- عرضه سراسری بنزین با استاندارد یورو4 اتحادیه اروپا در همه کلانشهرهای کشور یکی از سیاست‌های کلیدی صنعت پالایش نفت ایران به ­ویژه در دوران پسابرجام است.

-  ظرفیت تولید بنزین با استاندارد یورو4 کشور به حدود 26 میلیون و 300 هزار لیتر در روز رسیده است

-  گسترش توزیع فرآورده­ های استاندارد یورو 4 سبب بهبود کیفیت فضای تنفسی و ارتقای شاخص ­های زیست محیطی شده است.

- در شرایط فعلی تمامی بنزین یورو ۴ عرضه شده در جایگاه‌های سوخت تهران، کرج، اراک، تبریز، مشهد، اصفهان و سایر کلانشهرهای کشور مطابق با آخرین استاندارد اتحادیه اروپا است.

پژوهش خبری صدا و سیما: معضل افزایش ناگهانی و غیرمعمول آلودگی هوای شهرها در سال ­های اخیر، مسئولان را به تکاپو واداشت که راهکار مناسبی برای مقابله با عوارض آلودگی هوا اتخاذ کنند. افزایش تولید بنزین یورو 4 و بنزین پاک ازجمله راهکارهای وزارت نفت برای عرضه بنزین استاندارد بوده است. توقف عرضه ریفورمیت موسوم به بنزین پتروشیمی به دستور وزیر نفت دولت حسن روحانی و با پیگیری‌های سازمان حفاظت محیط زیست از اول فروردین سال 1393 انجام شد و بر‌اساس آن، توزیع این نوع بنزین در جایگاه‌های سوخت شهر تهران به‌صورت کامل متوقف شد و به‌جای آن توزیع بنزین با استاندارد یورو 4 آغاز شد. حال این سوال مطرح است که با این کیفی سازی چه میزان به بهبود محیط زیست و هوای کشور کمک کردیم؟ تولیدات خوردوهای ما با این کیفیت بنزین یورو 4 چه میزان باید تغییر و متحول شوند؟ اینها و بسیاری از سوالات دیگر نقطه ابهامی است که در مصاحبه با معاون شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده­ های نفتی بدست آمد تابتوانیم هر چند کوتاه و اندک این ابهامات را از میان ببریم.

میزان تولید بنزین یورو 4 در کلان­شهرهای کشور

ظرفیت تولید بنزین با استاندارد یورو4 کشور به حدود 26 میلیون و 300 هزار لیتر در روز رسیده است که پیش‌بینی می‌شود با بهره‌برداری از سه طرح جدید پالایشگاهی، ظرفیت تولید این فرآورده استراتژیک نفتی با استاندارد یورو 4 به مرز 50 میلیون لیتر در روز افزایش یابد.

شاهرخ خسروانی، معاون شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده­های نفتی با بیان اینکه در حال حاضر میزان تولید بنزین یورو4 به 60 میلیون لیتر در روز رسیده است گفت: تلاش داریم با برنامه ­ریزی صحیح توزیع بنزین یورو 4 در هفت شهر دیگر ایران از جمله قم، بندرعباس، چابهار، یزد، کرمان، بوشهر و رفسنجان به طور آزمایشی صورت گیرد که پس از تثبیت آن، امکان توزیع آن در این شهرها نیز فراهم خواهد شد.

هم‌اکنون در چهار پالایشگاه کشور شامل پالایشگاه نفت امام خمینی (ره) نفت شازند به طور متوسط روزانه حدود 16 میلیون لیتر، پالایشگاه اصفهان 9 میلیون لیتر، پالایشگاه تبریز حدود 800 هزار تا یک میلیون لیتر، پالایشگاه نفت آبادان حدود 500 هزار لیتر بنزین با استاندارد یورو چهار تولید می‌شود.

بر این اساس پیش‌بینی می‌شود با راه‌اندازی طرح بهبود فرآیند و بهینه‌سازی ظرفیت پالایشگاه نفت لاوان حدود8/ 2میلیون لیتر، طرح افزایش ظرفیت و بهبود فرآیند تولید پالایشگاه بندرعباس روزانه بیش از 8 میلیون لیتر و متعاقباً افتتاح فاز اول پالایشگاه میعانات گازی ستاره خلیج فارس حدود 12 میلیون لیتر بنزین با استاندارد یورو4 تولید خواهد شد. از این رو با بهره‌برداری از این سه طرح پالایشگاهی حدود 22 تا 5/ 22 میلیون لیتر دیگر به ظرفیت تولید بنزین یورو4 کشور افزوده می‌شود تا با استفاده از ظرفیت‌های جدید و موجود، در مجموع امکان عرضه سراسری بنزین با استاندارد یورو 4 که یکی از بالاترین استانداردهای عرضه فرآورده نفتی در جهان است، در کشور فراهم شود. عرضه بنزین یورو چهار و با اکتان بالای 90 علاوه بر افزایش راندمان و احتراق در خودروها منجر به بهینه‌سازی بیشتر مصرف سوخت در ناوگان حمل و نقل و در نهایت کاهش آثار زیست محیطی مصرف بنزین در کشور خواهد شد.  

