سالمندان گنجینه های پنهان یافته های دیروز

به گزارش خبرگزاری صداوسیما،مرکزچهارمحال و بختیاری،سالمندان به واسطه سال ها تجربه و کسب علوم مختلف به صورت سینه به سینه امروزه می توان آنها را گنجینه های پنهان یافته های دیروز نامید.  
ابوعلی سینا از مشهورترین و تأثیرگذارترینِ فیلسوفان و دانشمندان ایران ‌زمین است به دلیل آثارش در زمینه فلسفه ارسطویی و پزشکی شهره عالم است.
کتاب های شفا و قانون از معروف‌ترین آثار این دانشمند ایرانیست که در حوزه علم پزشکی مرجع مراجعه بزرگان علم است. جرج سارتن در کتاب تاریخ علم وی را یکی از بزرگترین اندیشمندان و دانشمندان پزشکی می‌داند.
این موضوع بیانگر آنست که پزشکی در ایران از دانسته های پیشکسوتان و علما در طب سنتی سرچشمه گرفته و علیرغم پیشرفت های شگرف پزشکی مدرن، دانسته های طب سنتی هنوز هم مثمر و شفابخش بیماران است؛ اما امروز این گنجینه های سواد پزشکی سنتی ایران در خلاء ناشی از گمنامی و ناسپاسی در حال فراموشی و چه بسا نابودی اند.
در گذشته بهترین درمان بیماری ها و بیشترین داروهای درمانی در گنجینه پدران و مادربزرگ هایی بود که حاصل سوادشان، دانسته هایی بود که سینه به سینه از گذشتگان به آنها منتقل شده و آنها هم به آیندگانشان می سپردند.
در استان چهارمحال و بختیاری هم این موضوع نمود بیشتری داشت چرا که بیشتر ساکنان این استان عشایر کوچ نشین و دامدارانی بودند که در ژرفای ارتفاعات سر به فلک کشیده این استان آرمیده و در دل کوه های غنی و پُرگنجینه اش گذران زندگی کرده اند. پیرزنان و پیرمردانی که علاوه بر چرای دام با داشته های گذشتگانشان از گیاهان موجود در صحرا، کوه و دشت برای خوراک و درمان بیماری های نزدیکان شان بهره بردند و سالها طبیب خانواده بودند و با قدرت وافر در مزاج شناسی سال ها به جامعه پزشکی کشور خدمت کردند. 
مزاج شناسی هم اکنون بنیاد اساسی پزشکی سنتی ایران است.
آقای محمدی مقدم، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری چهارمحال و بختیاری می گوید: در مراتع این استان رویشگاه دو هزار و 60 گونه گیاه است که از این تعداد 960گونه انحصاری مراتع چهارمحال و بختیاری است.
رئیس موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کشورهم معتقد است با تشکیل هرباریوم گیاهی و تمرکز بر گیاهان دارویی منطقه زاگرس می توان هزار و 500گونه گیاهی کشور و جهان را جمع آوری و تولید کرد.
آقای جلیلی می افزاید: با احداث مجموعه آزمایشگاهی مجهز و راه اندازی بانک ژن در هرباریوم گیاهان دارویی زاگرس در چهارمحال و بختیاری می توان ذخایر ژنتیکی خاص و نابی را حفظ کرد.  
به گفته پزشکان سنتی مراتع، دره ها و ارتفاعات کوهستان های چهارمحال و بختیاری سرشار از گیاهان دارویی است که بیش تر آن ها از گذشته های دور کاربرد دارویی مؤثری در بهبود بیماری ها داشته‌اند و شناخت و طرز استفاده آن ها از پیشینیان سینه به سینه نقل شده است.
رئیس مرکزتحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری هم می گوید: تاکنون ۳95گونه گیاهان دارویی در چهارمحال و بختیاری شناسایی شده است که می‌توان با تدوین طرح جامع توسعه گیاهان دارویی به رونق تولید گیاهان دارویی کمک کرد.
