدم آگاهی از این محدودیت‌ها باشد و چه بسا طراح و صاحب ایده با شناخت این محدودیت‌ها و قید‌ها تصمیمات متفاوتی در کوتاه مدت و میان مدت بگیرد که لزوما بهترین تصمیم نیست، اما در ظرف مقدورات و ممکنات گریزی از آن به عنوان اتفاق اول نباشد.

 

وی لازمه شناخت این محدودیت‌ها و مقدورات را مواجهه نزدیک میان نهاد دانشگاه و سیاستگذار دانست و مدرسه تابستانه وزارت اقتصاد را نمونه‌ای از فضای گفت و گوی مستمر میان این دو نهاد برشمرد. خاندوزی ابراز امیدواری کرد که با این گفت و گوی مستمر و تسری آن به حوزه‌های دیگر، ارتباط نهادی برقرار شود و گسل یاد شده از میان برود تا نهاد پژوهشی با اطلاع از مقدورات و محدودیت‌ها بهترین راهکار‌ها را برای مسائل کشور در حوزه‌های مختلف پیشنهاد دهند.

 

وزیر اقتصاد در پایان گفت: لازم است این ارتباط مستمر وجود داشته باشد تا نه فقط در مسائل کوتاه مدت و در دوره‌هایی که کشور دچار مساله و مشکل است بلکه در بلند مدت، دانشگاه نقش مرجعیت خود را در کیفیت سیاست گذاری کشور ایفا کند.