ایران پیروز تراژی کمدی قطر-عربستان بود

به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما، پایگاه اینترنتی دو دفانسا در مطلبی تحت عنوان «پیروزی ایران در تراژی کمدی عربستان سعودی» نوشت: بحران عجیبی که یک طرف آن قطر و طرف دیگر عربستان سعودی و متحدان هزار و یک شبی آن (55 کشور از جمله قطر) بودند، به سوی یک تراژی کمدی رفت که در آن اوضاع سیاسی به طور جدی متحول شد و از آن میان قطر با ایران که هدف واقعی عربستان بود، پیروز بیرون آمدند. یک ماه پیش 55 کشور متحد عربستان سعودی از جمله قطر در ریاض علیه ایران گرد آمدند و سپس یک ماه بعد شش کشور علیه قطر متعهد شدند. 

با کنار هم گذاشتن توضیحات غیر عادی روابط متقابل شاهزاده های مختلف و خانواده های منطقه خلیج (فارس) و مطالبی که منابع قطری و روسی که خبرگزاری اسپوتنیک نیوز انتقال داده اند، به این جمع بندی می رسیم که بعد از ضرب الاجل خشن و مضحکی که عربستان به قطر داد به ویژه با حمایت های شدیدی که از قطر در برابر عربستان به عمل آمد، توضیحاتی که منابع قطری و روسی ارائه کرده اند، منطقی تر به نظر می رسد.

ابتدا اظهارات سریع اما مهم سفیر قطر (23 ژوئیه 2017) در مسکو است که به هم ریختگی کاملی را در ائتلاف شش کشور علیه قطر نشان می دهد که در ضرب الاجلی 13 شرط برای قطر تعیین می کنند و بر اساس محتوای آن (به ویژه قطع روابط دیپلماتیک با ایران، بستن پایگاه نظامی ترکیه در قطر، متوقف کردن فعالیت شبکه تلویزیون الجزیره) به واسطه گستردگی قابل توجه و غیر موزون بودن، بسیار مضحک است. بنابراین، فهد محمد العطیه، سفیر قطر در مسکو از به هم ریختگی کشورهای ائتلاف صحبت و تصریح کرد:‌ چند روز پیش، نماینده دائم عربستان سعودی در سازمان ملل متحد اعلام کرد آنها می خواهند ما 6 اصل آنها را بپذیریم. ما رویکرد بین المللی منفی به کشورهایی را که در این محاصره شرکت کرده اند و می خواهند ما را به قربانی کردن حاکمیت خود مجبور کنند، مشاهده نمی کنیم. آنها بالاخره واقع بین شدند و اکنون از ما می خواهند این 6 اصل آنها را بپذیریم.

به طور معمول، به نظر می رسد روس ها با این تحلیل موافقند. آنها در طول بحران محتاط باقی ماندند به طوری که در دیپلماسی خود سازش نکردند، روابط حسنه خود را با ریاض حفظ کردند و از انتقاد از ضرب الاجل برغم این که در خفا آن را بیهوده تلقی می کردند، خود داری کردند اما در عین حال کمک های بشردوستانه خود را به قطر پیشنهاد و با منافع و رویکرد حمایتی ایران از قطر همراهی کردند. 

ولادیمیر ساجین، متخصص علوم سیاسی روس در گفتگو با اسپوتنیک گفت، حمله آشکار و همه جانبه ای که چهار کشور حوزه خلیج فارس علیه قطر آغاز کرده بودند، شکست خورده است. این امیر نشین کوچک اما مغرور 13 خواسته تحقیر آمیز رقبای خود را رد کرد که درک آن آسان است. در سال 2015، صندوق بین المللی پول برآورد کرد تولید ناخالص داخلی سرانه قطر بالاترین تولید ناخالص سرانه در جهان است. 

وی افزود، قطر با این توان مالی بالا بود که توانست به درخواست رقبای خود «نه» بگوید.