بهبود کیفیت سوخت در پسابرجام

شاهرخ خسروانی مهم­ترین عملکرد دولت یازدهم را در بخش پالایش و پخش فرآورده ­های نفتی، گسترش توزیع فرآورده­ های استاندارد یورو 4 و تبدیل کردن ایران به صادرکننده فرآورده­های نفتی عنوان کرد و افزود: طبق آخرین آمار سه سیاست کلیدی شرکت ملی پالایش و پخش در طی این مدت بویژه در پسابرجام افزایش کیفیت فرآورده­های نفتی مطابق استاندارد های روز دنیا (یورو 4)، کاهش سهم تولید نفت کوره در سبد پالایش و خودکفایی از واردات فرآورده‌های نفتی بوده است. گسترش توزیع فرآورده ­های استاندارد یورو 4 سبب بهبود کیفیت فضای تنفسی و ارتقای شاخص­های زیست محیطی شده است. وی به این موضوع هم اشاره داشت که برخی پروژه ­ها به دلیل کمبود برخی تجهیزات تا قبل از برجام به دلیل تحریم نیمه کاره بود اما این موضوع در پسابرجام به دلیل تکمیل تجهیزات آن به اتمام رسید، ‌به عنوان مثال کمپرسور پالایشگاه ستاره خلیج فارس 3 سال بود که توان راه­اندازی آن را به دلیل کمبود این دستگاه نمی ­توانستیم به پیش ببریم، اما در 2 ماه اخیر با ورود این دستگاه از آلمان قصد داریم که تا آخر سال این پروژه را به اتمام برسانیم.

بهبود کیفیت بنزین و بهبود محیط زیست

قطع برداشت هیدورکربورهای غیراستاندارد تولیدی پتروشیمی‎ها برای اختلاط با بنزین مصرفی در کشور و جایگزینی آن با بنزین یورو4 وارداتی که از نظر اقتصادی نیز به صرفه می‎باشد. با واردات مذکور و افزایش تولید بنزین یورو 4 در داخل کشور، در حال حاضر در 8 کلان­شهر کشور این نوع بنزین توزیع می‎شود که منجر به بهبود وضعیت محیط زیست در این شهرها شده است. میزان تولید بنزین اصلاح شده و سوپر در پالایشگاه‌های نفتی کشور در دولت یازدهم از روند افزایشی قابل توجهی برخوردار بوده، به طوری که از 1/ 2 میلیون لیتر در روز در ابتدای استقرار دولت یازدهم (شش ماهه اول سال 1392) به 25 میلیون لیتر در روز در سال 1394 افزایش یافته‌است.

مشخصات یورو 4 در پالایشگاه­ها برای کیفی سازی فرآورده نفتی بنزین

خسروانی در خصوص ویژگی­ های بنزین یورو 4 می­ گوید: وقتی بنزین و گازوئیل در موتور خودرو می‌سوزد گاز خروجی از لوله اگزوز خودرو می‌تواند موجب آلودگی محیط شود، هر چه فرآیند تصفیه سوخت بهتر انجام شده باشد مواد ناخالص بیشتری از ترکیب سوخت حذف می‌شود و بر این اساس استاندارد سوخت بالاتر خواهد بود. استانداردهای آلایندگی یورو (از یک تا 6) حداکثر مقدار مجاز برای انتشار گازهای آلاینده ناشی از سوخت بنزین و گازوئیل را تعریف می‌کند؛ افزایش عدد یورو در استاندارد سوخت به معنی اعمال سختگیری‌های بیشتر است.

کیفیت بنزین ایرانی مشابه اروپا

بر اساس این مصاحبه یکی از مشخصات و ویژگی‌هایی که در سوخت بنزین حد مجازی برای آن در نظر گرفته شده مواد آروماتیک و حلقوی است که براساس استاندارد یورو‌4 مقدار مجاز در‌نظر گرفته شده برای این گروه از ترکیبات حداکثر 35 درصد است؛ همچنین در بنزین با استاندارد یورو‌4 حداکثر 18 درصد الفین به عنوان حد مجاز در نظر گرفته می­شود.

