پژوهش خبری صدا و سیما:انتشار خبر اعمال محدودیت بانک های ایرانی برای نهادها یا افرادی که در لیست تحریم ها قرار دارند، موجب شده که موضوع پذیرش تعهدات جدید گروه اقدام مالی  (FATF) از سوی وزیر اقتصاد مورد توجه کارشناسان و رسانه ها قرار بگیرد.

اما موضوعی که کمتر به آن پرداخته شده ارتباط FATF با پذیرش برجام است. در این گزارش این این موضوع مورد بررسی قرار گرفته است که مقامات آمریکایی چگونه با درج یکی از بندهای مهم توافق در پانوشت پیوست دو برجام و پس از آن ارائه تفسیر خاص خود از این بند مقامات ایرانی را به این موضع کشاندند که به منظور بهره گیری از خدمات مالی بانکی مجبور به پذیرش تعهدات گروه اقدام مالی (FATF) بشوند.

یکی از مهم ترین بندهای برجام با زیرکی مقامات آمریکایی در پیوست دو (تعهدات مرتبط با تحریم ها) و در پانویس 14 (در ترجمه برجام پانویس19) آمده است. پانویس 14 توضیح تکمیلی درباره بند 7 این پیوست یعنی « آثار رفع تحریم های اقتصادی و مالی ایالات متحده» است. 

 قبل از این که برجام وارد متن آثار رفع تحریم ها شود مخاطبان را به پانویس  14 ارجاع می دهد. 

 در این پانویس آمده است: 

 14 Unless specifically provided otherwise, the sanctions lifting described in this Section does not apply to transactions that involve persons on the SDN List and is without prejudice to sanctions that may apply under legal provisions other than those cited in Section 4. Nothing in this JCPOA reflects a change in Iran's position on U.S. sanctions.

 

14. کاهش تحریم های شرح داده شده در این قسمت، نسبت به معاملاتی که در آنها اشخاص مندرج در فهرست SDN دخیل هستند، اعمال نمی گردد و تاثیری در تحریم هایی که ممکن است تحت سایر مقررات غیر از مقررات مندرج در بخش 4 اعمال شوند، ندارد، مگر اینکه صراحتا به گونه دیگری مشخص شده باشد. هیچ چیزی در این برجام به منزله تغییری در موضع ایران در رابطه با تحریم های آمریکا نمی باشد.

 این پانویس سه مساله مهم را مشخص می کند:

1) تحریم مستقیم 

 مساله اول که مورد توجه همگان قرار دارد این است که : اسامی حقیقی و حقوقی مورد اشاره در SDN لیست (لیست افراد حقیقی و حقوقی مورد تحریم آمریکا) شامل رفع و کاهش تحریم های مورد اشاره برجام نمی گردد. 

 2)تحریم غیر مستقیم 

 مساله دوم که کمتر مورد توجه قرار گرفته یا اصلا به آن توجه نشده این است که در معاملاتی که در آنها اشخاص مندرج در فهرست SDN دخیل هستند شامل رفع و کاهش تحریم ها نمی شود. کلمه involve  ( بر اساس ترجمه وزارت خارجه = دخیل) یک کلمه تفسیر پذیر است که چارچوبی برای آن مشخص نشده اما بر اساس قرائتی که آمریکایی ها بعدا ارایه کردند هرگونه دخالت در معامله حتی مشارکت غیرمستقیم افراد SDN  لیست شامل تحریم موسسات طرف معامله می شود. 

 به بیان دیگر هر چند ممکن است طرفین معامله هیچ یک از افراد حقیقی و حقوقی مورد اشاره در لیست SDN  نباشند اما اگر این افراد از آن معامله منتفع شوند طرف های معامله مورد تحریم قرار می گیرند. 

