به گزارش سرويس بين الملل خبرگزاري صداوسيما، روزنامه نگار معروف عرب نوشت: هدف ولیعهد عربستان از سفر به کشورهای عربی و دیگر کشورها القای این است که وی به واکنش های کشورهای عربی و دیگر کشورها به اتهام دست داشتن وی در قتل فجیع روزنامه نگار عربستانی هیچ اعتنایی ندارد؛ اما چه بسا این سفر نمکی بر زخم تازه و ملتهب این بحران بپاشد و نتایج معکوسی به دنبال داشته باشد.
عبدالباری عطوان سردبیر روزنامه اینترنتی رای الیوم در یادداشتی نوشت: دقیقا نمی دانیم، مشاوران شاهزاده محمد بن سلمان ولیعهد عربستان چه کسانی هستند که پس از بازداشت یا کنار گذاشتن شمار زیادی از کسانی که مستقیم یا غیر مستقیم در جنایت قتل خاشقجی دست داشتند، همچنان کسان دیگری هستند که به دور او جمع شده اند؛ اما آنچه می دانیم این است که آنها چه بسا به اشتباه به او مشاوره می دهند. این مشاوره غلط آنجایی نمود می یابد که آنها به وی پیشنهاد دادند یا تشویقش کردند، به کشورهای خارجی که آن را از روز پنجشنبه گذشته با رفتن به امارات آغاز کرد، سفر کند، سفری که احتمال می رود، کشورهای بحرین، مصر، تونس، الجزائر و موریتانی را نیز شامل شود و آخرین مقصد آن بوینس آیرس پایتخت آرژانتین باشد که برای مشارکت در کنفرانس بیست در آنجا حضور خواهد یافت.
کاملا واضح است که هدف بن سلمان از این سفرها القای این است که وی به واکنش های کشورهای عربی و دیگر کشورها به اتهام دست داشتن وی در عملیات قتل وحشیانه و فجیع جمال خاشقجی روزنامه نگار عربستانی هیچ اعتنایی ندارد و همچنان حاکم کنونی عربستان است و آنچنان که در برخی رسانه های کشورهای عربی یا خارجی گفته می شود، با هیچ خطری یا توطئه داخلی هم برای سرنگونی مواجه نیست؛ اما ممکن است، این اقدام بن سلمان واکنش هایی به دنبال داشته باشد که نتایج معکوسی بدهد و شاید هم نمک بیشتری بر زخم تازه و ملتهب این بحران بپاشد، به ویژه آنکه کسانی وجود دارند که بسیار اشتیاق دارند، از این حادثه (به ضرر بن سلمان) استفاده کنند.
در ادامه این یادداشت آمده است: به هیچ وجه تردید نداریم که امارات، بحرین و چه بسا مصر کاملا امن هستند و هیچ مشکلی برای سفر ولیعهد عربستان به آن کشورهای به وجود نمی آورند؛ زیرا آنها جزء متحدان وی به شمار می روند؛ اما شکی نیست که کشورهای دیگر مانند تونس، الجزائر و موریتانی این گونه نخواهند بود، زیرا این کشورها از احزاب سیاسی، نمایندگان پارلمانی، نهادهای مدنی قدرتمند، مخالفان سیاسی فعال و رسانه های تاثیر گذاری برخوردار هستند، همچنین افکار عمومی به ولیعهد عربستان، حکومت و سیاست های او در کشورهای عربی و دیگر کشورها خیلی روی خوش نشان نمی دهند.
از این رو معضل و مشکل کنونی بن سلمان تنها قتل خاشقجی و ذوب کردن جسد وی پس از مثله کردن جسد او به دست جوخه اعدام که بدین منظور به استانبول اعزام شدند و بیشتر افراد آن از نزدیکان شاهزاده بودند، نیست؛ بلکه علاوه بر آن مشکل او اتهاماتی است که به سبب قرار داشتن در پشت پرده هجمه عادی سازی روابط کشورهای خلیج فارس با رژیم اشغالگر اسرائیل به عربستان و شخص محمد بن سلمان وارد می شود.
عطوان در ادامه نوشت: دوستی دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا که از بزرگترین حامیان محمد بن سلمان به شمار می رود، همانند دوستی خاله خرسه بود که صاحب خودش را کشت، آن هم زمانی که گفت، اگر عربستان نبود، اسرائیل نمی توانست به وجود خود ادامه دهد. او تاکید کرد، بقای ولیعهد عربستان در قدرت به نفع آمریکا و اسرائیل است و یاد آور آن ضرب المثل انگلیسی شد که می گوید: «با چنین دوستانی دیگر به دشمن چه حاجت است؟»
عربستان تاکنون هیچ بیانیه رسمی در خصوص سفر بن سلمان به کشورهای تونس، الجزائز یا موریتانی صادر نکرده است؛ کشورهای میزبان هم سکوت اختیار کرده اند؛ اما نهادهای جامعه مدنی در این کشورها با برگزاری تظاهرات و جمع کردن امضای میلیون ها نفر مخالفت صد درصدی خود را با این سفر اعلام کرده اند و چه بسا این مخالفت ها به لغو سفر بن سلمان منجر شود و این پنهان کاری (در خصوص سفر ولیعهد به این کشورها) هدفمند است.
