عربستان هستهای آنهم در شرایطی که ولیعهد این رژیم به دلایلی چون قتل خاشقچی، کشتار غیر نظامیان و قحطی در یمن و حمایت از تروریسم تحت شدیدترین فشارها قرار دارد.
بنا بر برخی گزارشها عربستان قصد دارد در زمینه انرژی هستهای با روسیه همکاری نزدیکتری داشته باشد.
جالب اینکه رژیم سعودی این همکاری را به نفع کل دنیا توصیف کرده است، آن هم در شرایطی که این روزها ولیعهد و پادشاه این کشور به دلایل مختلف تحت شدیدترین فشارها قرار دارد.
سعید الشحرانی، کارشناس عربستانی حوزه انرژی در مصاحبهای گفته است: «تصمیم برای ساخت یک نیروگاه هستهای در عربستان نتیجه تحقیقات جدی است که لزوم چنین اقدامی را تایید میکند.»
پیش از این در تاریخ پنجم نوامبر سال 2018، محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان آغاز پروژه توسعه راکتور تحقیقاتی هستهای را اعلام کرد.
صحبت کردن از تلاش عربستان برای دستیابی به انرژی هستهای تاکنون یک هدف اساسی داشته و آن مستند کردن این ادعا که فعالیتهای هستهای ایران منجر به افزایش رقابت هستهای در منطقه میشود. اما سخن گفتن از همکاری عربستان و روسیه در این زمینه بیانگر تنش در مناسبات ریاض و واشنگتن و شیطنت ریاض برای اعمال فشار بر آمریکا است.
البته پایگاه اینترنتی لوبلاگ یک شنبه گذشته خبر داد: از آنجا که واشنگتن و ریاض تاکنون بر سر این پروژه هستهای توافق نکردهاند، ساخت اولین رئاکتور تحقیقاتی سعودی هنوز روشن نیست. براساس این گزارش آمریکاییها قویا اصرار دارند که عربستان سعودی همه فناوری هستهای را از شرکتهای آمریکایی خریداری کند. اما محمدبن سلمان بیاعتنا به این درخواست به واشنگتن این پیام را ارسال کرده است که صرف نظر از نتیجه مذاکرات هستهای با آمریکا، هر کاری را که بخواهد انجام خواهد داد.
سعید الشحرانی همچنین گفت: عربستان آماده است تا از تجربیات کشورهای پیشگام در حوزه انرژی هستهای استفاده کند. در همین راستا همکاری میان عربستان و روسیه بر اساس توافقهای انجام گرفته در پنجم اکتبر سال 2017 توسعه می یابد.
هدف عربستان در دنبال کردن برنامه هستهای بیش از آن که اقتصادی باشد، راهبردی است.
بنا بر گزارش لوبلاگ به گفته ریچارد نفیو که به عنوان کارشناس تحریم، تیم آمریکایی را در مذاکرات هستهای با ایران همراهی میکرد و رابرت اینهورن، مشاور وزارت خارجه آمریکا در زمینه منع گسترش و کنترل تسلیحات، سعودیها مایلند به سلاح هستهای دست یابند اما تردید زیادی درباره توانایی آنها برای انجام چنین کاری دستکم در آینده نزدیک وجود دارد.
بر اساس این گزارش یکی از دلایل تمایل عربستان سعودی به داشتن تسلیحات هستهای، کاهش اعتماد آنها به حمایت آمریکا است. به عنوان مثال، دونالد ترامپ گفته است پادشاه عربستان بدون حمایت آمریکا دو هفته هم دوام نمیآورد. این سخنان و سایر نشانهها مانند ناتوانی آمریکا در جلوگیری از سقوط حسنی مبارک در مصر و ناتوانی در حفظ خطوط قرمز در سوریه و ... سعودیها را به فکر واداشته است که خود امنیت خودشان را تامین کنند.
گفته میشود سعودیها برای جبران ضعفهای بالقوه در ائتلاف خود با آمریکا، روابط نظامی با روسیه برقرار کردهاند و چندی پیش به طور مخفیانه از چینیها موشک خریداری کردند.
در این میان آنچه دستیابی عربستان به انرژی هستهای را نگران کننده میکند عملکرد کنونی این رژیم در حمایت از تروریسم و در برابر شهروندان سعودی و مردم یمن است. ریاض اولا، با شهرواندان خود رفتارهایی مغایر با حقوق بشر داشته است. قتل روزنامه نگار سعودی جمال خاشقچی این روزها به یک بحران بین المللی برای ریاض تبدیل شده است.
ثانیا، با حملات هوایی در یمن دست به کشتار غیر نظامیان میزند و از طریق محاصره اقتصادی چندین میلیون نفر از مردم این کشور را در آستانه قحطی قرار داده است.
ثالثا، از طریق ترویج ایدئولوژی سلفی و حمایتهای مالی، مروج تروریسم در منطقه و جهان است.
با توجه به این سابقه آیا درست است تنها به خاطر دست یافتن به میلیاردها دلار نفتی یا رقابت بینالمللی از هستهای شدن این رژیم حمایت کرد.
قطعا دستیابی این رژیم به توانایی هستهای، در درجه نخست متحدان غربی این رژیم را تهدید خواهد کرد، چنانچه حمایتهای این رژیم و متحدان غربی آن از تروریسم، آمریکا و اروپا را نیز در معرض تهدیدات این پدیده قرار داده است.
----------------------------------------
عبدالرضا خلیلی