زنجان؛ مهد علم و عرفان و شور حسینی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای زنجان ؛این روز فرصتی است تا به معرفی هرچه بیشتر و بهتر این شهر تاریخی و فرهنگی، با مردمی خونگرم و اصیل پرداخته شود. زنجان که در مسیر جاده ابریشم قرار داشته و تاریخ و تمدنی غنی را در دل خود جای داده، گنجینه‌ای از جاذبه‌های طبیعی، تاریخی و فرهنگی است.

تاریخچه و پیشینه زنجان، با پیشینه‌ای چند هزار ساله، همواره یکی از مراکز مهم تجاری و فرهنگی ایران بوده است. این شهر در دوران‌های مختلف تاریخی، به ویژه در دوره سلجوقیان و ایلخانیان، شکوفایی و رونق چشمگیری داشته است. وجود بنا‌های تاریخی ارزشمندی، چون گنبد سلطانیه که نمادی از عظمت معماری اسلامی است، گواه این مدعاست.

زنجان در ایران به "پایتخت شور حسینی" شهرت دارد. این عنوان نه تنها به دلیل ارادت عمیق مردم این شهر به اهل بیت (ع) است، بلکه به واسطه عظمت و شکوه عزاداری‌های محرم، به ویژه تاسوعا و عاشورا، اعطا شده است. دسته‌های عزاداری زنجان، با نظم و شور خاص خود، هزاران نفر را از سراسر ایران و حتی کشور‌های دیگر به این شهر می‌کشانند. حضور پرشور مردم و ارادت خالصانه آنها، فضای معنوی بی‌نظیری را ایجاد می‌کند که هر بیننده‌ای را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

حسینیه اعظم زنجان: قلب تپنده عزاداری یکی از مهم‌ترین نماد‌های این شور حسینی، حسینیه اعظم زنجان است. این حسینیه که قدمت آن به حدود یک قرن پیش بازمی‌گردد، در طول سالیان متمادی به مرکز اصلی برگزاری مراسم عزاداری در زنجان تبدیل شده است. شهرت جهانی حسینیه اعظم بیش از هر چیز به دسته عزاداری باشکوه آن در روز هشتم محرم (روز تاسوعا) برمی‌گردد. این دسته، که از بعدازظهر تا پاسی از شب ادامه دارد، با حضور صد‌ها هزار نفر از عزاداران، به یکی از بزرگترین تجمعات مذهبی جهان تبدیل می‌شود.

قدمت و توسعه: حسینیه اعظم در ابتدا بنایی کوچک بود، اما با کمک‌های مردمی و ارادت خالصانه اهالی، طی سالیان متمادی توسعه یافته و به وسعت و شکوه کنونی خود رسیده است. این حسینیه، علاوه بر برگزاری مراسم محرم، میزبان برنامه‌های فرهنگی و مذهبی متنوعی در طول سال است.

نذورات و موقوفات: بخش قابل توجهی از اداره و فعالیت‌های حسینیه اعظم از طریق نذورات و موقوفات مردمی تأمین می‌شود. مردم زنجان و ارادتمندان به اهل بیت (ع) در سراسر کشور، با اهدای نذورات نقدی و غیرنقدی، به ویژه قربانی کردن دام در روز دسته حسینیه، به حفظ و گسترش این مرکز مذهبی کمک می‌کنند. صحنه صد‌ها هزار رأس دام قربانی شده در طول مسیر دسته، نمادی از اوج ارادت و فداکاری مردم است.

جایگاه معنوی: حسینیه اعظم تنها یک مکان مذهبی نیست، بلکه به عنوان مرکز و نماد هویت دینی و فرهنگی زنجان شناخته می‌شود. این مکان نقش مهمی در حفظ و ترویج آموزه‌های عاشورا و اهل بیت (ع) ایفا می‌کند.

علمای برجسته و میراث دینی زنجان در طول تاریخ، مهد پرورش علمای برجسته، فقها و عرفای نامداری بوده است. شخصیت‌هایی همچون شیخ اشراق شهاب‌الدین سهروردی، فیلسوف و عارف بزرگ، از مفاخر این دیار هستند که نام زنجان را در تاریخ علم و فلسفه ایران درخشان کرده‌اند. این شهر با داشتن حوزه‌های علمیه فعال و مدرسین مجرب، همواره در تربیت نسل‌های مختلف از طلاب و روحانیون پیشرو بوده است. همین پیشینه غنی مذهبی است که باعث شده مردم زنجان ارادتی خاص به دین و مراسم مذهبی داشته باشند.

