شبکه آزمایشگاهی؛ ستون پنهان، اما حیاتی نظام سلامت

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما،دکتر کاظم وطن‌خواه رئیس آزمایشگاه مرجع سلامت معاونت درمان وزارت بهداشت با اشاره به گستردگی خدمات آزمایشگاهی در کشور اظهار کرد: بر اساس برآوردها، سالانه بیش از یک میلیارد تست آزمایشگاهی در کشور انجام می‌شود؛ رقمی قابل توجه که جایگاه محوری آزمایشگاه‌ها در فرآیند تشخیص و درمان را نشان می‌دهد. به گفته وی، بیش از ۷۰ درصد خدمات سلامت مبتنی بر نتایج آزمایشگاهی است و هرگونه اختلال در این حوزه می‌تواند روند درمان بیماران در سراسر کشور را با مشکل مواجه کند.

وی با بیان اینکه ماهیت فعالیت‌های آزمایشگاهی با سایر بخش‌های نظام سلامت تفاوت دارد، افزود: بخش قابل توجهی از فرآیندهای آزمایشگاهی به مواد مصرفی، تجهیزات دقیق و نگهداری مستمر وابسته است و همین موضوع، نگاه مدیریتی و حمایتی متفاوتی را نسبت به سایر حوزه‌های سلامت می‌طلبد.

رئیس آزمایشگاه مرجع سلامت با طرح این پرسش که اختلال حتی یک‌روزه در خدمات آزمایشگاهی چه پیامدهایی خواهد داشت، تصریح کرد: در چنین شرایطی، بخش عمده‌ای از فرآیندهای تشخیص، درمان، بستری و خدمات فوریت‌های پزشکی دچار اختلال می‌شود. از این رو، تصمیم‌گیری در حوزه‌هایی مانند تعرفه‌ها، نیروی انسانی، کیت‌ها، مواد مصرفی، ملزومات و تجهیزات باید مبتنی بر نیازهای واقعی این بخش انجام گیرد.

دکتر وطن‌خواه با اشاره به نوسانات ارزی و محدودیت‌های تأمین تجهیزات و کیت‌های آزمایشگاهی، راه‌اندازی شبکه یکپارچه آزمایشگاهی کشور را ضرورتی اجتناب‌ناپذیر دانست و گفت: در شرایط کنونی، راهی جز استفاده حداکثری و بهینه از منابع موجود نداریم. شبکه آزمایشگاهی این امکان را فراهم می‌کند که از ظرفیت‌های موجود شامل تجهیزات، نیروی انسانی، فضا و منابع مالی بهترین بهره‌برداری صورت گیرد.

وی با اشاره به اجرای موفق این طرح در برخی دانشگاه‌ها افزود: تجربه دانشگاه‌ها نشان می‌دهد که شبکه‌سازی آزمایشگاهی منجر به ارتقای کیفیت خدمات، کاهش خطاها و صرفه‌جویی مؤثر در منابع شده است. همراهی معاونت درمان و نگاه مثبت دانشگاه‌ها نیز بستر مناسبی برای تحقق سریع‌تر این هدف ملی فراهم کرده است.

رئیس آزمایشگاه مرجع سلامت همچنین از حمایت‌های معاونت درمان و دفترهای تخصصی وزارت بهداشت در بازنگری کارانه‌ها و سیاست‌های انگیزشی قدردانی کرد و گفت: طی سال‌های اخیر اقدامات مثبتی برای کاهش فاصله پرداختی میان گروه‌های مختلف انجام شده و این روند همچنان ادامه دارد که امید می‌رود به افزایش رضایتمندی کارشناسان آزمایشگاه‌ها منجر شود.

وی در ادامه به اهمیت یکپارچه‌سازی داده‌های سلامت و سامانه‌های آزمایشگاهی اشاره کرد و آن را فرصتی مهم برای ارتقای مدیریت و شفافیت دانست و افزود: اتصال داده‌های آزمایشگاهی به سامانه‌های ملی، ضمن ایجاد شفافیت، امکان برنامه‌ریزی دقیق‌تر در تأمین مواد مصرفی، کیت‌ها و تجهیزات تخصصی را برای تصمیم‌گیران فراهم می‌کند.

دکتر وطن‌خواه با تأکید بر لزوم قرار گرفتن حوزه آزمایشگاهی در اولویت برنامه‌های توسعه سلامت کشور تصریح کرد: آزمایشگاه ستون پنهان نظام سلامت است و بدون آن، سیاست‌گذاری مؤثر در حوزه پیشگیری، تشخیص، درمان و حتی پژوهش امکان‌پذیر نخواهد بود. با نگاه ملی، رویکرد علمی و همراهی دانشگاه‌ها می‌توان آینده‌ای ساخت که شبکه آزمایشگاهی کشور پاسخگوی نیازهای جمعیتی، فناورانه و اقتصادی باشد.

وی در پایان خاطرنشان کرد: حرکت هماهنگ و علمی به سمت شبکه‌سازی و داده‌محوری، این ظرفیت را ایجاد می‌کند که خدمات آزمایشگاهی کشور علاوه بر تأمین نیازهای داخلی، در سطح منطقه‌ای نیز به‌عنوان الگویی موفق در مدیریت سلامت مطرح شود.