از حذف پارکبان ها تا نصب پارکومترهای جدید

چکیده مصاحبه پژوهشی:

ـ  پارکبان‌ها در پی تصمیم برای ساماندهی و توزیع عادلانه پارک حاشیه‌ای خودرو در تهران، پدیدآمدند.

-مهم‌ترین دلایل حذف پارکبان‌ها از سطح شهر تهران؛شفاف نبودن عملکرد پارکبان‌ها و گردش مالی پیمانکاران و نیروهای پارکبان بود

ـ  از نظر پلیس اخذ دستی پول توسط پارکبان‌ها هیچ توجیهی ندارد و پلیس تاکید ویژه‌ای در اخذ الکترونیکی و مکانیزه پارک‌های حاشیه‌ای دارد.

ـ به دلیل مشکلات عدیده در کنترل پارک سنتی خودروها در سطح شهر، به پارک مکانیزه تبدیل شد.

-اگر در حال حاضر پارکبانی دارای قبض سازمان حمل و نقل و ترافیک باشد غیرقانونی است.

-در حال حاضر 15 هزار پارکومتر در سطح شهر تهران فعال است؛ این تعداد بزودی به 35 هزار پارکومتر گسترش می ­یابد.

پژوهش خبری صدا وسیما: با افزایش روزافزون تعداد خودرو در کلانشهرها نیاز به تأمین پارکینگ برای آنها به عنوان یک امر لازم و ضروری مدنظر است و با توجه به اینکه یک نیروی انسانی ناظر نمی‌تواند بیش از ۴ ساعت در روز توان حرکتی داشته­ باشد و بیش از ۴۰ محل پارک را در ساعت مدیریت کند؛ مسئولان به فکر جایگزینی مناسب برای کنترل پارک حاشیه‌ای افتادند و بدین منظور خودروی کنترل مکانیزه پارک حاشیه‌ای به صحنه آمد.

علت ایجاد پدیده ای به نام  پارکبان‌ها  چه بود؟

حدود ١٠ سال پیش، توافق‌های پلیس راهنمایی‌و‌رانندگی با شهرداری تهران برای ساماندهی و توزیع عادلانه پارک حاشیه‌ای خودرو، منجر به ایجاد و پدیدآمدن پارکبان‌ها در معابر پایتخت شد. «پارکبان»‌ها برای ساماندهی پارک‌های حاشیه‌ای خودرو، توزیع عادلانه جای پارک و تا اندازه‌ای هم در حوزه تأمین امنیت خودروها فعالیت می‌کردند. مردم با هر نارضایتی که بود، سرانجام حضور افرادی به عنوان پارکبان را در معابر شهر تهران قبول کردند؛ هرچند بعدها به‌دلیل برخی رفتارهای پارکبانان، ازجمله دریافت وجه بیشتر از رانندگان، رفته‌رفته زمینه اعتراض مردمی ایجاد شد. یکی از مهم‌ترین تخلفات پارکبان‌های شهر تهران، دریافت عوارض بیشتر از میزان مصوب است. حتی نیم‌ساعت‌های رایگانی که برای پارک‌ حاشیه‌ای در نظر گرفته شده هم از سوی اینها نادیده گرفته می‌شود و رانندگان ملزم به پرداخت رقم‌هایی فراتر از میزانی هستند که روی برگه‌های در دست پارکبان‌ها درج شده است.[1]  

پا رکبان­ ها موجب نارضایتی مردم بودند

مردم با همه کمی و کاستی ها، بحث­ ها و جدل‌ها بالاخره حضور افرادی به عنوان پارکبان را در معابر شهر تهران قبول کردند اما به دلیل برخی رفتارهای پارکبانان از جمله دریافت وجه بیشتر از رانندگان کم­کم زمینه اعتراض مردمی ایجاد شد؛ یکی از مهم‌ترین تخلفات پارکبان‌های شهر تهران، دریافت عوارض بیشتر از میزان مصوب بود..[2] 

سرهنگ حسن عابدی، جانشین رییس پلیس راهور پایتخت: از نظر پلیس اخذ دستی پول توسط پارکبان‌ها هیچ توجیهی ندارد و ما تاکید ویژه‌ای در اخذ الکترونیکی و مکانیزه پارک‌های حاشیه‌ای داریم.[3]  

