مخبر دزفولی: هر جا مقلد بودیم، باختیم؛ مثل اقتصاد

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما ، محمدرضا مخبر رئیس فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران، در ششمین اجلاسیه ملی هیئت حمایت از کرسی‌های نظریه‌پردازی، نقد و مناظره، طی سخنانی اظهار کرد: در ابتدای انقلاب اسلامی، کشور حدود ۲۰ تا ۲۵ دانشگاه داشت، اما امروز در مجموع نزدیک به ۴۰۰ دانشگاه جامع در کشور فعال است که این از دستاورد‌های انقلاب اسلامی به شمار می‌رود.

وی افزود: امروز بیش از ۱۰۰ هزار عضو هیت علمی در کشور فعالیت می‌کنند و تعداد مقالات نمایه‌شده ایران در سطح جهانی به حدود ۸۰ هزار مستند علمی رسیده است.

رئیس فرهنگستان علوم با اشاره به پیشرفت‌های علمی کشور گفت: در برخی حوزه‌های علم و فناوری، ایران دارای مزیت و حتی انحصار است؛ از جمله در حوزه‌های سلول‌های بنیادی، فناوری هسته‌ای، نانو و زیست‌فناوری. در حوزه نانو، ایران هم‌اکنون جزو کشور‌های برتر جهان محسوب می‌شود.

وی ادامه داد: کشور در حوزه‌های مختلفی همچون موشک‌های نقطه‌زن، محاسبات پیشرفته و انواع سوخت‌ها پیشرفت کرده است و اگر غیرت دینی وجود نداشت، به این جایگاه نمی‌رسیدیم. از ابتدای انقلاب همواره تحت تحریم بوده‌ایم، اما حرکت رو به جلو ادامه داشته است.

مخبر تأکید کرد: هر جا مقلد بوده‌ایم، مانند حوزه اقتصاد، شکست خورده‌ایم؛ چرا که صرفاً به کپی‌برداری روی آورده‌ایم. حتی در گزارش‌های مستند علم اقتصاد اروپایی تصریح شده که الگوی اقتصادی تعریف‌شده آنان برای کشور‌های شرقی کارآمد نیست؛ بنابراین دانشمندان علوم انسانی باید به‌طور جدی وارد عمل شوند.

وی با بیان اینکه هیچ‌کدام از ما نباید احساس رضایت کامل داشته باشیم، گفت: مشکلاتی وجود دارد که باید حل شود. رقیب اصلی ما در منطقه ترکیه است و عربستان تاکنون جایگاه علمی عاریتی داشته، هرچند ممکن است در سال‌های آینده این وضعیت تغییر کند.

رئیس فرهنگستان علوم افزود: درخشش جریان علمی در قرن بیستم با ایران است، اما این پرسش مطرح می‌شود که چرا برخی مشکلات کشور حل نمی‌شود؟ پاسخ این است که نیازمند شنیدن، نظریه‌پردازی و گفت‌و‌گو هستیم.

وی تصریح کرد: اسناد بالادستی و بنیادین نوشته شده‌اند، اما در اجرا موفق نبوده‌ایم، زیرا در کلیات متوقف می‌شویم. مدارس کشور باید استاندارد شوند و نظریه‌پردازی باید از آموزش‌وپرورش آغاز شود. پرسشگری باید از کودکی شکل بگیرد و بازنگری جدی در نظام آموزشی صورت گیرد.

مخبر ادامه داد: از نظر محتوایی و رسیدگی به کانون معلمان عقب هستیم. نظریه‌پردازی از مدرسه آغاز می‌شود، اما هنوز گفت‌وگوی جهانی در حوزه‌هایی مانند اقتصاد، حقوق و جامعه‌شناسی را پیدا نکرده‌ایم.

وی خاطرنشان کرد: در حوزه علوم انسانی و اجتماعی، سطح رقابت جهانی ما پایین است و باید هیأت‌های اندیشه‌ورز و اندیشکده‌های مؤثر شکل بگیرد و خروجی آنها مشخص و قابل ارزیابی باشد.

رئیس فرهنگستان علوم در پایان گفت: با توجه به انگیزه بالای جوانان، احساس می‌کنم این مسیر در حال شکل‌گیری است. پیوند میان علوم انسانی و علوم تجربی می‌تواند گره‌های نظام حکمرانی را باز کند. هم به علوم تجربی کاربردی و هم به علوم انسانی نیاز داریم؛ به شرط آنکه علوم انسانی دیدگاه‌های خود را در معرض آزمون و عمل قرار دهد.