راهی نو در کاری قدیمی

بین ۸۵۰۰ تا ۷۰۰۰ سال پیش از میلاد، در سرزمین های حاصلخیز، انسان شروع به پرورش گیاهان و حیوانات کرد و  سپس در اقدامی هوشمندانه  در مناطق  نزدیک به آب یکجانشین شد.

کشاورزی در  این سال ها برای تامین نیاز غذایی مردم که هر سال تعدادشان بیشتر می شود تغییرات زیادی کرده است از ورود ماشین آلات کشاورزی برای تسهیل در انجام  کار تا  استفاده از کود ،سم و بذرهای بهبود یافته برای تولید  محصولی با ماندگاری بالا و کم نقص .

برای تولید محصولی با کیفیت بالاتر و میزان بیشتر جهاد کشاورزی طرحی با عنوان پهنه بندی را در زمین های کشاورزی اجرا کرده است.

انتقال بی واسطه دانش به کشاورزان

به گفته رییس جهاد کشاورزی بخش مرکزی شهرستان گرگان  ،این طرح از سال 92 به طور آزمایشی آغاز شد .

 شیما قاضی مقدم گفت :  نظام نوین پهنه بندی چهار اصل دارد که شامل انسجام درون سازمانی در کشاورزی ، تجهیز مراکز کشاورزی ، ارتباط بیشتر بین کشاورزان و کارشناسان و انتقال دانش به روز به بهره برداران استوار است .

رییس جهاد کشاورزی گلستان نیز مدیریت منابع انسانی در وزارت جهاد کشاورزی را  یکی از مباحث مهم در بخش ترویج کشاورزی دانست و گفت : با اجرای پهنه بندی می توانیم میانگین  عملکرد تولید را بیشتر کرد تا بتوانیم افزایش راندمان کشاورزی را داشته باشیم.

مختار مهاجر تاکید کرد ؛ نیاز است  برای اجرای بهتر طرح افزایش دانش  مورد توجه قرار گیرد.

برنامه پهنه بندی ؛ یک طرح مشارکتی حقیقت یافته

رییس جهاد کشاورزی بخش مرکزی شهرستان گرگان   گفت  :طرح نوین ترویج یک طرح حقیقت یافته است به این معنا که نیاز  دو طرف یعنی هم کشاورز و هم دولت در نظر گرفته شده است .

قاضی مقدم هم چنین افزود  : در این نظام نوین همبستگی متقابل بین محقق ، مروج و بهره بردار وجود دارد .

او گفت :محققان و مروجان درباره مشکلات پیش آمده در مزارع تحقیق می کنند و در نهایت مروجان اطلاعات به دست آمده حاصل از تحقیقات در مزارع الگویی را به بهره برداران منتقل می کنند .

قاضی مقدم گفت :  انتقال یافته های نوین کشاورزی به بهره برداران از مهم ترین اهداف پهنه بندی زمین های کشاورزی است .

او افزود : کشاورزان می توانند از نزدیک مزارع الگویی کشت که در آن براساس جدیدترین  تحقیقات علمی کشت وداشت و برداشت محصولات کشاورزی انجام می شود بازدید کنند .

سود کشاورزان با کاهش هزینه کاشت و افزایش برداشت

کارشناس پهنه  روستاهای شهر  جلین درباره فواید این طرح گفت  : دانش روز به کمک تجربه کشاورزان آمده و سبب شده است تولید محصولات کشاورزی هزینه کمتری برای کشاورز داشته باشد و میانگین تولید نیز بیشتر شود.

حمید رضا هادی زاده گفت :پیش از این مرسوم بود برای هر هکتار زمین حدود 6 کیلوگرم بذر کلزا  استفاده می شد که اکنون این میزان به حدود سه کیلوگرم رسیده است .

او افزود : کشاورزان از مزارع الگویی بازدید کردند و پس از اطمینان از این که با میزان بذر کمتر می توان به محصول خوبی رسید مصرف بذر را کم کردند.

هادی زاده افزود : پس از دو سال از اجرای طرح پهنه بندی و جلب اعتماد کشاورزان  اکنون بهره برداران  تغییراتی در شیوه سنتی کشت محصولات انجام داده اند.

