مذاکرات ژنو 4 و مواضع ناپایدار ترکیه

موضع جدید ترکیه بر پایه پنهان شدن پشت عربستان، تقلید از خصومت آمریکا علیه ایران و یا متعاقبا معرفی کردن خود به عنوان مخالف بشار اسد است.  

چهارمین دور مذاکرات سوری- سوری پس از شکست مذاکرات 9 ماهه صلح، برای پیدا کردن یک راه حل سیاسی در حل بحران سوریه، از روز پنجشنبه 23 فوریه (پنجم اسفند ماه) به مدت دو روز با وجود اختلافات شدید میان بازیگران تاثیرگذار منطقه‌ای و علی رغم موضع نامشخص آمریکا در ژنو (سوئیس) آغاز شد.

 در این نشست بشار الجعفری ریاست هیأت سوریه و «محمد الصبر» که به ترکیه نزدیک است، ریاست هیات معارضان مسلح را برعهده دارند. 

مذاکرات ژنو 4 به دنبال دستیابی به راه حل‌هایی در سوریه در خصوص سه مساله می‌باشد که همواره محل مناقشه میان هیات های شرکت کننده در مذاکرات ژنو بوده است: 

الف) تشکیل دولت سوریه، 

ب) تدوین قانون اساسی جدید در این کشور

ج) و برگزاری انتخابات بر اساس  قانون اساسی جدید.

در چهارمین دور مذاکرات صلح سوری- سوری در ژنو یک موضوع توجه بیشتر تحلیل گران و رسانه های بین‌المللی را به خود جلب کرده است که ممکن است این مذاکرات را با شکست روبرو سازد و آن عبارت است از موضع ناپایدار و متغیر ترکیه در مورد بحران سوریه. 

آنکارا با چرخش 180 درجه‌ای سیاست اش در قبال ایران از طرح آمریکا برای ایجاد مناطق امن در سوریه استقبال کرد که بلاشک این چرخش می‌تواند در وضعیت میدانی جنگ سوریه و همچنین در نتایج نشست ژنو اثرگذار باشد.  

ایلیا مغنایر تحلیلگر سیاسی ارشد روزنامه «الرای» کویت در این زمینه می نویسد: "تغییر برنامه‌های آنکارا نه تنها گیج کننده است، بلکه خصومت‌ها را در سوریه تجدید می‌کند".

وی در ادامه افزود چند ماه قبل، کلید موفقیت هرگونه مذاکره سیاسی در سوریه حضور ترکیه - به خاطر نفوذش بر شورشیان و جهادیون - بود و این چیزی است که ایران و روسیه را به ترمیم روابط با آنکارا و وارد کردن این کشور به مذاکرات در آستانه واداشت ولی پس از انکه آنکارا دریافت که دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا علیه ایران، تهاجمی برخورد کرده و حمایتش از عربستان سعودی را اعلام داشته است سریعا موضع خود را تغییر داده و اسلحه سیاسی‌اش را به سمت متحدان دیروزش گرفت و ایران را منبع تروریسم در منطقه دانست.

با توجه به آنچه که تا کنون در سوریه اتفاق افتاده است به نظر می‌رسد که  تحولات اخیر در سوریه پس از آن روی داده است که حلب آزاد گردیده و  مخالفان دولت سوریه تضعیف شدند.

بنابراین تحرکات اخیر ترکیه در الباب هم که از چندی قبل آغاز شده است و روز گذشته از تصرف نیروهای داعش خارج شد تنها وسیله ای برای کم کردن سایه پیروزی‌های ارتش سوریه از فراز نشست ژنو 4 و بی اثر کردن این نشست است؛ هرچند که  از تلاش آمریکا و متحدان سوری و عرب هم نباید برای سیطره یافتن بر مناطق تحت اشغال داعش و تروریست‌ها در سوریه غافل شد. 

بر این اساس پیش بینی می‌شود که در چنین فضای مبهمی که کشورهای مخالف دولت سوریه برای خود طراحی کرده اند نباید انتظار زیادی از مذاکرات ژنو4 داشت و حداقل اینکه این مذاکرات نباید دستاورد بهتری از مذاکرات گذشته داشته به همراه داشته باشد.

گفتنی است بحران در سوریه از سال 2011 با تهاجم گسترده گروه‌های تروریستی مورد حمایت ترکیه، عربستان، آمریکا و با هدف برکناری دولت قانونی "بشار اسد" رئیس جمهوری سوریه آغاز شده است.

-----------------------------------------

بررسی و تحلیل/ امین نجار