تحول در فرآورش نفت خام با الگوی جدید سرمایه‌گذاری

به گزارش خبرگزاری صدا وسیما؛ الینا باقری فرآورش و نمک‌زدایی را یکی از مهم‌ترین و تعیین‌کننده‌ترین حلقه‌های زنجیره تولید و صادرات نفت خام دانست و بیان کرد: فرآورش و نمک‌زدایی از دیرباز در کشور به‌صورت احداث کارخانجات بزرگ انجام می‌شد که به دلیل حجم بالا و فرآیند پیچیده ساخت، اجرای آنها عموماً بین ۵ تا ۱۰ سال به طول می‌انجامید.

وی با اشاره به اینکه این زمان‌بر بودن سبب می‌شد پس از حفاری هر چاه که بین ۳ تا ۵ ماه زمان نیاز دارد، افزایش تولید وابسته به تکمیل کارخانه فرآورشی باشد و در عمل امکان بهره‌برداری به‌هنگام از چاه‌های حفاری‌شده فراهم نشود، افزود: همین چالش در سطح جهانی سبب شد در کشور‌هایی با میدان‌های پراکنده و امکان افزایش تولید چاه‌به‌چاه، استفاده از واحد‌های فرآورش و نمک‌زدایی سریع‌الاحداث یا اسکید مانتد (Skid Mounted) به یک الگوی متعارف تبدیل شود.

مدیرعامل هلدینگ آکسون با یادآوری تجربه‌های موفق این فناوری در ایران گفت: این واحد‌ها به دلیل قابلیت پیش‌ساخت در کارخانه و نصب سریع، تحولی اساسی در فرآورش نفت ایجاد کردند. در ایران نیز شرکت ایتالیایی ایتال‌فلوید نخستین واحد سریع‌الاحداث را در آزادگان جنوبی احداث و به بهره‌برداری رساند که امروز نقش مهمی در تولید غرب کارون ایفا می‌کند.

تعریف ظرفیت جدید برای فرآورش نفت خام

باقری با بیان اینکه دومین واحد فرآورشی اسکید با مدل قراردادی BOO (ساخت، بهره‌برداری و مالکیت) با عنوان واحد پایدار غرب از سوی یکی از شرکت‌های گروه آکسون به نتیجه رسید؛ واحدی که تاکنون بیش از ۵ میلیون بشکه نفت خام را بدون حتی یک روز توقف فرآورش کرده است، تصریح کرد: این پروژه نخستین تجربه یک شرکت داخلی در اجرای قرارداد یکپارچه بود که به کارفرمایی شرکت مهندسی و توسعه نفت و شرکت زد ان وستوک (ZNV) انجام شد.

وی با اشاره به سیاست‌های جدید شرکت ملی نفت ایران گفت: شرکت ملی نفت با تعریف ظرفیت قابل توجه برای فرآورش نفت خام در قالب قرارداد‌های BOO و با استفاده از ظرفیت‌های قانونی مشارکت عمومی - خصوصی، گام بزرگی در توسعه صنعت نمک‌زدایی، فرآورش و همچنین تسریع تولید از چاه‌های آماده به کار برداشت.

مدیرعامل هلدینگ آکسون با بیان اینکه طرح سرمایه‌گذاری، احداث و بهره‌برداری میدان کرنج در بازه یک سال احداث و ۱۰ سال بهره‌برداری تعریف شده و ارزش قرارداد آن حدود ۲۰۰ میلیون دلار است که اشتغال قابل توجهی در کشور ایجاد می‌کند، افزود: گروه آکسون با اتکا به تجربه موفق خود در ساخت، احداث و بهره‌برداری، مصمم است این واحد را در زمانی کوتاه‌تر از تعهد قراردادی وارد مدار تولید کرده و با رعایت استاندارد‌های بین‌المللی، پایداری تولید را تضمین کند.

استفاده از سرمایه‌گذاران به‌عنوان شرکای اجرایی در طرح‌های نفتی

باقری با مقایسه الگوی مشارکت عمومی - خصوصی با قرارداد‌های سنتی EPC و EP تأکید کرد: در الگو‌های قدیمی، مسئولیت پیمانکار صرفاً به مهندسی و ساخت محدود بود و تعهدی نسبت به تولید مداوم و پایدار وجود نداشت؛ در حالی که در قرارداد‌های مشارکت عمومی - خصوصی، پرداخت‌ها مبتنی بر عملکرد است و همین موضوع سرمایه‌گذار و مجری را ملزم به رعایت استاندارد‌ها و کیفیت مطلوب در تمام طول عمر پروژه می‌کند.

وی افزود: طولانی‌مدت بودن این قرارداد‌ها سبب می‌شود پایداری تولید برای سرمایه‌گذار به اندازه کارفرما اهمیت داشته باشد و هرگونه عدم‌النفع تولید، برای هر دو طرف اثرگذار باشد. همچنین امکان جذب سرمایه خارج از منابع شرکت ملی نفت ایران و استفاده از سرمایه‌گذاران به‌عنوان شرکای اجرایی، نقش مؤثری در موفقیت طرح‌ها دارد.

مدیرعامل هلدینگ آکسون در پایان با تقدیر از رویکرد وزارت نفت و شرکت ملی نفت ایران در واگذاری طرح‌های بزرگ به بخش خصوصی گفت: در طرح‌های بلندمدت نفت و گاز، ثبات مدیریتی و هم‌راستایی مالکیت و مدیریت از ارکان اصلی موفقیت است که بخش خصوصی به دلیل عدم تأثیرپذیری از تغییرات سیاستی و قانونی، این مزیت را داراست. واگذاری کامل طرح‌های فرآورشی به بخش خصوصی اقدامی شایسته تقدیر است و انتظار می‌رود بخش خصوصی نیز با اجرای دقیق، کیفی و به‌موقع طرح‌ها، پاسخ این اعتماد را به‌درستی بدهد.