گفتمان انقلابی‌گری از منظر رهبر معظم انقلاب (2)

چکیده نشست پژوهشی:
 گفتمان انقلاب اسلامی( گفتمان سلبی و گفتمان ایجابی) فکر پیشتازی است که در میان مردم همه گیر شود و بر تمامی ابعاد حرکت انقلاب اسلامی که در مسیر تکامل خود با مردم طی می کند حاکم شود.
 بر اساس شاخص های سلبی گفتمان انقلاب ، انقلابی، تنها به عدّه‌ای که در دوران مبارزه با امام(ره) بودند اطلاق نمی‌شود و از همه انقلابیون نباید یک درجه از عمل انقلابی انتظار داشت.
 انقلابی‎گری به معنای افراطی‌گری نیست.
آرمان‌های انقلاب اسلامی و اهداف کلان جمهوری اسلامی تنها از راه تبدیل شدن به «گفتمان» محقق می‌شوند.

پژوهش خبری صدا وسیما: هر تفکر و انقلابی برای ادامه حیات خود نیازمند گفتمان سازی در عرصه عمومی حاکمیت خود است. عمق مبانی انقلاب اسلامی و اهمیت آن، ضرورت گفتمان سازی روزآمد بر اساس این مبانی را دو چندان کرده است. در شرایط کنونی با ظهور حلقه ها و گفتمانهای جدید این جبهه ها تقابل با جمهوری اسلامی را به قدری نامتقارن کرده است که مقام معظم رهبری(مدّظله‎العالی) آن را با شرایط مدینه‎النّبی در زمان جنگ احزاب مقایسه می‎کند. اصلی‎ترین حربه این جبهه، نفوذ فکری و سیاسی است که تغییر در باورها و رفتارهای انقلابی مردم و مسئولان را هدف قرار داده است.
در این شرایط خطیر، حساس و فتنه‌گون، مقام معظم رهبری(مدّظله‎العالی) از حدود یک سال پیش در سخنرانی‌های مختلف خود «گفتمان انقلابی‌گری» را به عنوان اصلی‌ترین راهبرد مقابله با آفات و چالش‌های نظام اسلامی مطرح کرده‌اند. در حقیقت رهبری فرزانه انقلاب از طریق دعوت به تبیین و شفاف‌سازی مرزهای انقلاب، به دنبال حراست از این مرزها در مقابل نفوذ نرم دشمنان و جلوگیری از تحریف‌گری عناصر و جریان‌های جامانده از حرکت انقلاب هستند.
در این مختصر که برداشتی از اظهارات و سخنرانی جناب آقای محمدحسن جعفرزاده، رییس مرکز گفتمان انقلاب اسلامی است سعی شده است با الهام از سخنرانی‌های یک سال اخیر مقام معظم رهبری(مدّظله‎العالی)، برخی از ابعاد این گفتمان مهم بیان شود:

1. گفتمان سلبی 2. گفتمان ایجابی

 گفتمان انقلاب اسلامی چیست؟
گفتمان انقلاب اسلامی فکر راقی و پیشتازی است که در میان مردم همه گیر شود و بر تمامی ابعاد حرکت انقلاب اسلامی که در مسیر تکامل خود با مردم طی می کند حاکم شود. این گفتمان به دو دسته تقسیم می شود:

 شاخص‌های انقلابی‎گری در گفتمان سازی انقلابی
بدیهی است برای عمل در مسیر انقلاب باید شاخص‌ها و معیارهای انقلابی‎گری را به درستی شناخت تا چراغ راه حرکت در این صراط‌ الهی باشد. محورهای زیادی را می‌توان از صحیفه امام(ره) شاخص‌گذاری کرد؛ اما اخیراً مقام معظم رهبری(مدّظله‎العالی) به پنج شاخص ایجابی که برای حرکت در شرایط فعلی کشور بسیار پراهمیت است، اشاره داشتند. علاوه بر این، از بیانات ایشان می‌توان برخی از شاخص‌های سلبی انقلابی‎گری را نیز احصاء کرد است که در ادامه به صورت تفکیک‎شده بیان می‌شوند.