 3)تسری تحریم ها

 مورد سوم اینکه اشاره می کند سایر مقررات تحریم ها به قوت خود باقی است . این مساله هر چند برای مخاطبان این سوال را ایجاد می کند که وقتی افراد مندرج در SDN  لیست شامل رفع و کاهش تحریم ها نمی شوند طبیعی است که قوانین تحریمی آمریکا علیه انان باقی می ماند ، اما نکته مهم و قابل تامل آن است مقررات تحریم های دیگر به صورت غیرمستقیم به روابط بانکی میان ایران و سایر موسسات بین المللی را حتی در چارچوب همان معاملاتی که برجام اجازه داده است تحت الشعاع خود قرار می دهد، در واقع این مورد موید و تاکید کننده مورد دوم به حساب می اید. 

 تحریم غیر مستقیم چگونه اعمال می شود؟

 همانگونه که در پانویس 14 پیوست دو برجام اشاره شده است معاملاتی که در آن افراد اس دی ان لیست دخیل باشند شامل رفع و کاهش تحریم ها نمی شود و بالطبع طرفین معامله مورد تحریم قرار می گیرند.

 این موضوع را جک لو ، وزیر خزانه داری آمریکا به صورت واضح توضیح داده است.

 وزارت خزانه داری آمریکا طی بیانیه ای در تاریخ 27 دی ماه 1394 توضیحاتی درباره جزییات توقف تحریم ها و شرایط باقی ماندن تحریم ها ارائه داد. 

 جک لو ، وزیر خزانه داری آمریکا در قسمتی از این بیانیه که و در بخش «سئوالات کلی» در پاسخ به یک سوال صراحتا اعلام کرد انجام معاملات به گونه ای که سپاه پاسداران و نهادها و زیر مجموعه آن از آن متنفع شوند (هر چند که سپاه طرف معامله با موسسات غربی نباشد) تحریم طرف های معامله را به دنبال دارد. 

  سوال: از روز اجرای توافق، آیا انجام تعاملات با اشخاص مرتبط با ایران که همچنان در فهرست اس دی ان قرار دارند، امکان پذیر است؟ چگونه در می یابیم تحریم های ثانویه مرتبط با یک معامله در ارتباط با شخصی که در فهرست اس دی ان قرار دارد، اجرا می شوند؟

 

بله. در حالی که در روز اجرای توافق بیش از 400 شخص و شرکت از فهرست اس دی ان خارج شدند، تحریم های ثانویه همچنان در قبال اتباع غیر آمریکایی که آگاهانه روند معاملات مالی قابل توجه با اشخاص ایرانی یا اشخاص مرتبط با ایران را تسهیل  یا کمک های قابل توجه یا حمایت های خاص دیگر را برای ایرانی ها یا اشخاص مرتبط با ایران تأمین می کنند، اعمال می شود در حالیکه این اتباع همچنان در فهرست اس دی ان قرار دارند یا در این فهرست قرار می گیرند. 

 در مجموع، پس از روز اجرای توافق، تحریم های ثانویه همچنان در قبال این فعالیت ها اعمال می شوند (1)اشخاص ایرانی که همچنان در فهرست اس دی ان قرار دارند یا در این فهرست قرار می گیرند؛ (2) سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نهادها و زیرشاخه های آن و؛ (3) هر شخص دیگری که بر اساس دستور اجرایی 13224 یا دستور اجرایی 13382 در ارتباط با اشاعه تسلیحات کشتار جمعی یا ابزارهای انتقال آنها یا حمایت ایران از تروریسم بین المللی، مشمول فهرست اس دی ان می شود.

 فهرست اس دی ان (SDN) به منظور کمک به افکار عمومی، شامل واژه «تحت تحریم های ثانویه»  در زمینه« اطلاعات تحریم های اضافی» شامل این افراد می شود. علاوه بر این، فهرست اس دی ان برای اشخاص، متعاقب بخش 104 (c)(2)(E) لایحه جامع تحریم‌ها، پاسخگویی و عدم سرمایه‌گذاری ایران 2010 شامل برچسب های خاص می شود که در معرض تحریم های ثانویه قرار می گیرند: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نهادها و زیرشاخه های آن با برچسب  "[IRGC]” مشخص می شود و اشخاص و نهادهای مشمول اس ان دی متعاقب دستور اجرایی 13224 یا دستور اجرایی 13382 در ارتباط با اشاعه تسلیحات کشتار جمعی ایران یا ابزارهای انتقال آنها یا حمایت ایران از تروریسم در سطح بین المللی با برچسب   "[IFSR].” مشخص می شود. 