در توضیح بیشتر لازم است بگوییم، حقوقدانان الجزائر با سفر بن سلمان ابراز مخالفت کرده و اتحادیه های آنها با انتشار بیانیه ای این سفر را ادامه روند عادی سازی غیر مستقیم روابط با اسرائیل دانسته اند. این در حالی است که سخنگوی اتحادیه «جوانان» گفت، سفر ولیعهد عربستان با توجه به کشتار مردم یمن و ویرانی کشورهای منطقه مانند سوریه، لیبی و همه منطقه قابل پذیرش نیست. در موریتانی هم محمد ولد فال رئیس حزب الرفاه بر وجود درخواست های احزاب سیاسی و بسیاری از شخصیت های فرهنگی و اتحادیه برای تحریم این سفر تاکید کرد. همچنین یکی از نمایندگان در پارلمان تونس پلاکاردی در دست داشت که روی آن نوشته شده بود: «خوش نیامدی» شمار بسیار زیادی از فعالان جامعه مدنی تونس هم با سفر بن سلمان که قرار است روز سه شنبه انجام شود، قاطعانه ابراز مخالفت کردند. همچنین فراموش نکنیم، بیانیه هایی که مخالفان حکومت مصر در مخالفت با این سفر منتشر کردند و سفر بن سلمان به مصر را به کوتاه آمدن حکومت این کشور و دست کشیدن از دو جزیره «صنافیر» و «تیران» مرتبط دانستند، البته این موضوع نمی تواند، حمایت طرفداران دولت مصر از این سفر و چه بسا برگزاری تظاهرات برای حمایت از آن را منکر شود.
چه بسا هنوز زود باشد، درباره اتفاقات غافلگیر کننده ای که احتمال دارد در راهروهای کنفرانس بیست در آرژانتین اتفاق بیفتد، صحبت کنیم؛ رویدادهایی که شاید همه آنها منفی نباشد؛ زیرا در این کنفرانس سران بارز سه کشور (پوتین رئیس جمهور روسیه، ترامپ رئیس جمهور آمریکا و اردوغان رئیس جمهور ترکیه) وجود دارند که برای دیدار با بن سلمان در حاشیه این کنفرانس اظهار رغبت و تمایل کرده اند؛ اما به غیر از این سه نفر، دیگر سران کشورها همانند امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه، آنگلا مرکل صدر اعظم آلمان، ترزا می نخست وزیر انگلیس و جاستین ترودو نخست وزیر کانادا که به سبب انتقادات از نقض حقوق بشر در عربستان همچنان روابط کشورش با ریاض تنش آمیز است، برای دیدار با بن سلمان اظهار تمایل نکرده اند؛ از این رو باید بگوییم؛ رویدادهای غافلگیر کننده منفی یا مثبت در راه است و بسیاری احتمال می دهند که بسیاری از این اتفاقات منفی باشد.
ما در حال حاضر در مقابل دو اردوگاه قرار داریم، فرمانده اردوگاه نخست ترامپ است و می خواهد، ولیعهد عربستان را از جنایت قتل خاشقجی و همه پیامدهای آن تبرئه کند و اردوگاه دیگر می خواهد، وی را مجازات و علیه او و حکومت عربستان تحریم هایی اعمال کند که تاکنون اردوغان و اعضای برجسته کنگره آمریکا و بیشتر رسانه های آمریکایی و اروپایی رهبری این اردوگاه را بر عهده داشته اند.
تردیدی نیست که پول و دارایی سلاح قدرتمندی است که چه بسا از نظر تئوری کفه ترازوی اردوگاه نخست را سنگین تر کند؛ زیرا معاملات بر مبادی و ارزش های حقوق بشر در جهان غرب اولویت دارند؛ اما از طرف دیگر هم نمی توان جایگاه جریان مدنی و پارلمانی قدرتمندی را که از حمایت رسانه های تاثیر گذار مانند نشریه های انگلیسی «اکونومیست»، «گاردین» و «ایندپندت» و روزنامه آمریکایی «واشنگتن پست»، برخوردار هستند و همه آنها خواسته اند، بن سلمان مسئولیت اصلی جنایت خاشقجی را بر عهده بگیرد، نادیده گرفت.
عطوان در پایان نوشت: سفر شاهزاده بن سلمان به کشورهای عربی و دیگر کشورها چه بسا به دو رویداد منجر شود: یا با تحمل کمترین خسارت باعث بازگشت وی به جامعه بین الملل خواهد شد یا به تحریم و چه بسا برکناری وی خواهید انجامید. گزینه سومی هم وجود دارد که وقوع آن بعید به نظر نمی رسد و آن گزینه تداوم حضور وی در قدرت است، البته به طور ضعیف نه با آن قدرتی که پیشتر از آن برخوردار بود. روزهای آینده و گذر زمان به این سوالات پاسخ خواهد داد.