سازمان ملل متحد و صلح جهانی

با پایان دوره دبیر کلی بان کی مون، سازمان ملل فردا روز کاری خود را با دبیرکل جدید شروع خواهد کرد. اما این جابه جایی ارشد ترین مقام این سازمان را نمی توان دلیلی بر اصلاح عملکرد سازمان ملل دانست.

بان کی مون هشتمین دبیرکل سازمان ملل متحد است که امروز به کار خود پایان می دهد. در این هشت دوره بیشتر انتقاد به عملکرد سازمان ملل مربوط به دوره دبیرکلی بان کی مون بوده است. در دوران مسئولیت او نود و نه اتهام تعرض جنسی به - به اصطلاح - نیروهای پاسدار صلح سازمان ملل متحد نسبت داده شده است. همچنین سازمان مللی که باید حافظ صلح و امنیت بین المللی باشد با رفتارهای تبعیض آمیز خود شروع کننده برخی از مخاصمات مسلحانه بین المللی در جهان بوده است.

سازمان ملل متحد در دوران بان کی مون بیش از گذشته متأثر از اروپا و آمریکا بود و هر جا که منافع کشورهای غربی و متحدان آنها بیشتر تامین می‌شد بیشتر مداخله می کرد. به عنوان مثال در بحران یمن سازمان ملل و شورای امنیت قطعنامه های مختلفی را صادر کردند که هیچ یک از این قطعنامه ها در راستای حفظ حقوق مردم یمن نبود بلکه در تمامی قطعنامه سعی شده بود منافع دولت فراری و متخاصم منصور هادی و ائتلاف متجاوز سعودی - که از متحدان اروپا و آمریکا هستند - تامین شود. 

در بحران سوریه نیز سازمان ملل بار‌ها علیه دولت قانونی این کشور و به سود گروه های تروریستی (داعش و القاعده و...) که تحت حمایت آمریکا و اروپا بودند و به کشتار غیر نظامیان می پرداختند، قطعنامه صادر ‌کرد. حتی پس از آزادی سازی حلب و پیشروی های ارتش سوریه، مجمع عمومی با صدور قطعنامه رسیدگی به «جنایات جنگی» در سوریه به دنبال این بود تا از پیشروی های دیگر ارتش سوریه جلوگیری نماید.  

اقدامات منفعلانه و جانبدارانه سازمان ملل و شورای امنیت در چند سال اخیر سبب شده که افکار عمومی خاطره ای خوش از این سازمان و شورا نداشته باشند، بنابراین به نظر می‌رسد صرف جابجایی دبیرکل سازمان ملل نمی تواند در رسالت سازمان ملل که تحقق صلح و امنیت در جامعه بین المللی است کارآمد باشد. 

با توجه به ساختار تبعیض آمیز سازمان امنیت و شورای امنیت نمی توان انتظار برقراری عدالت و امنیت را از این نهاد بین المللی داشت، مگر اینکه این سازمان دچار تحول بنیادین شود.

ساختار فعلی سازمان ملل زمینه سوء استفاده را برای آمریکا و اروپا فراهم می کند، به طوری که می توان گفت: سازمان ملل به منزله ابزار قدرت نرم در خدمت سیطره غرب بر جهان است.

در هر حال گوترس دبیر کل جدید سازمان ملل از روز یکشنبه یعنی اولین روز سال جدید میلادی، مسئولیتش را شروع می کند. پای ایان کارشناس آمریکایی در گفت و گو با شبکه تلویزیونی پرس تی وی، دبیرکل جدید سازمان ملل را از دیوان سالاران سازمان ملل متحد توصیف کرد. وی در تحلیل شخصیت گوترس افزود: او دریافت کننده جایزه صلح از سازمانی آمریکایی است که ریاست آن را مادلین آلبرایت وزیر امورخارجه پیشین آمریکا  برعهده دارد. آلبرایت همان فردی است که گفته است کشته شدن نیم میلیون عراقی برای پیروزی در جنگ مشکلی نداشته است. 

این کارشناس آمریکایی همچنین افزود: گوترس همچنین کمیسر سازمان ملل متحد در امور آوارگان و پناهجویان بوده است... بی تردید، قدرت های حاکم بر سازمان ملل متحد از چنین کارنامه ای در جهت منافع خود در نقاط مختلف جهان استفاده می کنند.

--------------

بررسی و تحلیل/ مسلم ملکی