عربستان؛ اشتباهی پس از اشتباهی دیگر

به گزارش سرویس تحلیل خبرگزاری صداوسیما؛ پایگاه اینترنتی میدل ایست آی امروز در گزارشی نوشت: ایمیل های فاش شده  سفیر امارات عربی متحده در آمریکا نشان می دهد عربستان سعودی به تصمیم برای «تصرف»  قطر نزدیک شده است. 

در این گزارش آمده است: بر اساس ایمیلی که گفته می شود از سوی یوسف العطیبه سفیر امارات عربی متحده در آمریکا ارسال شده است، ریاض به تصمیم برای « تصرف»  قطر نزدیک شده است. 

پرسشی که در اینجا مطرح می‌شود این است که آیا ریاض از تجربه گرفتاری در باطلاق یمن و بحران آفرینی در بحرین، سوریه، عراق، لبنان و  ... عبرت نگرفته است؟  بخصوص اینکه برخی گزارش‌ها حاکی از این است که:  

اولا، بحران یمن در حال توسعه به دیگر کشور‌های متحد سعودی است؛ زیرا حوصی‌ها متحد مهم ریاض امارات متحده عربی را تهدید موشکی کرده است. عبدالملک بدرالدین الحوثی رهبر حوثی ها دیروز با جرأت تمام از در اختیار داشتن موشک هایی سخن گفت که می توانند هر نقطه ای از عربستان و امارات را هدف قرار دهند، وی همچنین از در اختیار داشتن پهپاد و توانایی های نظامی دریایی سخن گفت که می تواند عربستان را در دریا و خشکی هدف قرار دهد.

ثانیا، عربستان از ایران در خواست کرده است برای حل بحران یمن میانجی گری کند. و این نشان دهنده عمق و گستره گرفتاری ریاض در باتلاق یمن است. 

اخیرا حسین امیرعبداللهیان مشاور ارشد رئیس مجلس شورای اسلامی از درخواست عربستان از ایران برای میانجیگری نزد حوثی‌ها خبر داده است، البته  برخی مقامات سعودی سخنان امیرعبداللهیان را تکذیب کردند و کم اهمیت دانستند، ولی قرائنی حکایت از صحت سخنان امیر عبداللهیان دارد. در خواست سعودی‌ها در حالی صورت گرفته است که برخی گزارش‌ها از به تنگ آمدن عرصه برای ریاض در بحران یمن حکایت دارد و بسیاری صاحب نظران به نیاز سعودی‌های به ایران برای حل بحران یمن اذعان کرده اند. 

ثالثا، بحران قطر منجر به منزوی شدن ریاض شده است. برخی صاحب نظران معتقدند علت اصلی منازعه بین ریاض و دوحه این است که سعودی ها و متحدانشان در ارزیابی نیروی خود در منازعه منطقه ای در خاورمیانه بیش از حد مبالغه کرده اند و خواستار حمایت قطر از نقش رهبری خود شده اند اما قطر تمایل داشته که بر اساس محاسبات خاص خود عمل کند. آنها همچنین تصریح کرده اند شکست میانجیگری روسیه، آمریکا و کویت برای حل بحران قطر به افزایش انزوای عربستان سعودی و ابهام در سرنوشت شورای همکاری خلیج فارس منجر خواهد شد.

در این میان آنچه عرصه را برای ریاض تنگ‌تر کرده است اوضاع سیاسی داخلی عربستان سعودی است. روزنامه نیویورک تایمز امروز به نقل از یک مقام دولتی سعودی از موج جدید بازداشت شهروندان سعودی در عربستان خبر داده است. در روزهای اخیر عربستان سعودی اقدام به سرکوب گسترده منتقدان سیاست های شاهزاده بن سلمان ولیعهد عربستان کرده است. به گفته دوستان، بستگان و افراد وابسته به افراد بازداشت شده، بازداشت شدگان روحانیون برجسته، یک روزنامه نگار، یک شاعر و دست کم دو زن و یک شاهزاده را شامل می شوند.

همزمان برخی منابع خبری از  اقدام نیروهای امنیتی عربستان سعودی به اتخاذ تدابیر شدید امنیتی  در مدینه منوره برای جلوگیری از برگزاری تظاهرات واعتراضات مردمی در این شهر خبر داده است. این تدابیر پس از افزایش فراخوان های فعالان سعودی برای فعالیتهای روز پانزدهم سپتامبر اتخاذ شده است. 

بر اساس این گزارش‌ها نیروهای ضد شورش سوار بر خودروهای زرهی خود در مدینه منوره و ریاض پایتخت و شهرهای دیگر انتشار یافته اند. همچنین مقامات سعودی به بستن درهای مساجد از جمله مسجد ام الحمام و مسجد بن نحیت در ریاض و مسجد ملک فهد و مسجد بن عباس در طائف روی آوردند.

حال در این شرایط برخی گزارش‌ها  حاکی از این است که در یک ایمیل مربوط به ماه مه سال دو هزار و هفده، یوسف العطیبه سفیر امارات عربی متحده در آمریکا با ارسال نامه ای به الیوت آبرامز دیپلمات سابق آمریکایی نوشت، تصرف قطر «سبب حل شدن مشکلات همگان خواهد شد. و ملک عبدالله پادشاه عربستان سعودی چند ماه قبل از مرگش (در ژانویه سال دو هزار و پانزده) به این تصمیم نزدیک شده بود که باید کاری در خصوص قطر انجام دهد.» و آبرامز با تعجب به او پاسخ داد: «من این را نمی دانستم. خارق العاده  است.» او با اشاره به این موضوع که جمعیت قطر حدود دویست و پنجاه تا سیصد هزار نفر است، این سوال را مطرح کرد که «این روند چقدر می توانست دشوار باشد؟» 

با توجه به وسعت و عمق گرفتاری‌های داخلی و خارجی ریاض بعید است اندیشه‌ای در ریاض مبنی بر لزوم مداخله نظامی در قطر پرورش یافته باشد مگر اینگه بگوییم سعودی‌ها هنوز از گذشته عبرت نگرفته اند. 

---------------------------------

عبدالرضا خلیلی