اهمیت روز زنجان

روز زنجان، فرصتی است برای معرفی عمق ارادت دینی مردم زنجان، این روز مجالی است تا شکوه عزاداری‌ها و نقش بی‌بدیل حسینیه اعظم در فرهنگ عاشورایی به جهانیان معرفی شود.

ارج نهادن به میراث دینی و علمای شهر یادآوری نقش علمای برجسته و مدارس دینی، به تقویت هویت مذهبی و علمی زنجان کمک می‌کند.

گردشگری مذهبی، با معرفی این ابعاد، می‌توان زنجان را به قطبی مهم برای گردشگری مذهبی در ایران تبدیل کرد و زائران و علاقه‌مندان به فرهنگ عاشورا را جذب نمود.

در نهایت، روز زنجان فرصتی مغتنم برای همه ایرانیان و حتی شیعیان جهان است تا با سفر به این دیار کهن، از نزدیک با شور حسینی، عظمت حسینیه اعظم، و ارادت خالصانه مردم زنجان به اهل بیت (ع) آشنا شوند و تجربه‌ای عمیق و معنوی را برای خود رقم بزنند.

جاذبه‌های گردشگری زنجان با داشتن جاذبه‌های متنوع، مقصدی جذاب برای گردشگران محسوب می‌شود. برخی از این جاذبه‌ها عبارتند از:

گنبد سلطانیه سومین گنبد بزرگ آجری جهان و یکی از شاهکار‌های معماری ایرانی-اسلامی که در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.

بازار سنتی زنجان، یکی از طویل‌ترین و زیباترین بازار‌های سرپوشیده ایران که قلب تپنده اقتصاد و فرهنگ شهر به شمار می‌رود.

موزه مردان نمکی، موزه‌ای منحصر‌به‌فرد که بقایای طبیعی شش مرد نمکی کشف شده در معدن چهرآباد را به نمایش می‌گذارد.

غار کتله‌خور: یکی از زیباترین غار‌های آهکی جهان با قندیل‌های خیره‌کننده و تالار‌های وسیع.

رودخانه قزل‌اوزن و سد تهم: مناطقی سرسبز و زیبا برای طبیعت‌گردی و لذت بردن از چشم‌انداز‌های طبیعی.

مجموعه‌ تاریخی رختشویخانه در قلب بافت تاریخی شهر زنجان در یک منطقه‌ پرتراکم مسکونی احداث شده است. این بنا ویژگی ها و معماری منحصر به فرد خود را دارد و می توان گفت در نوع خود در جهان بی نظیر است.

فرهنگ و هنر زنجان به دلیل داشتن هنرمندان ماهر و صنایع دستی بی‌نظیر، شهرت جهانی دارد. چاقوسازی، ملیله‌کاری و چاروق‌دوزی از مهم‌ترین صنایع دستی این استان هستند که ریشه در تاریخ و هنر این سرزمین دارند. همچنین، زنجان مهد پرورش بسیاری از دانشمندان، عرفا و شعرای نامدار بوده و هست، از جمله می‌توان به شیخ اشراق سهروردی، فیلسوف و عارف برجسته، اشاره کرد که از مفاخر این دیار است.

نامگذاری "شهر غواصان دریادل"نامگذاری زنجان به عنوان "شهر غواصان دریادل" به دلیل نقش پررنگ و برجسته رزمندگان زنجانی، به ویژه غواصان شهید، در دوران دفاع مقدس است. این نامگذاری ادای احترامی به ایثارگری‌ها و رشادت‌های مردم غیور این استان است که با جانفشانی خود، حماسه‌های ماندگاری را رقم زدند.

معرفی ظرفیت‌های گردشگری و اقتصادی استان: با تمرکز بر جاذبه‌های تاریخی، طبیعی و صنایع دستی، می‌توان این شهر را به مقصدی پرطرفدار برای گردشگران داخلی و خارجی تبدیل کرد.

نشان دادن هویت فرهنگی و تاریخی زنجان، برگزاری مراسم و جشنواره‌های فرهنگی در این روز، به معرفی بیشتر آداب و رسوم، موسیقی محلی و غذا‌های سنتی زنجان کمک می‌کند.

در نهایت، روز زنجان فرصتی مغتنم برای همه ایرانیان است تا با سفر به این دیار کهن، از نزدیک با تاریخ، فرهنگ و مهمان‌نوازی مردم خونگرم زنجان آشنا شوند و تجربه‌ای فراموش‌نشدنی را برای خود رقم بزنند.