شب قدر، شب رحمت الهی و آمرزش گناهان است و در آن، فرشتگان به زمین میآیند و بنابر برخی از احادیث شیعه، مقدرات سال آینده بندگان را بر امام عرضه میکنند. در این شبها، مردم با الگوگیری از معصومین (ع)، به شبزندهداری، تلاوت قرآن، دعا، عبادت و مذاکره علمی و کسب دانش و معرفت میپردازند.
اعمال شب قدر به دو دسته تقسیم میشوند؛ دسته اول اعمالی است که در هر سه شب مشترک بوده و دسته دوم اعمالی که مختص همان شب است.
اعمال مشترک شبهای قدر
علاّمه مجلسی فرمودهاند: بهتر است غسل این شبها در هنگام غروب آفتاب انجام بگیرد که نماز شام با غسل خوانده شود.
در هر رکعت بعد از حمد، هفت مرتبه سوره توحید را خوانده و بعد از نماز، هفتاد مرتبه گفته شود: «استَغفِرُالله وَ اَتوبُ اِلَیهِ» در روایت آمده از جای خود برنخیزد تا حق تعالی او و پدر و مادرش را بیامرزد.
قرآن مجید را باز کرده و در مقابل خود بگذارید و دعای زیر را بخوانید و بعد از آن حاجت خود را از خدا بخواهید: «اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِکِتَابِکَ الْمُنْزَلِ وَ مَا فِیهِ وَ فِیهِ اسْمُکَ الْأَکْبَرُ وَ أَسْمَاؤُکَ الْحُسْنَی وَ مَا یُخَافُ وَ یُرْجَی أَنْ تَجْعَلَنِی مِنْ عُتَقَائِکَ مِنَ النَّارِ»
قرآن مجید را روی سر بگذارید و بگویید: «اللّهُمَّ بِحَقِّ هذَا الْقُرْآنِ وَ بِحَقِّ مَنْ أَرْسَلْتَهُ بِهِ وَ بِحَقِّ کُلِّ مُؤْمِنٍ مَدَحْتَهُ فِیهِ وَ بِحَقِّکَ عَلَیْهِمْ فَلَا أَحَدَ أَعْرَفُ بِحَقِّکَ مِنْکَ»
سپس ده مرتبه بگویید «بِکَ یَا اللّهُ»
ده مرتبه «بِمُحَمَّدٍ»
ده مرتبه «بِعَلِیٍّ»
ده مرتبه «بِفَاطِمَةَ»
ده مرتبه «بِالْحَسَنِ»
ده مرتبه «بِالْحُسَیْنِ»
ده مرتبه «بِعَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ»
ده مرتبه «بِمُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ»
ده مرتبه «بِجَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ»
ده مرتبه «بِمُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ»
ده مرتبه «بِعَلِیِّ بْنِ مُوسَی»
ده مرتبه «بِمُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ»
ده مرتبه «بِعَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ»
ده مرتبه «بِالْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ»
ده مرتبه «بِالْحُجَّةِ»
سپس هر حاجتی را که دارید، بگویید.
در روایات آمده است که، چون شب قدر میشود منادی از آسمان هفتم ندا میکند از بطنان عرش که حق تعالی آمرزید هر که را که به زیارت قبر امام حسین (ع) آمده است.
روایت شده است هر کس شب قدر را اِحیا بدارد، گناهانش آمرزیده میشود، هرچند به شماره ستارگان آسمان و سنگینی کوهها و پیمانه دریاها باشد.
صد رکعت نماز بخواند که فضیلت بسیار دارد به این صورت که در هر رکعت پس از سوره «حمد» ده مرتبه سوره «توحید» را بخوانید.
- خواندن دعای اللَّهُمَّ إِنِّی أَمْسَیْتُ...