الف. شاخص های ایجابی
شاخص اوّل: پایبندی به ارزش‎های مبنائی و اساسی اسلام
اولین شاخص، توجه و رعایت مبانی اصلی اسلام است. طبیعتاً اگر در میام مردم و مسئولان پایبندی به ارزش‌های اساسی وجود داشته باشد، این حرکت، مستمر و مستقیم خواهد بود و در تندباد حوادث تغییر پیدا نخواهد کرد. در تعبیر قرآنی، از پایبندی به ارزش‌ها، به «استقامت» تعبیر شده است: «فَاستَقِم کَمآ اُمِرتَ وَ مَن تابَ مَعَک» (سوره مبارکه هود آیه ۱۱2)
یکی از اصلی‎ترینِ این مبانی، پایبندی به اسلام ناب در مقابل اسلام آمریکایی است. اسلام ناب؛ دینی است که برای همه شئون زندگی اعم از فردی، اجتماعی و حکومتی برنامه دارد. منظور از اسلام آمریکایی نیز دو قرائت منحرف از این دین یعنی اسلام متحجّر و اسلام سکولار است. دیگر مبانی و ارزش‌های اساسی اسلام عبارتند از: محور بودن مردم، اعتقاد به پیشرفت و تحوّل و تعامل با محیط (با پرهیز از انحراف‌ها و خطاها)، حمایت از محرومان و مظلومان در هر نقطه‌ عالم و...
نقطه‌ مقابل این پایبندی، عمل‌گرایی افراطی است؛ مشکل افراد و جریان‌های عملگرای افراطی این است که هر روز به یک سو حرکت می‌کنند و هر حادثه‌ای آن‎ها را به سمتی می‌کشاند.

شاخص دوّم: همّت بلند برای رسیدن به آرمان‎ها
شاخص دوّم این است که هرگز از رسیدن به اهداف بلند انقلاب منصرف نشویم. به این معنی که به وضع موجود راضی نشویم، بلکه به دنبال تحول مثبت باشیم و به سمت آرمان‌ها پیشروی دائمی داشته باشیم. لازمه این امر هم تسلیم نشدن در مقابل موانع و فشارهای داخلی و خارجی است. نقطه‌ مقابل این شاخص عبارت است از: تنبلی، محافظه‌کاری و ناامیدی.

شاخص سوّم : پایبندی به استقلال
باید استقلال کشور را در همه عرصه‌ها اعم از سیاسی، فرهنگی و اقتصادی و در سه مقیاس داخلی، منطقه‌ای و جهانی حفظ کرد. توضیح اینکه، نظام سلطه برای دستیابی به اهداف استعماری فرانوین خود به دنبال تسلط بر دیگر کشورها از طریق خدعه و تطمیع و تزویر است. غیر از این، استکبار جهانی برای دستیابی به اهداف شیطانی و مادی خود نیاز به استفاده از قدرت و نفوذ دیگر کشورها دارد. حال اگر جمهوری اسلامی گول ظاهرسازی‌ها و لبخندهای آن‌ها را خورده و وارد بازی آن‌ها شود، نقشه دشمن را تکمیل کرده و ابزاری برای پر کردن جدول کاری آن‎ها می شود. این امر به معنای وابستگی سیاسی به بیگانگان است که استقلال سیاسی را نقض می‌کند.
از طرفی تقلید از غرب و بیگانه در سبک زندگی، ضدیت با استقلال فرهنگی را به همراه دارد. بنابراین پایبندی به استقلال فرهنگی به معنای رعایت سبک زندگی اسلامی - ایرانی است. منظور از پایبندی به استقلال اقتصادی نیز هضم نشدن در هاضمه‌ اقتصاد جهانی است. بنابراین استقلال اقتصادی تنها با اقتصاد مقاومتی به‌دست می‌آید.

شاخص چهارم: حسّاسیّت در برابر دشمن
شاخص چهارم، شناخت دشمن و نقشه‌های او و حساسیت در مقابل حرکات، برنامه‌ها و اظهارات آمریکایی‌ها و جبهه همراه او است. طبعاً وقتی این حسّاسیّت وجود داشته باشد، تبعیّت از دشمن هم نخواهد بود. در تعابیر قرآنی این عدم تبعیّت، «جهاد کبیر» نامیده شده است. جهاد کبیر به معنی دوری از اطاعت کافر و خصمی است که در میدان مبارزه با او هستیم. این عدم تبعیت باید در میدان‌های مختلف سیاسی، فرهنگی و اقتصادی صورت گیرد. دایره این عدم تبعیت به قدری فراخ و گسترده است که حتی نسبت به نسخه‌های به ظاهر شفابخش سیاسی و اقتصادی دشمن هم باید با احتیاط برخورد کرد.
برخی در نقطه‌ مقابل این حسّاسیّتِ درست و به جا، اصل دشمن را انکار کرده و دلسوزان نظام را به «توهّم توطئه» متهم می‌کنند، در حالی که به نظر می رسد طرح توهّم توطئه، خود یک توطئه است؛ چرا که تنها نتیجه آن کم کردن حسّاسیّت در مقابل دشمنان حیله‌گر و پرقدرت ملت ایران است.

شاخص پنجم : تقوای دینی و سیاسی
تقوای دینی و سیاسی غیر از تقوای فردی است‌ که البتّه آن هم لازم است. اسلام علاوه بر تقوای فردی، به تقوای اجتماعی نیز دعوت می‌کند و منظور این است که در راه تحقّق اهداف و ارزش‌های اجتماعی اسلام تلاش کنیم. تقوای سیاسی جزئی از تقوای اجتماعی است و بدین معنی است که انسان از لغزشگاه‌هایی که دشمن می‌تواند از آن استفاده کند، پرهیز نماید.

