اغتشاش در سیاست خارجی امریکا

در حالیکه دونالد ترامپ رئیس جمهور امریکا  بار دیگر قطر را به حمایت از تروریسم متهم کرده است رکس تیلرسون وزیر امور خارجه اش از اعضای شورای همکاری خلیج فارس می خواهد تحریم ها علیه دوحه را متوقف کنند.

دونالد ترامپ روز جمعه در نشست خبری مشترک با همتای رومانیائی خود بار دیگر با متهم کردن قطر به حمایت از تروریسم د، از قطر خواست به حمایت از تروریسم پایان دهد. وی همچنین سلمان بن عبدالعزیز  پادشاه عربستان را دوست عزیز خود دانست.

ترامپ با اشاره به نشست ریاض افزود متاسفانه قطر از نظر تاریخی تامین کننده تروریسم در سطحی بسیار بالا بود و در این کنفرانس، کشورها گردهم آمدند و با من درباره مقابله با قطر درباره رفتارش صحبت کردند. از این رو، باید تصمیمی بگیریم، آیا می خواهیم راه دشوار را برگزینیم و در نهایت تصمیمی دشوار ولی لازم را برای اقدام کردن برگزینیم؟ باید تامین مالی تروریسم را متوقف کنیم. 

این اظهارات در حالی بود که وزیر  امور خارجه آمریکا روز جمعه از عربستان، امارات، بحرین و مصر خواست به محاصره قطر پایان دهند.  تیلرسون  افزود: شرایط منطقه خلیج (فارس) طی روزهای اخیر برای آمریکا واقعا ناراحت کننده و مشکل زا شده است چرا که منطقه و بسیاری از افراد به طور مستقیم تحت تاثیر پیامدهای منفی این مسائل قرار گرفته اند. آمریکا دراینجا باردیگر بر تعهد خود بر روح  نشست اخیر تاکید می کند. ما همزمان با این که به تلاش های  مشترک خود در زمینه مبارزه با حمایت نظامی و مالی و ایدئولوژیکی از تروریست ها می ادامه می دهیم، انتظار داریم شاهد پیشرفت جهان عرب به سوی آزادی بیشتر بیان سیاسی باشیم که مسیری مهم برای هدف قراردادن افراط گرایی اسلامی و جلوگیری از تبدیل شدن فعالیت سیاسی به خشونت و فرصت دادن به صداهای به حاشیه رانده شده برای استفاده از ظرفیت های بیان سیاسی است. 

مقایسه اظهارات ترامپ با تیلرسون بیانگر دو نکته مهم است نخست اینکه دستگاه دیپلماسی امریکا با ترامپ اختلافات شدیدی دارد و آنچه را ترامپ مطرح می کند با اصول دیپلماسی سازگار نمی داند وبه عواقب آن می اندیشد.

دوم اینکه احتمالا تیلرسون مخالف همراهی بی حد و نامحدود ترامپ با عربستان است و همان نقدی را که به قطر وارد است به عربستان نیز وارد می کند اینکه تیلرسون می گوید انتظار داریم شاهد پیشرفت جهان عرب به سوی آزادی بیشتر و بیان سیاسی باشیم که مسیری مهم برای هدف قراردادن افراط گرایی اسلامی و جلوگیری از تبدیل شدن فعالیت سیاسی به خشونت و فرصت دادن به صداهای به حاشیه رانده شده برای استفاده از ظرفیت های بیان سیاسی است در این  چارچوب قابل ارزیابی است.

بنابر این به نظر می رسد ممکن است این اختلافات در آینده به برکناری رکس تیلرسون و آوردن چهره تندروتری چون جان بولتون  منجر شود. همانطور که پیش از این ترامپ برخی چهره های مخالف خود را برکنار کرده است.

--------------------------------------------

رضا محمدمراد