دعای زیر را بخوانید:
«اللَّهُمَّ إِنِّی أَمْسَیْتُ لَکَ عَبْداً دَاخِراً لا أَمْلِکُ لِنَفْسِی نَفْعاً وَ لا ضَرّاً وَ لا أَصْرِفُ عَنْهَا سُوءاً أَشْهَدُ بِذَلِکَ عَلَی نَفْسِی وَ أَعْتَرِفُ لَکَ بِضَعْفِ قُوَّتِی وَ قِلَّةِ حِیلَتِی فَصَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَنْجِزْ لِی مَا وَعَدْتَنِی وَ جَمِیعَ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ مِنَ الْمَغْفِرَةِ فِی هَذِهِ اللَّیْلَةِ وَ أَتْمِمْ عَلَیَّ مَا آتَیْتَنِی فَإِنِّی عَبْدُکَ الْمِسْکِینُ الْمُسْتَکِینُ الضَّعِیفُ الْفَقِیرُ الْمَهِینُ اللَّهُمَّ لا تَجْعَلْنِی نَاسِیاً لِذِکْرِکَ فِیمَا أَوْلَیْتَنِی وَ لا [غَافِلا]لِإِحْسَانِکَ فِیمَا أَعْطَیْتَنِی وَ لا آیِساً مِنْ إِجَابَتِکَ وَ إِنْ أَبْطَأَتْ عَنِّی فِی سَرَّاءَ [کُنْتُ]أَوْ ضَرَّاءَ أَوْ شِدَّةٍ أَوْ رَخَاءٍ أَوْ عَافِیَةٍ أَوْ بَلاءٍ أَوْ بُؤْسٍ أَوْ نَعْمَاءَ إِنَّکَ سَمِیعُ الدُّعَاءِ.»
- طلب آمرزش و دعا برای حوائج دنیا و آخرت
علامه مجلسی فرمودند بهترین اعمال در این شبها طلب آمرزش و دعا برای حوائج دنیوی و اخروی برای خود، پدر و مادر و خویشاوندان و برادران زنده و مرده ایشان است.
ذکر صلوات: اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحمّدٍ وَ آلِ مُحمّد
در بعضی روایات وارد شده است که در این سه شب دعای جوشن کبیر خوانده شود.
اعمال شب ۱۹ ماه رمضان (اعمال مخصوص اولین شب قدر، شب نوزدهم)
اعمال شب نوزدهم شامل چند عمل از جمله:
صد مرتبه"اَستَغفُرِاللهَ رَبی وَ اَتوبُ اِلَیه" بگویید.
صد مرتبه "اَللّهُمَّ العَن قَتَلَةَ اَمیرَالمومنینَ" بگویید.
دعای زیر را بخوانید:
«یا ذَا الَّذی کانَ قَبْلَ کُلِّشَیْءٍ ثُمَّ خَلَقَ کُلَّشَیْءٍ ثُمَّ یَبْقی وَیَفْنی کُلُّشَیْءٍ یا ذَا الَّذی لَیْسَ کَمِثْلِهِ شَیءٌ وَ یا ذَاالَّذی لَیْسَ فِی السَّماواتِ الْعُلی وَلا فِی الاْرَضینَ السُفْلی وَ لا فَوقَهُنَّ وَلا تَحْتَهُنَّ وَلا بَیْنَهُنَّ اِلهٌ یُعْبَدُ غَیْرُهُ لَکَ الْحَمْدُ حَمْداً لا یَقْوی عَلی اِحْصاَّئِهِ اِلاّ اَنْتَ فَصَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ الِ مُحَمِّدٍ صَلوةً لا یَقْوی عَلی اِحْصاَّئِها اِلاّ اَنْتَ»
دعای زیر را بخوانید:
«اللَّهُمَّ اجْعَلْ فِیمَا تَقْضِی وَ تُقَدِّرُ مِنَ الْأَمْرِ الْمَحْتُومِ وَ فِیمَا تَفْرُقُ مِنَ الْأَمْرِ الْحَکِیمِ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ وَ فِی الْقَضَاءِ الَّذِی لا یُرَدُّ وَ لا یُبَدَّلُ أَنْ تَکْتُبَنِی مِنْ حُجَّاجِ بَیْتِکَ الْحَرَامِ الْمَبْرُورِ حَجُّهُمْ الْمَشْکُورِ سَعْیُهُمْ الْمَغْفُورِ ذُنُوبُهُمْ الْمُکَفَّرِ عَنْهُمْ سَیِّئَاتُهُمْ وَ اجْعَلْ فِیمَا تَقْضِی وَ تُقَدِّرُ أَنْ عُمْرِی وَ تُوَسِّعَ عَلَیَّ فِی رِزْقِی وَ تَفْعَلَ بِی کَذَا وَ کَذَا» به جای این کلمه حاجت خود را ذکر کند.
التماس دعا برای ظهور حضرت مهدی (عج) و پیروزی ملت ایران بر دشمنان