برای درک فهرست فعالیت های اضافه که می توانند سبب شوند یک نهاد مالی خارجی متعاقب لایحه جامع تحریم‌ها، پاسخگویی و عدم سرمایه‌گذاری ایران 2010 تحت تحریم های ثانویه قرار گیرد، پرسش و پاسخ 149 را مشاهده کنید.

 علاوه بر این، اتباع آمریکایی همچنان به طور کلی از انجام مراودات با اشخاص مشمول فهرست اس دی ان منع می شوند. فهرست اس ان دی پتانسیل تغییر را دارد و اشخاص برای به روز کردن اطلاعات خود باید به بررسی فهرست اس دی ان ادامه دهند. 

 جک لو تاکید می کند که برای آگاهی از اینکه موسسات مالی در دوران پسابرجام بر چه مبنایی تحریم می شوند مخاطبان را به پرسش و پاسخ 149 ارجاع می دهد.

 این پرسش و پاسخ درباره حوزه ممنوعه فعالیت موسسات مالی با ایران بر اساس قانون سیسادا است. 

 متن کامل پرسش 149 و پاسخ  آن، این است: 

 149.چه فعالیت هایی موسسات مالی خارجی را تحت  تحریم قانون CISADA در می آورد ؟

 همانطور که در مقررات تحریم های مالی ایران توصیف شده است، فعالیت های قابل تحریم یک موسسه مالی خارجی عبارتند از :

 تسهیل تلاش های دولت ایران برای به دست آوردن و یا توسعه سلاح های کشتار جمعی (WMD) و یا سیستم های پرتاب سلاح های کشتار جمعی (موشک) و یا به ارائه پشتیبانی برای سازمان های تروریستی یا اقدامات تروریستی بین المللی؛

 تسهیل فعالیت ها برای افرادی که به موجب قطعنامه های شورای امنیت 1737، 1747، 1803، 1929، و یا هر قطعنامه دیگر شورای امنیت علیه ایران تحریم مالی شده اند. 

 درگیر شدن در پول شویی، و یا تسهیل فعالیت برای بانک مرکزی ایران و یا هر موسسه مالی دیگر ایران که فعالیت های مورد اشاره در بالا دخیل بوده است.

 تسهیل یک معامله یا معاملات مهم و یا ارائه خدمات مالی قابل توجهی برای: (یک) سپاه پاسداران انقلاب اسلامی یا هر یک از عوامل و یا نهاد های وابسته که پیرو  قانون بین المللی اختیارات اقتصادی اضطراری (IEEPA) اموالش مسدود شده ( ب) یک موسسه مالی که دارایی و منافع حاصل از دارایی آنها طبق IEEPA در ارتباط با گسترش سلاح های کشتار جمعی ایران ، سیستم پرتاب سلاح های کشتار جمعی، و یا حمایت ایران از تروریسم بین المللی مسدود شده است.

 بر این اساس شرکت ها و موسسات مالی خارجی اگر شامل یکی از  چهار دسته فعالیت زیر بشونداز سوی آمریکا تحریم می شوند: 

1) تسهیل تلاش های دولت ابران برای به دست آوردن یا توسعه سلاح های کشتار جمعی و یا تسهیل تلاش های دولت ایران برای ارائه پشتیبانی به نفع سازمان های تروریستی  یا اقدامات تروریستی بین المللی 

 2) تسهیل فعالیت (مالی) برای افرادی که در جز تحریم های مالی قطعنامه های 1737،1747،1803و 1929 قرار گرفتند. 

 3)درگیر شدن در پول شویی و یا مهیا کردن شرایط برای بانک مرکزی ایران در صورتی که بانک مرکزی ایران برای اهداف مورد اشاره در مورد 1و 2 از آن تسهیلات استفاده کند.

 4)تسهیل یک معامله یا معاملات مهم برای سپاه پاسداران یا هر یک از عوامل و شرکت های وابسته آن که دارایی های آنان بر اساس قانون IEEPA مسدود شده است. 

