ترامپ چاره ای جز خارج کردن نظامیان امریکایی از سوریه ندارد

دو هفته پیش دونالد ترامپ رئیس جمهور امریکا اعلام کرد به زودی نیروهای امریکایی را از سوریه خارج خواهد کرد و هم زمان محمدبن سلمان ولیعهد عربستان که در واشنگتن بسر می برد با ابراز نگرانی از خروج نظامیان امریکایی از سوریه اعلام کرد که بشار اسد در قدرت باقی خواهد ماند و در عین حال خواستار حضور نظامیان امریکایی در سوریه برای کوتاه مدت شد.
پس از موضع گیری بن سلمان،  ترامپ بار دیگر موضوع خروج نظامیان امریکایی از سوریه را مطرح و در عین حال تاکید کرد اگر عربستان مایل است که نیروهای ما در آنجا باشند باید هزینه آن را بپردازد.
ترامپ در شرایطی موضع خود را اعلام کرد که از چند هفته پیشتر نیروهای سوری عملیات آزاد سازی غوطه شرقی را آغاز و شهر دوما را که محل استقرار گروه تروریستی جیش الاسلام وابسته به عربستان است به محاصره در آورده بودند و این گروه قرار بود طبق توافق با روسیه به جرابلس در ادلب منتقل شود. در میانه  کارشکنی های جیش الاسلام برای خروج از دوما، سناریوی استفاده نیروهای سوری از تسلیحات شیمیایی در غوطه کلید خورد و هم زمان با موافقت جیش الاسلام با انتقال به جرابلس، امریکا به همراه انگلیس وفرانسه بامداد شنبه چند نقطه در دمشق و استان حمص را هدف حملات موشکی قرار دادند بدون اینکه این حملات دستاوردی برای آنها داشته باشد و پس از این حملات ترامپ در توئیتی اعلام کرد ماموریت نظامی در سوریه پایان یافت.
یک روز پس از آن هم در حالی که امانوئل ماکرون رئیس جمهور فرانسه پیش از این گفته بود که دونالد ترامپ را متقاعد کرده است تا نیروهای نظامی این کشور را برای مدت زمان طولانی تری در سوریه نگه دارد، کاخ سفید اعلام کرد که ترامپ همچنان خواستار بازگرداندن هرچه سریعتر نظامیان آمریکایی است.
سارا سندرز سخنگوی کاخ سفید گفت: ماموریت آمریکا تغییر نکرده است. رئیس جمهور به طور شفاف اعلام کرده است که خواستار خروج هرچه سریعتر نیروهای آمریکایی از سوریه است.
موضع گیری کاخ سفید آن هم پس از اظهارات ماکرون به سرعت اختلاف دیدگاه امریکا و فرانسه را آشکار کرد هر چند نیکی هیلی نماینده امریکا در سازمان ملل در گفتگو با شبکه فاکس نیوز گفت: امیدواریم نیروهایمان از سوریه بازگردند اما نیروهای ما تا زمان تحقق اهداف‌شان از سوریه عقب‌نشینی نخواهند کرد. اما با توجه به اینکه ترامپ گفته است ما از متحدان منطقه‌ای و شرکای خود انتظار داریم برای تأمین امنیت منطقه مسئولیت بیشتری برعهده بگیرند، چه نظامی و مالی، می توان این گمانه را مطرح کرد که دولت امریکا علی رغم وجود چند دستگی و نبود صدای واحد در کابینه ترامپ، به این نتیجه رسیده است که باید نیروهایش را از سوریه خارج نماید و احتمالا از فرانسه یا برخی دیگر از کشورهای متحدش مانند ترکیه بخواهد نیروهای خود را جایگزین نظامیان امریکایی نمایند.
به نظر می رسد اگر این گمانه درست باشد در تشریح چنین تصمیمی می توان به چند نکته اشاره کرد:
نخست اینکه با آزادسازی غوطه شرقی امید امریکا و متحدانش برای سقوط دمشق بر باد رفته است واکنون با تثبیت امنیت دمشق، نیروهای سوری و متحدانشان می توانند با آسودگی بیشتری به پاکسازی مناطق خارج از مرکز از جمله ادلب و یا جبهه جنوبی بپردازند که این موضوع می تواند به درگیری با نظامیان امریکایی کشیده شود. 
دوم اینکه اقدامات امریکا در سوریه سبب شده است تا جبهه ضد اشغالگری در عراق نیز فعال شده و جان نظامیان امریکایی با تهدید روبرو شود و هر گونه عکس العمل امریکا به درگیری فراگیر در منطقه منجر شده و در نهایت با توجه به تجربه لشکرکشی امریکا به عراق وافغانستان، امریکا مجبور به خروج از خاورمیانه شود. 
سوم اینکه حملات مستقیم و گسترده امریکا به سوریه با واکنش روسیه و ایران روبرو شده و باز دامنه جنگ منطقه را فراگیرد که قطعا به سود امریکایی ها تمام نخواهد شد.  چنانچه بر اساس گزارش رویترز، روز دوشنبه معاون وزیر امور خارجه روسیه گفت هر گونه حمله دیگری از سوی آمریکا علیه سوریه با پاسخ شدیدتر روبرو خواهد شد. 
چهارم اینکه با جایگزین کردن نیروهای منطقه ای مانند نظامیان فرانسه و حتی نظامیان ترکیه،  امریکا دیگر مجبور نشود هزینه درگیری ها را  بپردازد و  در این میان ترکیه را از ائتلاف با ایران و روسیه خارج نماید. در این خصوص می توان به بخشی از موضع گیری ترامپ اشاره کرد که گفته بود از متحدان و شرکای مان در منطقه انتظار داریم تا مسئولیت بیشتری را از نظر مالی و نظامی برای تامین امنیت منطقه بر عهده بگیرند. در این خصوص می توان به حمایت ترکیه از گروههای تروریستی مستقر در ادلب و دهها  پایگاه نظامی که در خاک سوریه ایجاد نموده است اشاره  کرد و  احتمال درگیری با نیروهای سوری در صورت عزم دمشق برای آزادسازی ادلب و عفرین را بعید ندانست. چه بسا سفر روز دوشنبه دبیر کل ناتو به ترکیه و تاکید بر همکاری با آنکارا  و حمایت از آن در همین چارچوب باشد. 

در همين ارتباط مي توان به اين نکته نيز اشاره کرد که امريکا در حال حاضر دهها هزار نيروي کردسوري را آموزش داده  و به انواع سلاح ها مسلح کرده است و چه بسا نيروهاي فرانسوي وديگر متحدان امريکا در اين منطقه جايگزين نيروهاي امريکايي شوند.

اگر این گمانه درست باشد متهم کردن دمشق به استفاده از سلاح شیمیایی در غوطه شرقی و متعاقب آن حمله موشکی امریکا، انگلیس  و فرانسه به سوریه را می توان سناریویی برای خروج آبرومندانه نظامیان امریکایی از این کشور تحلیل کرد. در غير اين صورت بايد طرح مجدد خروج نظاميان امريکايي از سوريه را در چارچوب دوشيدن عربستان و تاکتيکي براي ترميم وجهه ترامپ در داخل پس از حملات موشکي به سوريه دانست.  

 

--------------------------------------
رضا محمدمراد