آقای حسن جهانبازی معتقد است: وسعت اراضی کشت گیاهان دارویی دراستان به نسبت ظرفیت های موجود بسیار ناچیزاست و با توجه به اقلیم منطقه و وجود رویشگاه های طبیعی گیاهان دارویی در استان باید با برنامه‌ریزی دقیق و کارشناسی شده به سمت توسعه کشت و کار و فرآوری گیاهان دارویی در سطح چند 10هزار هکتار حرکت کرد.
وی می گوید: رونق کشت گیاهان دارویی زمینه‌ساز اشتغال‌ در استان است و بازاریابی برای فروش و عرضه گیاهان دارویی می‌تواند باعث تشویق کشاورزان به کشت گیاهان دارویی شود.
حسن جهانبازی،رئیس مرکزتحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی می گوید: اجرای طرح پایلوت کشت گیاهان دارویی در3 شهرستان چهارمحال و بختیاری در راستای توسعه کشت گیاهان دارویی در سطح این استان کمک قابل توجهی به شناسایی بهترین منطقه برای کشت هر گونه‌ گیاه داوریی می‌کند.
سید کمال صولتی، معاون تحقیقات وفناوری دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد با اشاره به انجام تحقیقات موفقیت آمیز علمی در این زمینه و آمادگی برای تجاری سازی تولیدات پزشکی مبنی بر سابقه  درمان سنتی  و دارو های گیاهی می گوید: بررسی های لازم برای تبدیل به تجاری سازی و تولید انبوه پماد گیاهی ساخته شده ازعصاره چای سبز برای درمان سوختگی درجه  دوم وبیماریهای پروستات انجام شده است.  
عضوهیات علمی گروه شیمی دانشگاه آزاد اسلامی شهرکرد هم چند سالی است که موفق به اخذ مجوز IRC از وزارت بهداشت و درمان(سازمان غذا و دارو) برای ساخت پماد پنج منظوره با نام تجاری گویجول شد  .
دکترفرهنگ تیرگیر با بیان اینکه دانشمندان ایرانی طب سنتی همواره راهنمایی برای یافتن درمان‌های موثر برای بسیاری از بیماری‌ها از طریق استفاده از دودهای پزشکی بوده اند، اظهار کرد: یکی ازاین ترکیباتی که علاوه بر در دسترس بودن، ارزان بودن و اثر بخشی بالا، توسط طب سنتی ایران بیش ازپیش مورد توجه قرار گرفته است؛ استفاده از دود پزشکی با منشاء جانوری(سرگین) بوده است.
وی می گوید: دود پزشکی در درمان سینوزیت، عفونت‌های پوستی، واژنی و ادراری و درمانی برای ترمیم زخم ناشی از سوختگی موثر است.
دکتر تیرگیر تاکید کرد: در این مطالعه به بررسی خواص ترمیم کنندگی پماد گویجول بر روی زخم‌های سوختگی درمقایسه با پمادهای موجود در بازار ایران و برخی پمادهای خارجی مورد بررسی گرفت.
دکتر شیرمردی از پزشکان طب سنتی هم می گوید: گیاهان دارویی استان از بسیاری از داروهای شیمیایی موثرتر عمل می کنند؛ گیاهانی همچون گل برنجاس(GoleBerenjas) برای دل درد، دل پیچه، حالت تهوع، گل گاوزبان برای یبوست، اعصاب، تپش قلب، ریواس برای درمان بیماری های روده ای، بون سُور برای سنگ کلیه، بُرنشیت، ناراحتی‌های کلیوی، بارهنگ برای سینه درد و برخی دیگر از گیاهای این منطقه که فقط خوراکی بوده و به دلیل بو و طعم آن ها در غذاها استفاده می شوند.   
وی با اشاره به وجود گیاهان خوراکی فراوان در این استان می گوید: این گیاهان به غذا طعم، بو و مزه خاصی می‌دهند و آن ها را خوشمزه می‌کنند؛ از جمله این گیاهان می توان کرفس، سیر، کاردیم، تره کوهی، موسیر، قارچ، فداله(fedaleh) و چاهوک (chahok) اشاره کرد.
