چین، روسیه و ایران ستون‌های تمدنی نظم نوین جهانی

#دکتر_حسن_عابدینی، کارشناس ارشد مسائل بین الملل و معاون سیاسی رسانه ملی

دیدار کمتر از یک هفته پس از سفر دونالد ترامپ رئیس جمهور امریکا به چین انجام می‌شود که پیامد‌های ناشی از ناکامی اش در کسب اهداف جنگ ضد جمهوری اسلامی ایران بر آن سایه افکنده بود.

روسیه که درگیر جنگی ۴ ساله با اکراین است با تقویت روابط با چین عملا توانست از پکن به عنوان شریان حیاتی اقتصادی و سیاسی استفاده کند که انزوای روسیه را غیرممکن کرد و از دیگر سو، روسیه هم یک تأمین کننده امن انرژی و سپر دفاعی در برابر توسعه طلبی ناتو در گیتی است.

گذار از همکاری‌های تجاری به “ هم راستایی ژئوپلتیکی” از طریق نهایی سازی طرحهای کالن انرژی (نظیرقدرت سیبری ۲) و طراحی ساز و کار‌های مالی ضد تحریم و دلار زدایی از مبادلات تجاری طبعا از مهم‌ترین اهدافی است که پوتین و شی در این سفر دنبال می‌کنند.

برخی نظریه پردازان بر این باورند که جهان در حال انتقال قدرت از غرب به شرق است و همکاری راهبردی چین و روسیه شاید فرایند این انتقال را شتاب بیشتری بدهد.

این واقعیت را نمی‌توان نادیده گرفت که جمهوری اسلامی ایران در این دوره بیش از هر زمان دیگری در معادلات بین المللی می‌تواند نقش آفرین باشد. ایران، نقطه ثقل ثبات انرژی و امنیت در غرب آسیاست که بصورت نماد افول نظامی و کارآمدی امریکا در بحران‌های جهانی رخ نمایانده است.

چین برای رشد اقتصادی به انرژی منطقه خلیج فارس نیاز دارد و هر گونه بی ثباتی در ایران یا اختلال در تنگه هرمز که به علت دخالت‌های امریکا صورت می‌گیرد، قیمت انرژی را به شکلی غیرقابل کنترل افزایش می‌دهد و مسیر تجاری " یک کمربند و یک جاده" را هم با تهدید مواجه خواهد کرد.

روسیه هم می‌داند که در صورت تثبیت حضور آمریکا در منطقه عملا ناتو در مرز‌های جنوبی روسیه خیمه خواهد زد و امنیت ملی کرملین با چالش جدی مواجه خواهد شد.

ایران با هر دو کشور چین و روسیه تفاهم نامه راهبردی ۲۵-۲۰ ساله دارد که تعریف راهبرد " شریک اجتناب ناپذیر " را به مرحله اجرا در اورد. حوزه‌های انرژی، فعال سازی کریدور شمال -جنوب و تسریع در تکمیل زیرساخت‌های ریلی و بندری با مشارکت سرمایه گذاران چینی و فناوری روسی که زیرساخت‌های این طرح‌ها هم تا حدود زیادی اماده است گام نخستین رد این مرحله است. مسکو و پکن پیشتر تمایل به اجرای این طرح‌ها را بیان داشته‌اند.

استمرار رزمایش‌های مشترک چین، روسیه و ایران در دریای عمان و خلیج فارس که پیشتر هم در چند مرحله انجام شد می‌تواند به در هم تنیدگی و البته هماهنگی بیشتر قدرت‌های شرق جدید در برابر غرب رو به افول کمک کند. ابتکار سه جانبه " پاکستان، چین و ایران" هم برای تقویت همکاری‌های اقتصادی و ترانزیتی با ایران را می‌تواند مد نظر قرار داد.

بهر روی دهه سوم قرن بیست و یکم فرصت طلایی است برای شکل دهی هندسه نوین قدرت جهانی که دال مرکزی ان چین، روسیه و ایران قرار دارند. سرمایه، انرژی، فناوری، جمعیت، جغرافیای سیاسی و قدمت فرهنگی و تمدنی از مولفه‌هایی است که تضمین کننده نظم جدید جهانی است که دنیا را از سیطره فرهنگ نظم بربریت اپستین نجات خواهد داد.