مهم ترین کمک های اولیه برای مصدومان در سرما و یخبندان چیست؟

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز یزد با شروع فصل سرما، خطر بروز آسیب‌های ناشی از سرما مانند هیپوترمی و یخ‌زدگی افزایش می‌یابد؛ آسیب‌هایی که در صورت بی‌توجهی ممکن است پیامد‌های جدی و حتی جبران‌ناپذیر داشته باشند. 

در این نوشتار با اقداماتی آشنا می‌شویم که در شرایط خطر، جان ما و عزیزان‌مان را نجات می‌دهد.

 هیپوترمی چیست؟

هیپوترمی یا کاهش دمای بدن زمانی وجود می‌آید که بدن دیگر قادر به حفظ حرارت و تولید گرما به مقدار نیاز نباشد و دمای مرکزی بدن به ۳۵ درجه سانتیگراد یا پایین‌تر افت پیدا می‌کند.

قرارگرفتن در معرض سرما نه‌تنها به بافت‌های بدن صدمه می‌زند، بلکه ممکن است باعث آسیب به اندام‌ها یا اختلال در کارکرد سیستم‌های مختلف بدن شود.

اگر لباس شما مرطوب یا در معرض مستقیم وزش باد باشید، آسیب‌های بیشتری به شما وارد می‌شود. آسیب‌ها بیشتر در آن نواحی از بدن رخ می‌دهد که به طور مستقیم در معرض هوای سرد قرار دارند.
 

علائم و نشانه‌های هیپوترمی

- لرزیدن (در صورت پیشرفت بیماری ممکن است لرز وجود نداشته باشد.)

- کاهش تعداد نبض

- تنفس‌های کم‌عمق

- عدم تعادل در حرکات

- بیان سخنان نامفهوم همراه با شنیدن صدای برخورد دندان‌ها به یکدیگر

- بی‌حسی در دست یا پا

- تغییر در هوشیاری

- پوست سرد همراه با تغییر رنگ

یخ‌زدگی

یخ‌زدگی شامل یخ‌زدن بافت‌هایی از بدن است که معمولا در معرض مستقیم هوای سرد قرار دارند، مثل بینی، گوش‌ها، انگشتان دست و پاها، صورت.

این وضعیت به درجه حرارت هوا، مدت‌زمان قرارگرفتن در معرض هوا، سن شخص و عوامل دیگر بستگی دارد. یخ‌زدگی درجات مختلفی دارد که درک و تشخیص آن برای عموم مردم سخت و غیرممکن است، اما مهم این است که هرکدام از درجات یخ‌زدگی مهم و تهدیدکننده حیات است.
 

علائم و نشانه‌های یخ‌زدگی

- عدم حس در منطقه آسیب‌دیده

- تورم

- تغییر رنگ پوست (قرمز برافروخته، سفید، زرد یا آبی)

- در موارد جدی پوست سیاه و همراه با تاول است که نشانه یا علامتی از وجود آسیب عمیق بافتی را نشان می‌دهد.

کمک‌های اولیه در آسیب‌های ناشی از سرما

- اولین مرحله برخورد با صحنه آسیب، حفظ ایمنی خود و بیمار است. بعد از آن، فرد بیمار را در صورتی که قادر به راه‌رفتن باشد و در اندام تحتانی (پاها) یخ‌زدگی وجود نداشته باشد، به مکانی گرم و خشک منتقل کنید. سپس با اورژانس (۱۱۵) یا ندای امداد جمعیت هلال‌احمر (۱۱۲) تماس بگیرید.

- اولویت‌های حیات را بررسی کنید (راه هوایی، تنفس، گردش خون)

- چنانچه بیمار غیر پاسخگو و بدون تنفس باشد یا تنفس مؤثر نداشته باشد، احیای قلبی-ریوی را با اولویت فشردن قفسه سینه شروع کنید.

- لباس‌های خیس و مرطوب بیمار را ـ با رعایت احترام به حریم خصوصی او ـ با لباس‌های خشک جایگزین کنید.

- کفش و جوراب بیمار را با احتیاط خارج کنید.

تذکر: چنانچه احتمال یخ‌زدگی مجدد می‌دهید یا زمان رسیدن به مرکز درمانی کم باشد، نیازی به خارج کردن چکمه، پوتین و جوراب نیست.

- برای گرم کردن بیمار از روش‌های پیچیدن در پتو و کیسه‌خواب استفاده کنید. فراموش نکنید که بدن بیمار نباید به صورت مستقیم در تماس با سطح زمین یا اشیا نزدیک باشد.

- به دلیل بروز تورم و تاول، هرگونه زیورآلات را در منطقه آسیب‌دیده خارج کنید.

- در یخ‌زدگی‌ها برای پیشگیری از آسیب‌های بیشتر، در اندام‌ها و انگشتان از پانسمان خشک و استریل و تمیز استفاده کنید. (بین هر انگشت پارچه تمیز یا گاز استریل قرار دهید.)

- هرگز ناحیه یخ‌زده را مالش ندهید، چرا که باعث آسیب بیشتر به بافت می‌شود.

- تاول‌ها را سوراخ یا پاره نکنید.

- در یخ‌زدگی‌های سطحی، محل آسیب‌دیده را باید توسط حرارت بدن گرم کنید، مثل قراردادن انگشتان دست در زیربغل یا بین کشاله ران.

- از هرگونه حرکت و فعالیت فرد جلوگیری کنید.

- چنانچه بیمار هوشیار و قادر به خوردن است، به او نوشیدنی گرم بدهید.