ب. شاخص‌های سلبی
در تبیین شاخص‌های سلبی به دنبال اصلاح برخی تصوّرات غلط از انقلابی‎گری هستیم. برخی از این شاخص‌ها عبارت است از:

اول؛ انقلابی، تنها به عدّه‌ای که در دوران مبارزه با امام(ره) بودند اطلاق نمی‌شود،
این خطا است که گمان شود انقلابی فقط آن کسی است که در دوران امام(ره) حضور داشته، یا در دوران مبارزات در کنار امام(ره) بوده است. انقلاب برای همه است؛ بنابراین جوان‌ها هم می‌توانند انقلابی باشند. حتی جوانان می‌توانند با رعایت درست شاخص‌های ایجابی انقلابی بودن، از انقلابیّون سابقه‌دار هم انقلابی‌تر شوند.

دوم؛ از همه انقلابیون نباید یک درجه از عمل انقلابی انتظار داشت،
همچنین خطا است که ما از همه‌ کسانی که انقلابی هستند، یک نوع عمل انقلابی یا یک درجه‌ از انقلابی‌گری توقّع داشته باشیم. انقلابی‎گری درجات مختلف دارد، بنابراین ممکن است افرادی که در مسیر انقلاب و رعایت شاخص‌های آن حرکت می‌کنند، به یک درجه نباشند؛ دسته‌ای با جدّیت و شدّت بیشتر و گروهی کند و آرام‌تر حرکت کنند. در نتیجه خطاست که برخی بخواهند افرادی را که خوب یا کامل در این مسیر حرکت نمی‌کنند، متّهم به غیر انقلابی یا ضدّ انقلاب کنند.

سوم؛ انقلابی‎گری به معنای افراطی‌گری نیست،
این نیز خطا است که برخی، انقلابیّون را افراطی خطاب می‌کنند. بدون شک افرادی که دوگانه تندرو – میانه‌رو را مطرح می‌کنند و از این طریق نیروهای انقلاب را به افراطی‌گری متهم می‌کنند، در حقیقت در نقشه دشمن بازی می‌کنند. باید مراقب بود به‌خاطر القائات دشمنان، افرادی که از ارزش‌های انقلاب و اصالت‌های نظام دفاع می‌کنند، به‎خصوص جوانان مؤمن و انقلابی، تندرو خطاب نشوند.
متأسفانه برخی از مسئولین به بهانه و اتهام افراطی‌گری، جوانان مؤمن و انقلابی را طرد کرده و به‌جای استفاده از آن‌ها در دستگاه‌های مختلف، آغوش خود را برای عناصری که اسلام و انقلاب را قبول ندارند باز می‌کنند. از این رو دستگاه‌های مختلف دولتی به‌خصوص فرهنگی حتماً باید از جریان‌های خودجوش مؤمن و حزب‌اللهی استفاده کنند و آن‌ها را گرامی بدارند.

 

آن‌چه مسلّم است این‎که مقام معظم رهبری مدّظله‎العالی) اصلی‌ترین وظیفه عماریّون انقلاب برای کنار زدن غبارهای ناشی از فتنه نفوذ و تحریف - که خواسته یا ناخواسته همدیگر را تکمیل کرده و به دنبال فروکاست ارزش‌های انقلاب به پوسته و لایه کم ارزش جمهوری اسلامیِ بی‌محتوا هستند - را تأکید و تصریح بیشتر بر افکار و رفتار انقلابی می‌دانند. روشن است که اگر نیروهای ارزشی، توجه درستی به شاخص‌های انقلابی‎گری به‌خصوص شاخص‌های سلبی نداشته باشند و مو به مو به فرمایشات رهبری فرزانه عمل نکنند، نه تنها فتنه فوق‌الذّکر مهار نخواهد شد، بلکه زمینه‎ساز پیچیده‌تر شدن مسائل در پیچ تاریخی حساس کنونی خواهد شد.

راهبردها، گزاره‎ها و ادبیات  گفتمان انقلابی و غیرانقلابی

 


 کلام آخر
آرمان‌های انقلاب اسلامی و اهداف کلان جمهوری اسلامی تنها از راه تبدیل شدن به «گفتمان» محقق می‌شوند. گفتمان‌سازی آرمان‌ها و ارزش‌های انقلاب و جمهوری اسلامی به معنای «تبدیل شدن» آن‌ها به روح کلی اقشار مختلف جامعه و تبلور آن‌ها در شیوه‌ی زندگی، زیرساخت‌های اجتماعی و جریان یافتن آن در سراسر مویرگ‌های حیات اجتماعی‌ است. مفهوم‌سازی و گفتمان سازی انقلاب یکی از رسالت‌های بزرگ نخبگان است که بتوانند مفاهیم بلند انقلاب اسلامی که ۴۰ سال در معرض تهدید کشورهای بزرگ است را دوشادوش مردم حفظ کنند.


پژوهش خبری //مرتضی رکن آبادی