این کارشناس با اشاره به این که توان مالی قطر« عبارت است از 26/6 تن طلا، 40 میلیارد دلار ذخایر ارزی، یک صندوق سرمایه گذاری 300 میلیارد دلاری و مازاد بودجه تقریبا دائمی 40 میلیارد دلاری»، تصریح کرد همه این ثروت به 280 هزار تبعه قطر از مجموع یک میلیون 900 هزار نفر جمعیت آن که عمدتا مهاجر هستند، اختصاص دارد.

ساجین اعلام کرد ایران و ترکیه محاصره ای را که علیه قطر اعمال شده بود، شکستند. وی همچنین گفت، کشورهای دیگری که به طور صریح یا ضمنی از قطر حمایت کردند، عبارت بودند از آمریکا، فرانسه، آلمان، ترکیه، روسیه و سایر کشورها از جمله ایران که سطح رویارویی در این کانون جدید بحران در خاورمیانه را شکستند. به گفته این کارشناس اسپوتنیک، اگر چه روابط ایران و قطر روابط عاشقانه ای نیست، اما بیشتر عمل گرایانه است، و همه چیز این فکر را القا می کند که در نبرد با ریاض ایران برنده بوده است. 

ولادیمیر ساجین خاطر نشان کرد، در رویارویی سیاسی و ایدئولوژیکی با عربستان سعودی ایران به طور مسلم در بحران قطر برنده بوده است و می تواند نفوذ سیاسی و اقتصادی خود را به همان میزان که در قطر گسترش می دهد در سراسر منطقه خلیج فارس توسعه دهد.

ساجین همچنین درباره این بحران عجیب میان عربستان و قطر نیز گفت: این بار نیز، ایران است که در خاورمیانه برنده شده است. البته، «پیروزی ایران از طریق قطر» برداشتی است که ما داریم و این برداشت آنچه را ما «تراژی کمدی» نامیدیم، آسان می کند... ناشی‌گری فوق العاده ای در این بحران وجود دارد که شایسته داستان های هزار و یک شب عربستانی درگیر هزاران شاهزاده با ضرب الاجلی مبتنی بر ائتلافی مضحک از 55 کشور زیر نظر دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا است که از ابتدای ضرب الاجل عربستان و متحدانش به دوحه، اول از عربستان سپس از قطر و بعد باز دوباره از عربستان و بعد دوباره از قطر و عربستان هم زمان حمایت کرد.

اما از منظر دیگری نیز می توان به این بحران نگاه کرد. این مسئله در زمانی که پویایی ویژه ای در سوریه در جریان است، روی می دهد. می دانیم که برخی کشورها مانند فرانسه مواضع خود را درباره بشار اسد، رئیس جمهور سوریه تغییر می دهند، آمریکا و روسیه توافقنامه های آتش بس و همکاری برای کاستن از تنش در سوریه امضا می کنند، و همچنین می دانیم که ترامپ تصمیم می گیرد تحویل سلاح به گروه های معارض مسلح موسوم به میانه رو در سوریه را متوقف می کند؛ این گروه ها ناکارآمدی خود را در مبارزه علیه تروریسم نشان داده اند و سلاح های دریافتی را به گروه های افراطی انتقال داده اند.

برخی این تصمیم اخیر آمریکا را به عنوان پیش درآمد جنگ کامل آمریکا در سوریه علیه ایران تلقی می کنند که در آن خطر بروز جنگ سوم جهانی نیز مشهود است. دلیلی ندارد که این جنبه از تحلیل را ذکر نکنیم، به ویژه که پایگاه دبلیو اس دبلیو. او آرجی (WSWS.org) با ناامیدی رشته ای را که فاجعه هسته ای را شعله ور می کند، پیگیری می کند و معتقد است این بار بوی آن را استشمام کرده است.               

ْآنچه به ویژه در این تراژی کمدی عربستان-قطر نظر ما را به خود جلب کرده است، گسستن جبهه ای است که موتور حمایت اصلی جنگ علیه بشار اسد در سوریه را تشکیل می داد. کشورهای منطقه خلیج (فارس) اتحادی عملی تشکیل داده بودند که نمایانگر نوعی انسجام بود که بازیگران خارجی فرو رفته در سیاستی احساساتی و فساد بدون حد و مرز نیز آن را تشویق و ترغیب می کردند.