شفاف نبودن عملکرد پارکبان‌ها و گردش مالی پیمانکاران و نیروهای پارکبان؛ از دلایل حذف پارکبان­ها

مهم‌ترین دلایل اتخاذ تصمیم برای حذف پارکبان‌ها: شفاف نبودن عملکرد پارکبان‌ها و گردش مالی پیمانکاران و نیروهای پارکبان. با وجودی که تعرفه حق پارک کاملا مشخص بود، با این وجود عملا پارکبان‌ها، به خصوص در معابر اصلی شهر و بخش‌های شمالی پایتخت و مراکز گردشگری و تفریحی، تا چندین برابر تعرفه مصوب از مردم پول می‌گرفتند.

منصور نویریان، قائم مقام سازمان حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران: براساس مصوبه شورای عالی ترافیک از ١٥ دی ماه (1395)، پارکبان‌ها جمع‌آوری ‌شدند و به جای آن شاهد افزایش تعداد پارکومترها خواهیم بود. در تهران بیش از ٥٠٠ پارکبان مشغول به کار هستند، اما در عمل، امروز شاهدیم که بسیاری از نگهبان‌های محله و افرادی که هویت‌شان مشخص نیست، نیز از مردم به عنوان حق پارک پول دریافت می‌کنند که این غیرقانونی است.[4]

غیرقانونی بودن فعالیت پارکبان­ ها

معاون فنی و عمرانی شهرداری تهران: اگر پارکبانی دارای قبض سازمان حمل و نقل و ترافیک باشد غیرقانونی است و با هماهنگی معاون دادستان تهران به زودی در این زمینه برخورد حقوقی می شود.[5] 

  ـ پس از حذف پارکبانان آیا برای پارک حاشیه ­ای خودروها در سطح شهر اقدامی انجام شده­ است؟

سرهنگ جواد نجفی، رئیس اداره مهندسی ترافیک پلیس راهور تهران بزرگ: به دلیل مشکلات عدیده در کنترل پارک سنتی خودروها در سطح شهر، کنترل و پارک خودروها به مکانیزه تبدیل شد و پرداخت هم از نقدی به شکل مکانیزه تغییر یافت.

 تعیین نرخ حق توقف پارکینگ های عمومی و نرخ عوارض پارک حاشیه ای در شهر به عهده شوراهای شهر در سطح استان است. دریافتی­ ها به خزانه دولت واریز می­ شود و در نهایت صرف هزینه­ های عمرانی پارک­ های حاشیه ­ای از جمله توسعه و نصب پارکومترها، ساخت و ایجاد پارکینگ می­ شود.

در حال حاضر 15 هزار پارکومتر در سطح شهر تهران فعال است؛ این تعداد بزودی به 35 هزار پارکومتر گسترش می­یابد. در حال حاضر که پارکبان­ ها در سطح شهر حذف شده­است پارک خودروها به صورت مکانیزه کنترل می­ شود. خودروی سیستم کنترل مکانیزه پارک خودرو که از  آبان 94 کار خود را در معابر تهران آغاز کرد قادر است در هر ساعت ۱۴۰۰ محل پارک مجهز به پارکومتر مورد رصد قرار دهد.

سیستم مکانیزه پارک خودرو چگونه متخلفان را جریمه می‌کند؟

جناب سرهنگ جواد نجفی: در روش سنتی، پروسه نظارت بر پارک خودروها در حاشیه معابر، پروسه‌ای بسیار وقت‌گیر و همراه با به کار گیری نیروی انسانی زیادی است؛ این در حالی است که هر مامور پلیس در هر روز توان گشت زنی بیش از 4 ساعت را دارا نیست و نهایتاً قادر به نظارت بر 40 محل پارک است و صد البته امکان بروز خطا و اشتباه در عملکرد نیروی انسانی متصور است. اما در سیستم مکانیزه و هوشمند کنترل پارک خودروها، می‌توان در هر ساعت 1400 محل پارک مجهز به پارکومتر و 700 محل پارک غیر مجاز در ساعت را مورد رصد قرار داد. همچنین در این طرح امکان اجرای کامل و دقیق رایگان بودن 30 دقیقه اول توقف نیز میسر است که در روش سنتی به هیچ وجه این امکان وجود نداشت. این سیستم قادر است 4 تخلف زیر را به صورت کاملاً مکانیزه ثبت کند و برای خودروهای متخلف جریمه قانونی را اعمال کند.

