تاکید بر ضرورت تدوین چارچوب‌های اجرایی برای تاب‌آوری میراث فرهنگی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما   علی دارابی در چهارمین همایش «توانمندسازی میراث معماری و شهری در برابر زلزله» که در پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری آغاز شد، گفت: امروز در مواجهه با عباراتی مثل «زلزله» و «سیل» از عبارات «بحران» و «سانحه» استفاده می‌کنیم، در حالی‌که این موارد، پدیده‌های طبیعی هستند که بی‌توجهی به آنها در فرایند‌های مداخلات محیطی، آنها را برای ما تبدیل به «تهدید» کرده است.

او با بیان اینکه بحران‌های طبیعی منجمله زلزله را باید به عنوان یک اصل پذیرفته در معماری و شهرسازی پهنه زیستی ایران دانست، افزود: معماران و شهرسازان گذشته با آگاهی از اصل وجودی آن تلاش کرده‌اند با بهره‌گیری از تدبیر و فناوری متناسب با دوره خود، حداکثر توانمندسازی ممکن را در «معماری» و «ساختار و زیرساخت‌های شهری» به وجود آورند.

دارابی با اشاره به گذشت زمان و فرسودگی ناشی از آن از یک‌سو و مداخلات بدون حساب دوره‌های معاصر از سوی دیگر، اظهار کرد: این عوامل موجب برهم خوردن تعادل اولیه شده و امروز ما را با چالش‌های متعدد مواجه کرده است.

قائم‌مقام وزیر میراث فرهنگی تأکید کرد: عملاً توانمندسازی میراث معماری و شهری در برابر زلزله، یک «مسئله چندبعدی» است که نیاز به چارچوب‌های مدیریتی و کلان در سطح شهری و ملی دارد. این توانمندسازی علاوه بر «حفاظت از ساختمان‌ها و بنا‌های تاریخی»، به منظور «حفظ هویت فرهنگی و تاریخی شهر‌ها و جوامع» و «خوانش و به‌کارگیری تجارب گذشتگان» نیز اهمیت دارد.

او ادامه داد: همچنین چارچوب‌های کلان و مدیریتی توانمندسازی میراث معماری و شهری در برابر زلزله در قالب محور‌هایی از جمله چارچوب‌های مدیریتی و سیاست‌گذاری، مدیریت ریسک و ارزیابی آسیب‌پذیری، ایجاد نظام‌های اطلاع‌رسانی و پیش‌بینی بلایای طبیعی، چارچوب‌های فنی، اجتماعی و فرهنگی، مالی و اقتصادی و همچنین همکاری‌های بین‌المللی و پژوهشی مورد تأکید وی قرار گرفت.

دارابی در ادامه، به اسنادی مانند «سند راهبرد ملی مدیریت بحران کشور (۱۳۹۹)» و «سند ملی کاهش خطر» ابلاغی سال ۱۴۰۰ اشاره کرد که در آنها تکالیفی برای وزارت میراث فرهنگی پیش‌بینی شده است؛ از جمله کاهش آسیب‌پذیری سالانه ۱۰ درصد آثار تاریخی در برابر زلزله که با فرض وجود حدود ۱۴ هزار بنای تاریخی، سالانه ۱۴۰۰ اثر باید در برنامه کاهش آسیب‌پذیری قرار گیرند.

او همچنین بر استفاده از تکنولوژی‌های سنتی و نوین برای مقاوم‌سازی آثار، مطالعه و شبیه‌سازی رفتار بنا‌ها در برابر زلزله، تقویت زیرساخت‌ها و تأسیسات شهری، آگاهی‌رسانی و آموزش عمومی، مشارکت جوامع محلی، تخصیص منابع مالی، حمایت از بیمه‌ها و تأمین مالی مقاوم‌سازی و توسعه همکاری‌های ملی و بین‌المللی تأکید شد.

قائم‌مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی در پایان سخنانش اعلام کرد: توانمندسازی میراث معماری و شهری در برابر زلزله نیازمند «رویکردی یکپارچه و چندوجهی» است و انتظار می‌رود خروجی‌های این همایش به «چارچوب‌ها و راهنما‌های کاربردی و قابل بهره‌گیری برای حفاظت از میراث فرهنگی» تبدیل شود. همچنین نقش پژوهشگاه میراث فرهنگی در کنار وزارت میراث فرهنگی در «انجام مطالعات بنیادی و کاربردی»، «توسعه دانش و فناوری» و «تدوین برنامه‌های ملی» مورد تأکید قرار گرفت.