دکتر شیرمردی می گوید: این روزها وابستگی به داروهای شیمیایی و مضرات آن، از دغدغه های جدی و رایج میان بیشتر افراد جامعه است؛ به همین دلیل برخی ترجیح می‌دهند از طب های فشاری، سوزنی و سنتی یا گیاهی کمک بگیرند و با مشاهده آثار مثبت، به دیگران توصیه می کنند از این روش ها برای حل مشکل خود بهره ببرند.
دکتر سیدمهدی میرغضنفری، متخصص طب سنتی هم درباره اهمیت و جایگاه این طب در ایران می گوید: طب سنتی با قدمت چند هزار ساله یک مکتب پزشکی کامل است که نگرش کلان و بنیادینی نسبت به بدن و سلامت دارد؛ به طوری که نسبت به حفظ سلامت و درمان انسان ها به شیوه طبیعی با استفاده ازروش‌های ارزان قیمت و کم عارضه عمل می‌کند.
وی با بیان این که با کمک این طب، افراد می توانند از ابتلا به بیماری ها هم پیشگیری کنند؛ می افزاید: طب سنتی به ما کمک می کند سبک زندگی خود را متناسب با وضعیت اقلیم، سن، مزاج و سایر عوامل موثر تنظیم کنیم.
دکتر میرغضنفری درباره این که چرا پزشکان، بیماران خود را از مراجعه به متخصصان طب سنتی منع می کنند و بین طب سنتی و مدرن تعامل لازم وجود ندارد؛ می گوید: دانشجویان پزشکی عمومی در دوران تحصیل خود با مباحث طب سنتی آشنا نمی شوند، به همین دلیل فارغ التحصیلان هیچ اطلاعی درباره آن ندارند. علاوه بر این، سوءاستفاده برخی غیرمتخصصان فعال در این حوزه با رویکرد تجارت، باعث بدبینی همکاران ما نسبت به این طب شده است.  
وی می افزاید: مخالفت آنها با طب سنتی به این دلایل اشتباه است و توجه داشته باشید چند سالی است رشته طب سنتی در دانشگاه ها تدریس می‌شود و ده ها فارغ التحصیل رشته های پزشکی و داروسازی، تخصص خود را در این رشته زیر نظر وزارت بهداشت و معاونت طب سنتی وزارتخانه دریافت می کنند.
اما آنچه در این میان به خفا و فراموشی سپرده شده و یا نادیده گرفته شده وجود گذشتگان و سالمندانی است که سینه هایشان مخزن الاسرار این علم است.
کسانی که از گذشته های دور هم گیاهان دارویی را می شناسند و هم خاصیت و شیوه استفاده از آن را برای درمان بیماری ها می دانند و سالها تجربه استفاده از آنها را دارند؛ اما این روزها با ورود پزشکی مدرن و شاید بتوان گفت به علت نخواستن و پیگیری نکردن پزشکان مدرن از عرصه خدمت به جامعه پزشکی دور مانده و کنار گذاشته شده اند.
می طلبد که یا تشکل های مردم نهاد زیست محیطی و اجتماعی و یا دستگاه های متولی با ثبت دانسته های این قشر و تحقیقات بیشتر و با قرار دادن اطلاعات پزشکی و طب سنتی سالمندان به عنوان طرح های اکتشافی و تحقیقاتی، علاوه بر سالمندان به عنوان طرح های اکتشافی و تحقیقاتی، علاوه بر ثبت این دانسته های علمی، به یافته های جدید و داروهای نوین دست یابند. 
در نتیجه باید گفت که نمی توان یافته های چند قرن طب رایج را نادیده گرفت و می توان در کنار طب سنتی از فواید آن هم بهره مند شد؛ ضمن آن که اولویت دادن به طب رایج در برهه هایی باعث شده طب سنتی حدود دو قرن عقب بماند؛ به همین دلیل این طب برای هماهنگی با تغییرات جسمانی و سبک زندگی امروزی به زمان، نیاز دارد.