1- توقف در محل‌های ممنوعه از جمله حریم چهارراه‌ها، پل‌ها، تونل‌ها و محل‌های توقف مطلقاً ممنوع.

2- توقف در ایستگاه‌های اتوبوس، تاکسی، تخلیه و بارگیری که برای خودروهای خاص مجاز اعلام شده است

3- عدم پرداخت هزینه پارک در زمانی که خودرو در محل پارک مجاز با پارکومتر متوقف شده است. (پس از سپری شدن زمان 30 دقیقه‌ای پارک آزاد)

 4- توقف دوبله. 

سیستم کنترل مکانیزه پارک خودرو چگونه کار می‌کند؟

سیستم کنترل مکانیزه پارک خودرو شامل 4 بخش است که در مجموع، کل این سیستم قادر به کنترل پارک حاشیه‌ای و نظارت بر کلیه محل‌های غیرمجاز و پارک دوبل است:

 نحوه عملکرد سیستم کنترل مکانیزه پارک خودرو

در این سیستم مکانیزه، خودروی کنترل با سرعتی خاص در طول معابر حرکت کرده و با کمک دوربین نصب شده بر روی آن، اقدام به قرائت پلاک و عکس‌برداری از خودرو می‌کند. همچنین سیستم آدرس خوان نصب شده بر روی خودرو نیز، شماره تگ آدرس را قرائت کرده و آن را در حافظه خود ذخیره می‌کند.

از سوی دیگر پارکومترها نیز کلیه اطلاعات خود را از محل‌های نصب شده و زمان شارژ هر محل پارک از طریق سیستم GPRS به سرور مرکزی منتقل می‌کنند.

پس از پایان هر روز، عکس‌ها و سایر اطلاعات ذخیره شده در رایانه خودرو، تخلیه شده و با اطلاعات منتقل شده از پارکومترها و پس از کسر نیم ساعت زمان اولیه توقف رایگان در سرور مرکزی مقایسه شده و خودروهایی که در مقابل پارکومترها توقف کرده و هزینه پارک خودروی خود را پرداخت نکرده‌اند به انضمام عکس از پلاک خودرو، اعمال قانون می‌شوند. همچنین این فرایند برای خودروهایی که در محل‌های غیرمجاز نیز توقف کرده‌اند اعمال خواهد شد. در حال حاضر از این خودرو 5 دستگاه موجود است و قرار است به 20 دستگاه افزایش یابد.

سخن آخر

سیستم کنترل پارک خودرویی با یک خودرو به طور متوسط وظیفه ۱۵۰ پلیس پیاده را به صورت خودکار انجام می‌دهد که از مزیت‌های آن می‌توان به کمتر شدن ترافیک، مدیریت و استفاده عادلانه از محل‌های پارک، فرهنگ‌سازی رعایت مقررات راهنمایی و رانندگی، یافتن خودروهای سرقت شده، صرفه‌جویی در استفاده از نیروهای پلیس، حذف پارکبان و … اشاره کرد.

پژوهش خبری //مریم عابدی

[1] . پارکبانان با غیرقانونی نامیدن از بین نمی‌روند؛ اقتصادآنلاین، 11/ 5/ 96

[2] . خداحافظی پارکبان‌ها با خیابانهای شهر/ قراردادی که یک سال پیش فسخ شد؛ ایسنا، 11/ 10/ 95

[3] . پارکبان‌ها به خانه می‌روند؛ اقتصادآنلاین، 7/ 10/ 95

[4] . همان منبع، 7/ 10/ 95

[5] . شهرداری تهران: فعالیت پارکبان غیرقانونی است؛ عصر ایران، 1/ 5/ 96