ایران، از اقتدار ثبات بخش تا رشد مشارکت های نفتی

          به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما، این روزنامه نوشت: قرارداد نفتی بین رویال داچ شل و ایران برای توسعه میادین نفت و گاز در این کشور، یک گام فوق العاده دیگر در مسیر متحول شدن  ایران در هجده ماه گذشته از یک منزوی بین المللی به یک قطب سرمایه گذاری  محسوب می شود. شاید گام های بیشتری برداشته شود از جمله این که ایران به جای اینکه منبع بی ثباتی در منطقه باشد، به منبع ثبات تبدیل شود.

غرب آسیا، سالی دیگر مملو از بی ثباتی را پشت سر می گذارد اما ایران تنها کشور بزرگ منطقه است که در پایان سال 2016  هم به لحاظ اقتصاد و هم سیاسی قدرتمندتر شده است.

          عراق هنوز درگیر تنش ها و کشمکش های داخلی است و برغم وجود ائتلاف بزرگی که از آن حمایت می کند، تلاش ها برای بازپس گرفتن موصل از شبه نظامیان داعش طولانی تر از حد تصور شده است. عربستان سعودی استراتژی مجبور کردن دیگر کشورهای اوپک را به کاهش تولید کنار گذاشت و خودش کاهش چهارصد و هشتاد و شش هزار بشکه ای را پذیرفت تا بلکه بتواند قیمت ها را تثبیت کند. اصلاحات اقتصادی در عربستان پیشرفتی نداشته و استانداردهای زندگی افول کرده است. ترکیه نیز مشکلات خاص خودش را دارد، ایران به تنهایی به عنوان یک قدرت موثر در منطقه در حال ظهور است. 

پس از توافق هسته ای، روابط بین تهران و دنیای خارج احیاء شده است. خارجی ها بی توجه به تحریم های باقیمانده آمریکا در ایران سرمایه گذاری می کنند.  ایران کشوری است که همچنان یک فرهنگ واقعی سیاسی دارد- یک ملت واقعی با تاریخ خودش نه یک مخلوق تصادفی حاصل از تغییر خطوط در نقشه.

تولید نفت در ایران از آغاز سال 2016  روزانه  بیش از ششصد هزار بشکه افزایش یافته است. این کشور ذخایر عظیم نفت و گاز دارد که با هزینه خیلی کم قابل استخراج است. فرانسه، آلمان و چین هیئت هایی را به تهران فرستاده اند اما تا وقتی قرارداد شل اعلام نشده بود، به نظر می رسید روس ها با برنامه سرمایه گذاری پنج ساله شان که در ماه ژوئیه امضاء شد، در صدر قرار دارند. 

قرارداد شل حاکی از آن است که برخی شرکت های غربی هم اکنون آمادگی دارند از رژیم تحریم های کنونی آمریکا فراتر فکر کنند. این توافق که برچسب موقتی خورده است، نشان می دهد که شل بار دیگر به فکر افتاده است و اهمیت دسترسی به منابع کم هزینه را برای رقابت در آینده درک می کند. 

         ایران سهمیه سه میلیون و هشتصد میلیون بشکه در روز از اوپک گرفته است اما برای این کشور بویژه با توجه به سرمایه گذاری های روسیه و شرکت شل  آسان است که یک میلیون بشکه دیگر به تولید خود بیفزاید. ایران قبل از انقلاب دهه هفتاد میلادی، شش میلیون بشکه در روز تولید می کرد. الان برای نوسازی ساختارهای جامعه ای که دو دهه منزوی بوده است، پول لازم است و تولید نفت آسان ترین راه برای کسب درآمد محسوب می شود. به تدریج دیگر تولیدکنندگان اوپک و خارج از آن کنار می روند و راه را برای افزایش تولید ایران باز می کنند.

فایننشال تایمز در ادامه این سوال را مطرح کرد که آیا دولت جدید آمریکا مانع پیشروی ایران خواهد شد؟ و افزود: در دوره کارزار انتخاباتی، دونالد ترامپ توافق هسته ای را یکی از بدترین توافقاتی دانست که تاکنون امضاء شده است. اما این لفاظی های انتخاباتی بود و بیشتر،‌ انتقادات متوجه اوباما و کلینتون بود تا ایرانی ها و ایرانی ها آنقدر باهوش هستند که درک کنند یک توافق با منفعت برای دو طرف در دسترس است.

           مشارکت شل در ایران فشارها بر دولت جدید آمریکا را افزایش می دهد تا به شرکت های آمریکایی اجازه دهد با شرایط برابر وارد رقابت شوند. ایران حالا می تواند از قدرت مسلم خود برای تبدیل شدن به عامل ثبات در منطقه استفاده کند چیزی که متحدان سنتی تر آمریکا مثل ترکیه و عربستان سعودی به راحتی قادر به انجام دادنش نیستند. در سوریه و لبنان و در جنگ با داعش و تروریسم که به نظر می رسد، اولویت های ترامپ باشند، مشارکت ایران حساس و مثبت خواهد بود.

بعد از یکسال تغییر قابل ملاحظه در همه جهات، محدودیت ها از بین رفته است و همگرایی راهبردی منافع، که تا یکسال قبل خیالی بیش نبود، حالا کاملاً‌ امکان پذیر شده است.