خلاء کمبود نفت ايران پر شدني نيست

دونالد ترامپ روز گذشته در سخنراني خود در مجمع عمومي سازمان ملل از اوپک خواست قيمت نفت را کاهش دهد. اين درخواست در حالي مطرح مي شود که قيمت جهاني نفت اين روزها از مرز ۸۰ دلار در هر بشکه گذشته و به گزارش نشريه فرانسوي زبان "کاپيتال" حتي ممکن است قيمت طلاي سياه با آغار تحريم نفتي ايران به بشکه اي صد دلار هم برسد. اين ميزان از افزايش قيمت به خاطر ترس خريداران از کمبود عرضه جهاني نفت در پي تحريم‌هاي ايران است. ظاهراً شوک رواني ناشي از تحريم نفتي ايران که قرار است از اوايل نوامبر به اجرا گذاشته ‌شود عامل اصلي رشد قيمت نفت طي هفته‌هاي اخير بوده است.
بر اين اساس، اقدام يکجانبه گرايانه آمريکا براي اعمال تحريم نفتي ايران، بي شک کاهش توليد نفت در بازارهاي جهاني را به دنبال خواهد داشت چراکه انتظار مي رود که صادارات نفت ايران بر اثر تحريم هاي آمريکا نيم تا يک ميليون بشکه در روز کاهش يابد.
بدين ترتيب کاهش توليد، افزايش قيمت نفت را به دنبال داشته و اين سخن بدان معناست که قيمت جهاني نفت پس از آن افزايش يافته که توليدکنندگان نفت توجهي به درخواست دونالد ترامپ براي افزايش توليد نشان ندادند.
مسئله ديگر اين است که کشورهاي همسو با آمريکا همچون عربستان و امارات حتي اگر با حداکثر توان خود نفت توليد کنند باز هم قادر نخواهند بود که جاي خالي نفت صادراتي ايران را پر کنند و در نتيجه قيمت نفت همچنان افرايش خواهد يافت.
در اينجا بايستي گفت برخلاف ادعاهاي مقامات آمريکايي با تحريم ايران، نفت کافي به بازارهاي جهاني عرضه نخواهد شد و قيمت نفت نيز همچنان به رکودشکني خود ادامه خواهد داد. در اين باره "برايان هوک" که اخيراً به عنوان رئيس گروه اقدام ايران در وزارت خارجه آمريکا منصوب شده در مصاحبه با خبرگزاري رويترز ادعا کرده که پيش از آنکه تحريم هاي نفت ايران عملي شود، آمريکا به خوبي تامين بازار نفت را انجام خواهد داد.؟! اين ادعا در شرايطي مطرح مي شود که قيمت هاي جهاني نفت در بالاترين ميزان خود در طي 4 سال گذشته رسيده است. بدين ترتيب مي توان گفت که تلاش هاي کاخ سفيد براي افزايش توليد نفت اوپک به منظور جبران کاهش نفت ايران بي نتيجه مانده است.
مخالفت اتحاديه اروپا با تحريم نفتي ايران هم مزيد بر علت شده است. در اين باره امانوئل مکرون رئيس جمهور فرانسه ضمن حمايت از برجام روز سه شنبه خطاب به دونالد ترامپ همتايي آمريکايي خود گفت اگر خواهان کاهش بهاي نفت است، به ايران اجازه دهد نفت بفروشد.
به هرحال در اين گير و دار که دولت ترامپ هر روز بر طبل تهديدات عليه ايران مي کوبد، نبايستي در انتظار افزايش پايدار توليد نفت بود.
کلام آخر اين که نبايد فراموش کرد که درخواست ترامپ براي افزايش توليد نفت به منظور کاهش قيمت آن، يک مسئله سياسي و کاملاً انتخاباتي است. رشد قيمت بنزين در آمريکا همواره يکي از فاکتورهاي تأثيرگذار بر نتايج انتخابات در اين کشور بوده است و لذا بالا رفتن قيمت‌ها در هفته‌هاي آينده مي‌تواند نتيجه انتخابات ميان دوره اي کنگره را به‌نفع دموکرات‌ها رقم زند و دست دولت تندروي آمريکا را براي اجراي سياست‌هاي خود در سطح داخلي و بين المللي ببندد. به يک سخن، افزايش قيمت نفت در بازارهاي جهاني درحالي رخ مي دهد که امريکا در آستانه انتخابات ميان‌دوره‌اي کنگره قراردارد و اين امر ممکن است براي ترامپ نتيجه عکس داشته است.
..................................................
مصطفي عبدلي