در سال های اخیر وجود معدن سنگ تراورتن و بهره برداری در نزدیک چشمه ها، باعث جلوگیری از فوران آب وتخریب چشمه شده است .
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، حسان اخوان کارشناس ارشد محیط زیست استان یزد گفت این چشمه ها در محلی با عنوان چشمه های قل یا جوش هم معروفند چرا که به علت خارج شدن گازهایی مانند دی اکسید کربن از اعماق زمین و در لایه سنگ ها حالت جوش و قل قل زدن دارند .
دکتر ایران نژاد استاد دانشگاه وپژوهشگر در باره این چشمه ها در استان یزد چنین بیان داشت: چشمه های جوشان منطقه توران پشت ،ندوشن وکوه مسجد منحصر به فرد و یکی از زیباترین چشمه های جوشان در سطح کشور است که در طول هزاران سال از کوهستان ها جاری شده است.
وی افزود از آنجایی که این جوشیدن خیلی آرام همراه با املاح گچی و آهکی صورت می گیرد، به مرور زمان در محل جوشش آب تپه ای از املاح به صورت ورقه ورقه وبه شکل پیاز و لایه ای به وجود می آید و زمانی که ضخامت این لایه های رسوبی زیاد باشد چشمه دیگر قادر به جوشیدن نیست و در نزدیکی محل قبلی و از کف دوباره آب شروع به جوشیدن می کند.
دکتر ایران نژاد افزود این مناطق با چشمه های جوشان می تواند سالانه پذیرای تعداد بسیار زیادی از دانشجویان زمین شناسی، گردشگران خارجی و دوست داران چشمه های آب گرم باشد.
وی افزود: متاسفانه وجود معدن سنگ تراورتن و بهره برداری در نزدیک چشمه ها، باعث جلوگیری از فوران آب وتخریب چشمه می شود چراکه با برش کوه فشار آبی که باعث به وجود آمدن این تپه ها می شود از دیواره معدن خارج و هیچ تپه ای ایجاد نمی شود.
محمد اخوان خاک شناس وعضوهیئت علمی دانشگاه یزد،در باره تشکیل رسوبات این چشمه ها بیان داشت: این رسوبات آهکی در عصر ما فعال هستند وجزء محدود سنگهایی هستند که در حال شکل گرفتن می باشند
این کارشناس افزود: جریان همین رسوبات باعث شده تا این تپه ها شکل بگیرد وپناه گاهی باشد برای حیات وحش به شرط اینکه این چشمه ها فعال باشند
محمد علی بنایی قرقبان محیط زیست کوه مسجد هم گفت این چشمه ها آبشخورهای طبیعی این منطقه هستند که برای حیات وحش بسیار تاثیر گذارند چرا که در طول سال آب در آن جریان دارد.