وی با یادآوری اینکه با به پایان رسیدن تعمیرات اساسی پالایشگاه شازند، کیفیت بنزین یورو ۴ عرضه شده در کلان­شهرهای کشور به ویژه تهران بار دیگر مطابق با استاندارد یورو ۴ و میزان گوگرد آن به کمتر از از ۵۰ پی. پی. ام کاهش یافته است، تاکید کرد: در شرایط فعلی تمامی بنزین یورو ۴ عرضه شده در جایگاه‌های سوخت تهران، کرج، اراک، تبریز، مشهد، اصفهان و سایر کلان­شهرهای کشور مطابق با آخرین استاندارد اتحادیه اروپا است.

تلاش در جهت تولید خودرو با سوخت پاک در کشور

خسروانی اذعان داشت که بر اساس استراتژی صنعت خودروی کشور، خودروهای قدیمی باید به تدریج از رده تولید خارج و محصولاتی جدید جایگزین آنها شوند. در مسیر تحقق این استراتژی، پراید و ۴۰۵ دو گزینه ارجح هستند. چرا که به گفته فعالان حوزه خودرو این محصولات به‌ویژه پراید از عمر خود فرا‌تر رفته و برای خودروساز هزینه روزافزون به همراه دارد. وی در این‌ زمینه می‌گوید: تولید خودرو با سوخت پاک در ایرانبحث انرژی ­های نو و تجدیدپذیر سال ­هاست که در ایران باز شده اما واقعیت این است که این بخش از فناوری به‌رغم پیشرفت ­های ملموس و ظرفیت­ های قابل تعمق کشور کماکان در بخش خصوصی به نوعی مهجور مانده است. البته تلاش­ هایی در این خصوص صورت گرفته که برای تحقق آن نیاز به زمان بیشتری است.

اولویت­ های کیفی سازی پالایشگاه­ ها در سال 95

قائم مقام مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده ­های نفتی ایران گفت: اولویت برنامه ­ریزی و فعالیت­ های امسال این شرکت، تامین کمبود فرآورده بنزین و کیفی سازی پالایشگاه­های کشور است.

شاهرخ خسروانی در مصاحبه تلفنی با پژوهشگر معاونت خبر صداوسیما در تشریح اولویت­ های سال95 شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده­های نفتی ایران به کیفی­سازی پالایشگاه­های کشور اشاره کرد و گفت: با توجه به سیاست ­های ابلاغی اصلاح الگوی مصرف کشور مبنی بر کاهش ۲ درصدی تولید نفت کوره در دستور کار قرار گرفته است تا مطابق برنامه در سال ١٤٠٤ به کمتر از ١٠ درصد برسد. وی ادامه داد: برای اجرای این سیاست، کیفی سازی چهار پالایشگاه بندرعباس، اصفهان، تهران و تبریز در اولویت برنامه­ ریزی­ ها قرار گرفت که امیدواریم با تعیین تامین کننده مالی بتوانیم پروژه­ های آپ گریدینگ را برای کاهش نفت کوره آغاز کنیم.

خسروانی، اعتبار مورد نیاز برای اجرای پروژه های کیفی سازی و RFCC در پالایشگاه اصفهان را حدود ٣سه میلیارد دلار اعلام کرد و گفت: پروژه واحدRFCC حدود ٢ میلیارد دلار و پروژه ارتقای کیفی نفت گاز و واحدهای جانبی پالایشگاه اصفهان حدود یک میلیارد دلار اعتبار نیاز دارد که در مجموع برای اجرا نیازمند حدود سه میلیارد دلار سرمایه گذاری بوده و اکنون پیگیر تامین کننده مالی هستیم.

کلام آخر

بنزین و گازوئیل از پرمصرف‌ترین سوخت‌ها در کشور محسوب می شوند بر همین اساس می بایست استانداردهای سختگیرانه‌تری برای آنها اعمال شود چراکه ارتقای کیفی این محصولات، کاهش آلودگی هوا را به دنبال دارد. به همین سبب همواره یکی از موضوعات مهم حوزه اقتصاد موارد مرتبط با بنزین بوده است، که هر یک از مسئولین با توجه به حیطه کاری خود به قیمت، کیفیت، تولید، واردات و صادرات بنزین حتی قاچاق بنزین ورود می‌کند. در این راستا موضوع بنزین به خصوص کیفیت آن موجب شده که از سال­ های گذشته اخبار و گزارش­ هایی مبنی بر کیفیت بنزین رسانه‌ای شود و در این راستا کارشناسان و مسئولان از ارائه جمع بندی نهایی کیفیت بنزین به مسئولان مربوطه خبر دهند. به گونه­ ای که در این خصوص مسئولان مربوطه با تاکید بر اینکه کیفیت بنزین یورو 4 ایران همانند کیفیت بنزین توزیعی لندن و اروپا است و تا پایان سال 96، 80 درصد و در پایان سال 1399 صددرصد بنزین مصرفی کشور به کیفیت یورو 4 ارتقا پیدا می‌کند. این مطلب صحه­ ای بر افزایش کیفیت بنزین در سال­ های اخیر است.