انتشار سندی از ارتباط سعودی ها با حملات 11 سپتامبر

این سند که به «فایل 17» معروف و روز شنبه منتشرشده، حاوی اسامی افرادی است که با عاملان حمله 11 سپتامبرمرتبط بوده‌اند.  باب گراهام» سناتور سابق دموکرات که ریاست مشترک تحقیقات کنگره در مورد حادثه یازده سپتامبر را بر عهده داشته است، می‌گوید: «بخش اعظم اطلاعاتی که در فایل 17 آمده، بر اساس محتویات "28 صفحه" است. با این حال این گزارش که گفته می‌شود در مورد نقش عربستان در حملات یازده سپتامبر است، همچنان محرمانه مانده است. 

هرچند که جورج بوش رئیس‌جمهور سابق آمریکا به بهانه لو نرفتن روش‌های جمع‌آوری اطلاعات توسط نهادهای اطلاعاتی این 28 صفحه را طبقه‌بندی کرد، اما این اقدام احتمالا از بیم آثار منفی انتشار این گزارش بر روابط واشنگتن و ریاض صورت گرفته است. 

در سندی که روز شنبه اولین بار در سایت 28pages.org منتشر شد، اسامی افرادی که هواپیماربایان در طول اقامت در ایالات متحده با آن‌ها در تماس بوده‌اند، ذکر شده است. برخی از افرادی که نام آن‌ها در فهرست آمده، دیپلمات‌های سعودی هستند. همین امر گمانه‌زنی‌ها در مورد احتمال اطلاع مقامات سعودی از طرح حمله یازده سپتامبر را تقویت کرده است. 

برخی از سعودی‌هایی که نام آن‌ها در فایل 17 آمده، عبارتند از: - «فهد الثمیری» و «عمر البیومی»: الثمیری از سال 1996 تا 2003 در کنسولگری عربستان در لس‌آنجلس فعالیت می‌کرد. وی همزمان مبلغ مسجد ملک فهد کالیفرنیا بود؛ جایی که دو هواپیماربای یازده سپتامبر دائما به آن رفت و آمد داشتند  کمیسیون یازده سپتامبر می‌گوید او شاخه‌ای از تفکرات افراطی را در مسجد ترویج می‌کرده است. 

دو هواپیماربای مورد اشاره با یک تبعه سعودی دیگر به نام «عمر البیومی» در ارتباط بوده‌اند. البیومی در لیست حقوق‌بگیران دولت عربستان بوده و وظیفه‌اش تحت نظر داشتن مخالفان دولت عربستان در کالیفرنیا بوده است.

اسامه باسنان»: وی از نزدیکان البیومی بوده و به طور مرتب با هواپیماربایان ارتباط داشته است. 

مسئولان پرونده دریافته‌اند که باسنان که کارمند سابق هیئت آموزشی سعودی در واشنگتن بوده، منابع مالی قابل توجهی از شاهزاده «حیفا الفیصل» همسر «بندر بن سلطان» رئیس سابق سرویس اطلاعاتی عربستان و سفیر وقت این کشور در آمریکا، دریافت کرده بوده است. 

 تا کنون مقام های امریکایی مواضع ضد ونقیضی در مورد دست داشتن عربستان سعودی در حملات تروریستی 11 سپتامبر اتخاذ کرده اند که در این مورد می توان به مواضع جان برنان رئیس سازمان اطلاعات مرکزی امریکا اشاره کرد.

برنان که حدود دوماه پیش با دفاع از تصمیم دولت آمریکا در منتشر نکردن بخش 28 صفحه ای از گزارش 11 سپتامبر، گفته بود: این صفحات حاوی اطلاعات «نادرستی» هستند که می توانند برای مرتبط کردن عربستان با حملات 11 سپتامبر مورد استفاده قرار گیرند و به روابط پیچیده دیپلماتیک ، نظامی و اقتصادی دو کشور آسیب وارد کنند چند هفته بعد با تغییر موضع گفته بود از انتشار مدارک نگرانی ندارد و خوب است  این اتفاق بیفتد اما کسی نباید آن را به عنوان مدرکی برای دست داشتن عربستان سعودی در این حملات تلقی کند.  

15نفر از 19 عامل این حملات تروریستی در خاک آمریکا که القاعده مسئولیتش را برعهده گرفت، سعودی بودند.

بخش های منتشر نشده  این گزارش از این لحاظ دارای اهمیت است که تعیین می کند آیا آمریکایی ها می توانند دولت عربستان سعودی را در خصوص اتهام دخالت در حملات یازده سپتامبر، مورد پیگرد قضایی قرار دهند؟

با این حال سوال اینجاست اگر این اسناد به روشنی نقش عربستان را در حملات 11 سپتامبر اثبات نمی کنند نخست اینکه چرا دولت امریکا با انتشار آنها مخالف است؟ و در ثانی چرا عادل الجبیر وزیر امور خارجه عربستان تهدید کرد در صورت انتشار این اسناد، ریاض صدها میلیارد دلار ازدارایی های خود را از امریکا خارج خواهد کرد تا از توقیف آنها جلوگیری کند؟

در هر حال موضوع انتشار این اسناد در حال حاضر در حد تهدید باقی مانده است که به نظر می رسد دولت امریکا قصد دارد با حفظ چنین برگ برنده ای از کارکردهای آن برای همسو سازی آل سعود در سیاست های کاخ سفید در خاورمیانه بهره مند شود.

در این باره می توان به مواردی چون مجاب ساختن هیات حاکمه عربستان به همسویی در سیاست های امریکا در خاورمیانه، تغییر در استراتژی های نخ نما شده گذشته و اتخاذ رویکردی همسو با آمریکا در منطقه به ویژه در خصوص بحث مبارزه با تروریسم، سوق دادن عربستان به سوی اصلاحات سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و احتمالا جلوگیری از ترویج آئین تکفیری وهابی که اکنون غرب را هم تهدید می کند، اشاره کرد.

نقش عربستان و متحدانش در ترویج آئین تکفیری و حمایت مالی از گروههای تروریستی حتی صدای هیلاری کلینتون نامزد دموکرات ها در انتخابات ریاست جمهوری امریکا را پس از حمله به کلوپ شبانه در اورلاندو که دهها کشته وزخمی بر جای گذاشت  در آورد وگفت: دولت های عربستان سعودی ، قطر و کویت باید شهروندان خود را از تامین اعتبار شبکه های تروریستی در آمریکا باز بدارند. آنها همچنین باید از حمایت از مدارس و مساجد افراطی در سراسر دنیا دست بردارند زیرا همین مکان ها هستند که افراد زیادی را در مسیر افراطی گری قرار داده اند.

-------------------------

بررسی و تحلیل / رضا محمدمراد