توصیه‌های وزارت بهداشت درباره باران‌های اسیدی و سمی

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما؛ علیرضا رئیسی با بیان اینکه ایستگاه‌های پایش کیفیت هوا آلاینده‌های معیار شامل ذرات معلق PM۲.۵، PM۱۰، CO، O۳، NO۲ و SO۲ را در سطح شهر اندازه‌گیری می‌کنند، اظهار کرد: بر اساس داده‌های ثبت‌شده در این ایستگاه‌ها، شاخص لحظه‌ای کیفیت هوا در حال حاضر در سطح شهر حدود ۹۱ و در محدوده قابل قبول قرار دارد، اما آلاینده‌های ناشی از انفجار‌ها در این دسته از آلاینده‌های معیار قرار نمی‌گیرند.

وی با اشاره به دود ناشی از اشتعال سوخت و ترکیبات نفتی افزود: این دود می‌تواند حاوی ترکیبات سمی باشد و به همین دلیل لازم است تمهیدات لازم برای خودمراقبتی و کاهش مواجهه افراد، به ویژه گروه‌های حساس، در نظر گرفته شود.

معاون بهداشت وزارت بهداشت محدودیت تردد‌های غیرضروری در سطح شهر، ماندن در فضای بسته و بستن کامل درب و پنجره‌ها برای جلوگیری از ورود هوا و آلاینده‌ها به داخل ساختمان را از مهم‌ترین اقدامات در این شرایط عنوان کرد.

وی همچنین بر مدیریت تهویه و فشار هوا در ساختمان‌ها تأکید کرد و گفت: لازم است تمامی سیستم‌های مکنده که می‌توانند موجب ایجاد فشار منفی و ورود آلاینده‌ها به داخل ساختمان شوند خاموش شوند.

دکتر رئیسی کاهش فعالیت‌های بدنی در فضای باز و بسته و رعایت تغذیه مناسب از جمله مصرف میوه و سبزیجات را نیز از دیگر توصیه‌های مهم در این شرایط دانست.

وی افزود: در صورت استفاده از دستگاه‌های تصفیه هوا، بهتر است دستگاه در حالت حداکثری قرار گیرد. فیلتر‌های هپا و کربن فعال می‌توانند سد دفاعی مناسبی در برابر ذرات میکرونی و بو‌های شیمیایی ایجاد کنند.

معاون بهداشت وزارت بهداشت با اشاره به احتمال بارندگی و تأثیر آن بر رسوب آلاینده‌ها گفت: با توجه به شرایط جوی و شروع بارندگی، این ترکیبات می‌توانند به سطح زمین و خاک منتقل شوند، بنابراین لازم است تا حد امکان از تماس با آنها اجتناب شود.

وی تأکید کرد: در صورت قرار داشتن در فضای باز هنگام بارندگی، بهتر است افراد زیر سقف‌های بتنی پناه بگیرند و از پناه گرفتن زیر درختان خودداری کنند و در صورت تماس باران با پوست، لازم است در اولین فرصت محل تماس با آب سرد شست‌وشو داده شود.

وی همچنین توصیه کرد: از مصرف آب چاه‌های روباز یا مخازن ذخیره آب باران در مناطق نزدیک به محل حادثه خودداری شود و حیوانات خانگی و احشام نیز به فضا‌های کاملاً سرپوشیده منتقل شوند.

معاون بهداشت وزارت بهداشت اظهار کرد: در صورت بروز علائمی مانند سوزش شدید مجاری تنفسی، سرفه خشک یا تاری دید شدید، لازم است افراد به مراکز درمانی مراجعه کرده یا با پزشک مشورت کنند و پس از پایان بارندگی، سطوح خارجی ساختمان‌ها و خودرو‌ها باید با فشار زیاد شست‌وشو داده شوند تا رسوبات خشک نشوند و در هنگام انجام این کار نیز استفاده از وسایل حفاظتی مانند دستکش، عینک و ماسک ضروری است.

