چرادرخودرو‌های سنگین قطعه‌سازنشدیم؟راه‌کاربرون رفت ازوضعیت فعلی چیست؟

پژوهش خبری صدا و سیما: نمایندگان مجلس شورای اسلامی در جریان بررسی مواد ارجاعی از لایحه دائمی شدن برخی احکام برنامه‌های توسعه کشور، امکان ورود کامیون‌های با سه سال کارکرد برای نوسازی ناوگان باری و کامیونی کشور را تصویب کردند. براین اساس به دولت اجازه داده شد با تایید و تشخیص سازمان راهداری و حمل‌و‌نقل جاده‌ای، کامیون‌های مورد نیاز که استانداردهای روز را دارا بوده و عمر کمتر از سه سال داشته باشند مشروط به وجود خدمات پس از فروش موضوع قانون حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان خودرو به کشور وارد شوند.

با توجه به آمار تولید در سال های اخیر، حال و روز تولید خودروهای سنگین در کشور بسیار وخیم است. آمار فوق نشان می دهد که در سال های اخیر تولید این خودروها بسیار کم و نوسانی بوده است. تیراژ تولید خودروهای سنگین حدود ده تا بیست هزار دستگاه در سال بوده است. این در حالی است که هم اکنون 180 هزار خودرو سنگین با عمر بیش از 25 سال در کشور تردد می کند. این میزان در سال 90 برابر 50 هزار دستگاه بود.

با آمار تولید فعلی حداقل 10 سال زمان می برد تا همین 180 هزار خودرو سنگین فرسوده نوسازی شود علاوه بر این نیز طی همین ده سال بیش از 100 هزار خودرو سنگین دیگر نیز به فرسودگی که می رسد که در مجموع حدود 15 سال نوسازی ناوگان زمان می برد. بنابراین و باتوجه به هزینه بالای خودرو سنگین صفر، تصمیم واردات خودرو سنگین دست دوم گرفته شد.

یکی از مواردی که موجب عدم توسعه تولید خودرو سنگین پس از تجربه طولانی مدت در تولید این خودروها شده است، تولید مدل‌های بسیار زیاد با تیراژ بسیار کم در دهه اخیر است. با توجه به آمار منتشره توسط دفتر صنایع خودرو و نیرو محرکه در سال های اخیر9 شرکت داخلی، 12 نمانام (برند) خارجی را در 33 مدل کامیون، کامیونت و کشنده با تیراژ بسیار پایین در داخل کشور تولید کرده اند به صورتی که فقط 6 مدل دارای تیراژ سالانه 500 دستگاه است.

تولید مدل های فراوان با تیراژ پایین موجب شکل نگرفتن توان قطعه سازی در کشور به علت تیراژ پایین قطعات مورد نیاز و ناتوانی در  تولید خودرو سنگین در کشور شده است. علاوه بر این مونتاژ کاری در تیراژ پایین موجب عدم شکل گیری توانایی طراحی خودرو سنگین در کشور شده است. عدم شکل گیری قطعه سازی و فقدان توانایی طراحی موجب وابستگی شدید کشور به شرکت های خارجی به منظور مونتاژ این خودروها شده است. بنابراین برای درمان این مشکل برای سال های آینده وزارت صنعت باید با به کارگیری سیاست تمرکز در تولیدات خودرو سنگین علاوه بر بر طرف کردن نیاز کشور، از نابودی این صنعت سابقه دار در کشور جلوگیری نماید.