همکاری بورس کالا با دانشگاهیان برای توسعه بازار سرمایه

حامد سلطانی نژاد در ادامه با اشاره به فعالیت بزرگترین موسسه پژوهشی در دنیا افزود: موسسه دارپای امریکا با حدود 300 نفر از نخبگان برتر دنیا توانسته است با ارائه تصمیم های جامع، کمک شایانی به اقتصاد کشورهای مختلف بکند و به طور مثال این موسسه موضوعات مختلفی را که از هر نقطه دنیا به آنها داده می شود ، مورد بررسی قرار دهد و طرح های عملیاتی قابل توجیهی را استخراج و ارائه می کند. من معتقدم در ایران نیز برای بورس کالا و سایر بازارهای مالی باید چنین ساز و کاری فراهم شود منتها برای شروع کار بهتر است از دانشگاه ها آغاز کنیم. 

وی با بیان اینکه متاسفانه زمینه پرورش نخبگان در کشور ما چندان فراهم نیست ، گفت : باید شرایطی مهیا شود تا از پژوهش های نخبگان کشور در مسیر مربوطه به نحو بهتر استفاده شود. 

مدیر عامل بورس کالای ایران در ادامه به لزوم تغییر تفکرات اشتباه در بازارهای مالی اشاره کرد و افزود : برای ایجاد یک بازار مالی موفق باید با هوش و ذکاوت بیشتری حرکت کنیم. ابتدا باید ذهنمان را در بازارهای مالی نسبت به سفته بازها تغییر دهیم. چرا که در بازار مالی ایران متاسفانه اغلب به افرادی که در آن فعالیت می‌کنند سفته باز اطلاق می شود و همیشه نگاه منفی به آنها بوده و برخی اوقات هم به آنها عنوان دلال اطلاق شده و از بازار حذف شده اند.

وی گفت: در بازار مالی می توان این دلال‌ها را ساماندهی کرد به طوری که به نفع منافع اقتصادی کشور حرکت کنند. این در حالی است که در تمام دنیا از این سفته بازها، استفاده بهینه می کنند به جای اینکه منتظر بمانند تا سفته باز شرایط بازار را برهم بریزد ، موقعیتی ایجاد می کنند تا این واسطه ها پول هایشان را در جهت تولید سرمایه گذاری کنند. 

سلطانی نژاد ادامه داد: با توسعه بازارهای مالی، سفته بازها به سمت سرمایه گذاری در بازار اوراق سوق می یابند و اینجاست که سفته باز با افرادی همانند خودش طرف می شود و بنابراین به این شکل نیست که سفته باز بیاید در مقابل تولید کننده یا مصرف کننده قرار گیرد.

وی با ارائه مثالی در این زمینه و با اشاره به راه اندازی گواهی سپرده کالایی محصولات کشاورزی در بورس کالا گفت: وقتی کشاورز بخواهد محصول برداشت شده خود را به فروش برساند دیگر با واسطه ای مواجه نخواهد بود که موجب افزایش قیمت شود چرا که کشاورز خودش محصول را به انبارهای مورد پذیرش بورس کالا خواهد سپرد و بعد اوراقی که از بابت سپردن محصول خود تحویل خواهد گرفت و بعد آن را در مکان عمومی مانند بورس کالا به فروش می رساند که در این صورت اگر با سفته باز هم رو به رو شد، به دلیل قوانین واضح و شفاف بورس جای نگرانی وجود نخواهد داشت. ضمن آن که سفته باز نیز از مزیت های متعددی برخوردار خواهد شد و دیگر لزومی ندارد هزینه حمل برای محصول متحمل شود.

وی خاطرنشان کرد: نکته جالبی که در این نوع معاملات وجود دارد آن است که برای این که معاملات سفته بازانه به سمت بازار مالی هدایت شود، معاملات گواهی سپرده کالایی از مالیات و ارزش افزوده معاف است.

وی به تجربه بازارهای جهانی در این خصوص اشاره کرد و گفت: در بورسLME بالغ بر 99 درصد معاملاتی که انجام می شود منجر به تحویل نمی شود و این موضوع نشانگر این است که 99 درصد از معاملاتی که در این بورس انجام می شود معاملات سفته بازانه است .

سلطانی نژاد گفت : پوشش دهنده ریسک که به این بازار مراجعه می کند تا ریسک نوسانات قیمت را پوشش دهد باز هم ممکن است کالا را تحویل نگیرد. یعنی فقط در این بازار پوشش ریسک کند و بعد از ورود به بازار واقعی محصول خود را دریافت کند. 

مدیرعامل بورس کالای ایران با بیان این مطلب که اولین و قدیمترین بازار مشتقه ایران در بورس کالای ایران است ، افزود : در بورس کالای ایران از سال 87 معاملات قراردادهای آتی سکه راه اندازی شد و به تدریج با استقبال معامله گران به جایگاهی رسیده است که در برخی زمان ها نیمی از ارزش معاملات بورس را در اختیار خود گرفته است.

در حقیقت این موضوع نشان می دهد که با وجود این که بازار مشتقه در کشور برای پیشرفت راه زیادی را پیش رو دارد، اما بازاری بسیار غنی است و توانسته تا کنون منابع زیادی را به سمت خود جذب کند.

سلطانی نژاد به سابقه بورس کالای ایران در زمینه بازار مشتقه اشاره کرد و گفت: اگر به سابقه بازار مشتقه بورس کالا نگاه کنیم درمی یابیم برغم تلاش های زیادی که صورت گرفت تا برای سایر محصولات نیز قراردادهای مشتقه راه اندازی شود مانند مفتول، مس شمش طلا ،زیره و سایر محصولات . اما هیچ از کدام از این کالاها به اندازه آتی سکه موفق نبوده اند که عامل اصلی آن نیز بودن بازیگران زیاد در این بازار است. 

وی افزود: اگر نگاهی به روند معاملات بورس کالای ایران داشته باشیم طی سال گذشته بالغ بر 26 میلیون تن محصول در قالب معاملات نقدی و فاینشنال مارکت مورد مبادله قرار گرفته که ارزش کل معاملات رقمی حدود 47 هزار میلیارد تومان ثبت شده است که از این میزان 16 هزار میلیارد تومان به معاملات مربوط به آتی سکه اختصاص داشته است این در حالی است در حالی که کل تولیدات ذوب آهن، فولاد مبارکه و بسیاری از محصولات تولید کنندگان پتروشیمی روی هم 29 هزار میلیارد رقم خورده است، بنابراین وقتی قرداد مشتقه انجام می شود اهرمی ایجاد می کند که موجب افزایش حجم در معاملات می شود.

*یک هفته با بورس کالا