چربی اشباع؛ دشمن قلب یا همراه سلامت؟

معمولا اسید‌های چرب اشباع در دمای اتاق جامد هستند؛ چربی‌های اشباع موجب افزایش کلسترول بد خون (LDL) و افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی و سکته می‌شود؛ علاوه بر این، کالری بالای چربی‌ها می‌تواند منجر به افزایش وزن و چاقی شود که خود عامل خطر بسیاری از بیماری‌ها است؛ مصرف زیاد چربی اشباع همچنین با افزایش خطر دیابت نوع دو از طریق ایجاد مقاومت به انسولین، کبد چرب و حتی افزایش التهاب بدن همراه است.

 

چربی‌های اشباع بیشتر شامل غذا‌های حیوانی مانند لبنیات پُر چرب، بستنی، خامه، پنیر و گوشت است؛ پرندگان و ماهی‌ها نسبت به گوشت قرمز میزان کمتری از این اسید چرب را دارا هستند؛ همچنین روغن‌های گیاهی مانند روغن نارگیل و روغن پالم و بسیاری از غذا‌های سرخ کرده و شیرینی‌های صنعتی دارای مقادیر بالایی از چربی اشباع هستند؛ غذا‌هایی که با کره حیوانی مارگارین یا روغن قنادی آماده شده‌اند (مانند کیک، کلوچه، بیسکویت و سایر انواع دسرها)، شکلات، گوشت‌های فراوری شده (مانند سوسیس، کالباس و همبرگر) دارای مقدار زیادی اسید‌های چرب اشباع هستند.

 

نکته کلیدی در مصرف چربی اشباع، رعایت تعادل و انتخاب منابع سالم است، زیرا مصرف متعادل می‌تواند ضمن بهره‌مندی از فواید آن، خطر بروز بیماری‌ها را کاهش دهد.

 

با این حال، چربی اشباع اگر به صورت متعادل مصرف شود، می‌تواند فواید مهمی برای بدن داشته باشد؛ این نوع چربی در تولید برخی هورمون‌ها نقش دارد، انرژی لازم بدن را تامین می‌کند و به جذب ویتامین‌های محلول در چربی مانند A، D، E و K کمک می‌کند؛ نکته مهم آن است که این فواید تنها زمانی حاصل می‌شوند که مصرف چربی اشباع محدود باشد و منابع آن سالم و طبیعی انتخاب شوند.

 

جایگزینی اسید چرب اشباع با انواع غیر اشباع مثلا جایگزینی روغن‌های جامد با روغن‌های مایع یک انتخاب غذایی سالم است و موجب کاهش کلسترول بد خون می‌شود.

 

 

- تاکید بر مصرف میوه‌ها و سبزیجات، فرآورده‌های لبنی فاقد چربی یا کم چرب، غلات سبوس دار، مرغ، ماهی و انواع مغز‌ها

 

- محدود کردن مصرف گوشت قرمز و استفاده از انواع بدون چربی آن در صورت لزوم

 

- کاهش مصرف بیسکویت، کیک، کلوچه، شیرینی و فست فود‌ها

 

- استفاده از روغن‌های مایع مانند: زیتون، کانولا و... برای پخت و پز به جای روغن جامد و کره

 

- محدود نمودن مصرف انواع سس‌های سالاد

 

«اعظم زمانی»؛ کارشناس ارشد تغدیه و رژیم درمانی مرکز بهداشت شهدای انقلاب شیراز