با گسترش فناوری اطلاعات و البته رشد کسب و کارهای نوین این بخش ، به مرور چالش ها و مشکلات آن هم نمود پیدا می کند.
حسین سلاح ورزی نایب رییس اتاق بازرگانی ایران سقوط رتبه کسب و کار در ایران را ناشی از اهمیت ندادن به فضای رقابتی به ویژه در حوزه کسب و کارهای نوین می داند و می گوید: به جای اینکه دخالت های دولت در اقتصاد کمتر شود ، این دخالت ها هر روز بیشتر می شود که خود عاملی در بیرون ماندن فعالان فناوری اطلاعات از دایره تصمیم گیری ها و رقابت عادلانه است.
پدرام سلطانی دیگر نایب رییس اتاق ایران دولت و وزارتخانه ها را مهم ترین مانع رشد حوزه فناوری اطلاعات و استارتاپ ها می داند و می گوید: بیشترین ستیز را با وزارتخانه هایی داریم که مقررات زایی می کنند یا کماکان دو دستی به مجوزها چسبیده اند.
محمدرضا طلایی رییس کمیسیون فناوری اطلاعات و ارتباطات اتاق ایران معتقد است: در بحث تعداد مجوزها آنچنان دچار مشکل هستیم که در مواردی تعداد مجوزها از تعداد کارکنان شرکت ها بیشتر است، ضمن اینکه زیرساخت های تولید و صادرات دانش و محتوا در کشور مشخص نیست از جمله هنوز گمرک نمی داند صادرات نرم افزار چگونه باید انجام شود یا اینکه سازمان امور مالیاتی، معافیت مالیاتی نرم افزار را لحاظ نمی کند و به این ترتیب ما از مزایای صادرکنندگان غیرنفتی برخوردار نیستیم.
افشین کلاهی رئیس مجمع تشکل های دانش بنیان اتاق بازرگانی ایران نیز با اشاره به اینکه دخالت های دولت در امور شرکت های فناوری اطلاعات به روش های مختلف انجام می شود ، گفت: عدم دخالت با عدم حضور قدری متفاوت است، فضایی برای دستگاه های دیگر ایجاد شده که از شرکت های فعال در این حوزه مجوز طلب می کنند، یک شرکت نرم افزاری 8 تا 9 مجوز در سال باید در سال از جاهای مختلف بگیرد و در سال مدام باید در پی بروز کردن این مجوزها باشد که در عمل به دیگر کارهای خود نمی رسد.
رحیم بنامولایی رئیس اتاق بازرگانی البرز یکی دیگر از مشکلات حوزه فناوری اطلاعات را تعدد مراکز تصمیم گیری می داند که هم به فساد اداری دامن زده و هم اطلاعات غلط را به متقاضیان می دهد.
کسب و کارهای نوین با رشد فناوری اطلاعات و توسعه زیرساخت ها در حال تسخیر و تثبیت خود در صحنه های اقتصادی هستند از این رو برای بهبود فضای کسب و کار در این عرصه باید به جلوگیری از شکل گیری انحصارات و رانت ها توجه جدی داشت، اگرچه ممکن است مقاومت هایی وجود داشته باشد.
غلامحسین شافعی رییس اتاق بازرگانی ایران از عزم بخش خصوصی برای حمایت از کسب و کارهای نوین و استارتاپ ها خبر می دهد و می گوید: بنا داریم کمک های مادی و معنوی ویژه را به توسعه استارت آپ ها و کسب و کارهای نوین ارایه کنیم.
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات که به نظر می رسد به حوزه نوپای استارت آپ ها توجهی ویژه دارد، فعالیت برندهای فعال خارجی در حوزه فناوری اطلاعات در ایران را برجسته می کند و می گوید: این شرکت ها بدون اینکه هزینه ای متقبل شوند، رسوب سرمایه داشته باشند یا اینکه اشتغالی در ایران ایجاد کنند از بازار 6 میلیارد دلاری تلفن همراه و متعلقات آن، سود سرشاری می برند.
آذری جهرمی می گوید : در شبی که طرح رجیستری تلفن های همراه را اعلام کردیم ، عده ای حدود 300 هزار تومان به قیمت تلفن های همراه اضافه کردند، این عده که در میان آنان قاچاقچی تلفن همراه هم کم نیست ، معلوم است که دشمنی می کنند و فحش می دهند، اشکال ندارد به بنده فحش بدهند اما قاچاق نکنند، اینکه فکر کنند بنده در قبال این موارد سکوت کنم بدانند اهل سکوت نیستم و صحبت خواهم کرد.
تلفیق زنجیره خدمات و حذف کاغذبازی دو مزیتی است که وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، تحقق آن را در اجرای کامل دولت الکترونیک می داند.
آذری جهرمی می گوید:باید زنجیره خدمات را به یکدیگر تلفیق کرد تا از بروکراسی های اداری و سرگردانی مردم جلوگیری شود.
این هنر نیست که کارت ملی هوشمند را صادر کنیم و آن وقت در مراجعه به ادارات از ما کپی کارت ملی هوشمند را طلب کنند، مقاومت هایی برای کاهش مراجعات مردم به دستگاه ها وجود دارد ، زنبیل هایی وجود دارد که باید جمع شود یعنی با توسعه دولت الکترونیک و اجرایی شدن کامل آن ، شفاف سازی صورت می گیرد.
بنابراین به طور طبیعی مقاومت هایی وجود خواهد داشت، اگر بخواهیم مثالی از وجود بروکراسی های فراوان ، کاغذبازی و مجوزهای زاید در نبود دولت الکترونیک نام ببریم می توانیم بگوییم برای یک استخر آبزیان ساده، 17 دستگاه مجوز دهنده و 52 مرحله فرایند اخذ مجوز وجود دارد که اگر هریک از این مراحل کار نکند در عمل کار متوقف می شود.
افزایش بیش از پیش حیطه خدمات دهی کسب و کارهای نوین آن هم در فضای رقابتی، لزوم توجه به رفع مشکلات شرکت های فعال در این حوزه را دو چندان کرده است ، کسب و کارهای نوین و استارت آپ ها که با حداقل هزینه ایجاد می شوند برای افزایش نقش خود در اقتصاد به حذف مجوزهای زائد، انحصارات و جلوگیری از شکل گیری رانت نیازمندند، امری که علاوه بر ایجاد اشتغال با هزینه اندک در کشور، به توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات و استفاده از کسب و کارهای نوین در کشور کمک خواهد کرد.
گزارش : غلامرضا بهرامی