دکتر رئیسی در پایان با تأکید بر اهمیت استفاده از ماسک مناسب گفت: استفاده از ماسک‌های دارای فیلتر کربن فعال یا ماسک‌های نیم‌صورت با فیلتر اختصاصی گاز‌ها برای نیرو‌های امدادرسان و آتش‌نشان‌ها ضروری است. همچنین برای آلودگی‌های ذره‌ای ناشی از انفجار، دود و گردوغبار استفاده از ماسک‌های N۹۵ یا FFP۲ و بالاتر توصیه می‌شود و در صورت در دسترس نبودن این ماسک‌ها، استفاده از ماسک‌های جراحی نیز برای عموم مردم مناسب است.

همچنین دانشگاه علوم پزشکی تهران در اطلاعیه‌ای اعلام کرد: انفجار انبار‌ها و مخازن سوخت می‌تواند موجب ورود حجم بالایی از ترکیبات سمی شامل هیدروکربن‌ها و اکسید‌های گوگرد و نیتروژن به جو شود؛ ترکیباتی که در صورت بارندگی، باران حاصل از آن ممکن است دارای خاصیت اسیدی شدید باشد و برای سلامت انسان خطرات جدی ایجاد کند.

بر اساس این اطلاعیه، تماس مستقیم این بارش‌ها با پوست یا استنشاق بخارات و ذرات معلق آن می‌تواند باعث سوختگی‌های شیمیایی پوستی، تحریک مجاری تنفسی و آسیب به ریه‌ها شود؛ از این رو رعایت نکات ایمنی در چنین شرایطی ضروری است.

همچنین دانشگاه علوم پزشکی تهران در اطلاعیه‌ای توصیه کرده است در زمان بارش پس از انفجار‌های نفتی، شهروندان از خروج از منزل خودداری کنند و در صورت امکان منافذ و درز‌های ورودی هوا را با پارچه مرطوب بپوشانند تا از ورود ذرات معلق سمی به فضای داخلی جلوگیری شود.

در این اطلاعیه همچنین آمده است: در صورتی که افراد در فضای باز غافلگیر شوند، باید به سرعت به زیر سقف‌های بتنی یا فلزی پناه ببرند و از ایستادن زیر درختان خودداری کنند؛ زیرا برگ درختان می‌تواند قطرات اسیدی را جمع کرده و به شکل متمرکز روی افراد بریزد.

در صورت تماس باران با پوست نیز توصیه شده است محل تماس به هیچ عنوان مالش داده نشود و تنها با جریان مداوم آب سرد شست‌وشو شود، زیرا مالش می‌تواند موجب نفوذ بیشتر ترکیبات اسیدی و نفتی به منافذ پوست شود.

بر اساس این اطلاعیه، لباس‌هایی که با این باران آلوده شده‌اند باید بلافاصله تعویض شده و در کیسه دربسته قرار گیرند، زیرا بخارات متصاعدشده از لباس‌های خیس می‌تواند در محیط‌های بسته موجب مسمومیت تنفسی شود.

کارشناسان همچنین استفاده از ماسک‌های فیلتردار مانند ماسک N۹۵ یا ماسک‌های دارای لایه کربن فعال را توصیه کرده‌اند و تأکید کرده‌اند ماسک‌های پارچه‌ای معمولی در برابر بخارات اسیدی و ذرات نفتی کارایی کافی ندارند.

دانشگاه علوم پزشکی تهران در ادامه هشدار داده است: شهروندان در مناطق نزدیک به انفجار از مصرف آب چاه‌های روباز یا مخازن ذخیره آب باران خودداری کنند، زیرا نفوذ ترکیبات نفتی و اسیدی به منابع آب می‌تواند موجب مسمومیت و آسیب‌های جدی به بدن شود.

در این اطلاعیه همچنین بر ضرورت انتقال حیوانات خانگی و احشام به فضا‌های سرپوشیده و محافظت از علوفه آنها تأکید شده است.

این دانشگاه در پایان اعلام کرد: در صورت بروز علائمی مانند سوزش شدید مجاری تنفسی، سرفه خشک مداوم یا تاری دید، افراد باید در اسرع وقت به مراکز درمانی مراجعه کنند. همچنین توصیه شده است پس از پایان بارندگی، سطوح خارجی ساختمان‌ها و خودرو‌ها با فشار آب شسته شوند تا از باقی ماندن رسوبات سمی و انتشار مجدد آنها در هوا جلوگیری شود.