خشکه کاری، راهکاری برای توسعه برنج در مناطق کم آب کشور

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، شیوه کشت کنونی شالی در مناطق مختلف کشور و از جمله مازندران، گیلان وبخشی ازگلستان به روش سنتی - غرقابی زمین بوده که مصرف آب با استفاده از این شیوه خارج از توان منابع آبی و سفره های زیرزمینی است. براین اساس ، کارشناسان و محققان بخش کشاورزی معتقدند، خشکه کاری برنج و کشت به شیوه بذرپاشی (مانند غلات) کاهش مصرف آب را به دنبال دارد و می بایست توسعه و تعمیم یابد.

دلایل و مزایای استفاده از روش خشکه کاری

کارشناسان حوزه آب و کشاورزی معتقدند: کشت برنج به روش سنتی در واحد سطح بین 12 تا 15 هزار مترمکعب و در برخی از مناطق استان تا 18 هزار متر مکعب آب نیاز دارد.

در روش سنتی ابتدا بذر شالی در خزانه کشت و بعد از حدود یک ماه در زمین غرقابی نشاء می شود اما در شیوه خشکه کاری بذر شالی در زمین اصلی که شخم زده شده همچون بذر دیگر محصولات پاشیده و کشت می شود.

یکی از فعالان حوزه تحقیقات بخش برنج استان خوزستان دراین باره گفت: کشت مستقیم برنج به روش خشکه کاری به دلیل نیاز کم به آبیاری راهکاری موثر در مقابله با خشکسالی است.

گیلانی افزود: در استان خوزستان که از گرمای مناسب وشرایط خاکی حاصلخیزبرخوردار است، می تواند با توجه به علاقمندی بالای کشاورزان خوزستانی، کشت برنج به روش خشکه کاری به راحتی توسعه یابد.

دکتر مومنی یکی از محققان مازندرانی حوزه تولید برنج با بیان اینکه امسال برای نخستین بار خشکه کاری برنج در زمین های منطقه دشت ناز ساری انجام شده است، گفت: پیش بینی ما در این روش این بود که هزینه های تولید ونیز مصرف آب حداقل تا 70درصد کاهش داشته است.

وی افزود: با توجه به اصلاح ارقام برنج ایرانی برای خشکه کاری، میزان عملکرد ونیز دوره زمانی کشت برنج به روش خشکه کاری با روش سنتی وغرقابی ، حداقل 15 روز اختلاف در دوره رشد تا برداشت داشته باشد.

معرفی 3 لاین برنج برای کشت خشکه کاری

رییس موسسه تحقیقات برنج کشور هم دراین نشست با بیان اینکه 3 رقم طاهر، قدسی و شکوفه به عنوان لاین های کشت مستقیم وخشکه کاری در مرحله معرفی وتوصیه کشت به کشاورزان است، گفت: این ارقام به صورت الگویی اکنون درسطح حدود 2 هکتار زیرکشت رفته وبه لحاظ دوره زمانی کشت، کوتاه وحتی سازگارتر است.

مریم حسینی افزود: البته مدیریت زراعی کشت مستقیم در بستر خشکه کاری وآماده نمودن بستر به شرایط اقلیمی استان بستگی دارد و در استانهایی که آب به اندازه کافی موجود باشد، روش های سنتی وغرقابی بلااستفاده است.

وی اضافه کرد، با توجه به شرایط خشکسالی که بیشتر استانهای کشور را در سالهای اخیر تهدید کرده است، وبا توجه به محدویت های کشت برخی محصولات در استانها، تغییر الگوهای کشت می تواند بهترین راهکار برای حفظ بستر کشاورزی باشد.

گلستان، پایلوت خشکه کاری برنج

معاون وزیرجهادکشاورزی ورییس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی هم در گفت وگو با خبرنگار خبرگزاری صداوسیما گفت: خشکه کاری، یکی از روش های کشت برنج به ویژه در استانهایی که با کمبود شدید آب مواجه هستند، مورد استفاده قرار می گیرد وبا توجه به علاقمندی بالای برخی کشاورزان در استانهای دارای اقلیم خشک کشور برای کشت برنج، این روش توسط سازمان تحقیقات ، آموزش و ترویج کشاورزی به صورت جدی درحال کارشناسی قرار دارد.

کاظم خاوازی افزود: در سال زراعی جاری، استان گلستان به عنوان پایلوت خشکه کاری برنج انتخاب شده که با همکاری کارشناسان خبره برنج وکشاورزان تاکنون نتایج خوبی داشته ومحصول امسال این اراضی تا چند روز آینده نیز برداشت خواهد شد.

وی با بیان اینکه دستاوردهای مهم این پایلوت می تواند به عنوان یک برند والگو برای اجرا در دیگر استانها نیزعملیاتی شود، تصریح کرد: البته وزارت جهادکشاورزی در قالب برنامه امکان سنجی این طرح را در استانهایی که با کم آبی مواجه هستند وکشاورزان این استانها علاقمند به کشت به این روش باشند، توصیه وحمایت خواهد کرد.

معاون وزیرجهادکشاورزی با بیان اینکه بسته های مربوط به تغذیه گیاه برنج در زمین های خشکه کاری نیز درحال اماده سازی است، گفت: یکی از موضوع های مهمی که کشت به روش خشکه کاری را تهدید می کرد، علف های هرز دراین مزارع بوده که کارشناسان موسسه گیاه پزشکی نیز تمهیدات لازم دراین زمینه را نیز اندیشیده وخوشبختانه همه بسترهای برای توسعه وترویج کشت برنج به روش خشکه کاری دراستانهای کم آب کشور فراهم شده است.

براین اساس با توجه به کاهش نزولات جوی و آسیب های خشکسالی در بیشتر استانهای کشور، توسعه این روش باعث شده تا استان های خشک وکم آب کشورهمچون مناطق شمالی از کشت شالی و مزایای اقتصادی آن بهره مند باشند تا علاوه بر افزایش تولید این محصول استراتژیک و بی نیازی از واردات آن ، سود اقتصادی قابل توجهی نیزعاید کشاورزان زحمتکش شود.

نویسنده: مهدی غلامی