 تسری تحریم ها 

 همانگونه که در پانویس 14 پیوست دو برجام آمده است سایر مقررات تحریم ها به قوت خود باقی است و با بررسی دقیق مشخص می شود برخی از این مقررات تحریمی ، بر برجام سایه افکنده و سبب شده حتی در آن حوزه هایی که از سوی دولت به عنوان امتیاز یاد می شود ، اتفاقی نیافتد. 

 در بالا تسری تحریم سیسادا و سایه سنگین این تحریم در پسابرجام را بررسی کردیم اما یکی دیگر از تحریم هایی که همچنان علیه ایران اعمال می شود و تاثیرات آن به حوزه های مرتبط با برجام کشیده شده تحریم OFAC است. 

 در بند  1247 این تحریم صراحتا تاکید شده است که تحریم های مربوط به حوزه موشکی ، حقوق بشر و حمایت ایران از گروه های تروریستی شامل قانون رفع و کاهش تحریم ها نمی شود. 

 b) IRANIAN FINANCIAL INSTITUTIONS DESCRIBED.—An Iranian financial institution described in this subsection is an Iranian finan- cial institution that has not been designated for the imposition of sanctions in connection with— (1) Iran’s proliferation of weapons of mass destruction or delivery systems for weapons of mass destruction; (2) Iran’s support for international terrorism; or (3) Iran’s abuses of human rights.

 الیزابت رزنبرگ دبیر بخش انرژی و اقتصاد در اندیشکده مرکز امنیت جدید آمریکا در سخنانی درکمیته بانکداری سنا به تسری تحریم ها اینگونه اشاره می کند:

«تحریم های باقیمانده علیه ایران، به علت فعالیت های تروریستی و موشکی اش، در کنار نگرانی های احتیاطی درباره سابقه فساد، نبود شفافیت و فضای مانور شرکت های خارجی در نظام مالی ایران، برای آنهایی که در فکر تعامل بازرگانی با ایران هستند، بازدارنده اند؛ اطلاعات مالکیت سودبر برای موسسات حقوقی ایران، به شدت دور از دسترس و غیرشفاف است، و به سازوکارهای  قانونی ایران برای شرکت های خارجی که در این کشور به فعالیت بازرگانی می پردازند، اطمینانی وجود ندارد».

 بنابراین بر اساس پانویس 14 پیوست دو برجام موسسات خارجی برای مبادله با ایران اگر  مورد را رعایت نکنند شامل تحریم های آمریکا می شوند: 

 1) معامله ای که به دولت ایران در دستیابی یا توسعه سلاح کشتار جمعی کمک کند. 

 2)معامله ای که پشتیبانی ایران از سازمان های تروریستی  یا اقدامات تروریستی بین المللی تسهیل کند

 3)تسهیل فعالیت (مالی) برای افرادی که در جز تحریم های مالی قطعنامه های 1737،1747،1803و 1929 قرار گرفتند. 

 4) درگیر شدن در پول شویی و یا مهیا کردن شرایط برای بانک مرکزی ایران برای انجام معاملاتی در جهت دستیابی یا توسعه سلاح های کشتار جمعی ، حمایت از تروریسم و انجام معاملات با افراد تحریمی قطعنامه های 1737،1747،1803و 1929

 5) تسهیل یک معامله یا معاملات مهم برای سپاه پاسداران یا هر یک از عوامل و شرکت های وابسته آن که دارایی های آنان بر اساس قانون IEEPA مسدود شده است. 

 در واقع این بخش از برجام سپاه پاسداران دو کار ویژه مهم سپاه پاسداران را هدف گرفته است: 1) فعالیت های موشکی سپاه که طرف غربی از آن به عنوان دستیابی یا توسعه سیستم پرتاب سلاح کشتار جمعی یاد می کند 2) حمایت از جریان مقاومت

 

 

------------------------------------------------------------------------------

 

پژوهش خبری صدا و سیما//

 اصل فایل در کانال تلگرام موجود است.

https://telegram.me/pajooheshkhabar