یحیی فرزبود کشاورز اهل یکی از روستاهای جلین گفت :من سی سال است مشغول کار کشاورزی هستم و  دراین سال ها بیشتر گندم ،سیب زمینی ، باقلا و کلزا کاشته ام و اکنون با استفاده از علم کشاورزی توانسته ام عملکرد خود  در تولید محصول را افزایش دهم .

او گفت : ما سال های قبل بذر کلزا را در عمق 3تا 4 سانتیمتری زمین می کاشتیم اما امسال با نظر کارشناسان بذر را در عمق یک و نیم سانتیمتری کاشتم و تا کنون نیز سطح سبز مزرعه من قابل قبول است .

فزربود افزود : علاوه بر توضیحات کارشناسی ، مسئولان پهنه بندی وسایل و ماشین آلات جدید کشاورزی را نیز به ما معرفی می کنند.

 او گفت : ما در گذشته از سمپاش هایی استفاده می کردیم که مصرف سم برای هر هکتار حدود 200 کیلوگرم بود ولی امسال سمپاش هایی آورده اند که میزان مصرف ما در هر هکتار به 50 کیلوگرم رسیده است .

فرزبود گفت : با کاهش مصرف سم و بذر هزینه های کاشت ما نیز کمتر شد و اگر همان میزان محصول پارسال را نیز برداشت کنیم سود کرده ایم .

افزایش مهارت کشاورزان با کمک مستمر  مروجان

رییس جهاد کشاورزی بخش مرکزی شهرستان گرگان گفت : در طرح پهنه بندی تلاش می کنیم با انتقال اطلاعات به کشاورزان مهارت آنان را در این حرفه سنتی تغییر دهیم .

قاضی مقدم گفت : وقتی دانش کشاورزان افزایش یابد و آنان نتیجه مثبت به کاربردن علم در این حرفه  سنتی را از نزدیک ببینند نگرش آنان نیزتغییر می کند و ارتباطشان با مروجان بیشتر می شود و کشاورزی را با مهارت بیشتری انجام می دهند.

معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی گلستان گفت: برای هر  دو تا سه روستا یک کارشناس پهنه بندی تعیین شده است .

محمد رضا عباسی افزود : کارشناسان برای آگاهی بخشی به کشاورزان به دهیاری ها و مساجد روستاها می روند.

وی گفت  : 465 هزار کارشناس کشاورزی هر کدام بین  یک هزار و 500 تا دو هزار هکتار را نظارت می کنند.

وی گفت : در علم کشاورزی برای تولید یک محصول عالی  49 درصد بذر خوب و 51 درصد به زراعی موثر است .

عباسی افزود : زمان مناسب کشت ، میزان مصرف بذر ، نوع بذر ، استفاده به موقع از نهاده های کشاورزی ، مبارزه با آفات و بیماری ها از جمله موارد به زراعی است که براساس رابطه موثر کارشناس و کشاورز می تواند در تولید محصول با کیفیت و با میانگین تولید بالا موثر باشد .

معاون بهبود تولیدات جهاد کشاورزی گلستان افزود  : در مدت اجرای طرح پهنه بندی از پارسال میانگین تولید محصولات کشاورزی ما 20 درصد بیشتر شده است .

عباسی گفت : این افزایش محصول جز با حضور کارشناسان و انتقال به موقع اطلاعات آنان میسر نبود .

رییس جهاد کشاورزی گلستان گفت :میانگین تولید گندم پیش از اجرای طرح در استان در سال 92، حدود  470  هزار تن بود که این میزان امسال به بیش از یک میلیون و 300 هزار تن رسید .

مختارمهاجر گفت : امسال کشاورزان گلستانی در 371 هزار هکتار از اراضی گندم کشت  و 550 ناظر پهنه برای افزاش تولید و ارتقای  کیفیت محصول کشاورزان را راهنمایی کردند.

برگزاری کلاس های تخصصی برای مروجان کشاورزی

معاون بهبود تولیدات جهاد کشاورزی گلستان هم چنین درباره مشکلات پیش رو در اجرای این طرح گفت : کارشناسان ما با کمبود خودرو مواجه هستند که تلاش می شود امکانات بیشتری برای آنان فراهم کنیم .

اعلایی  یکی از کارشناسان پهنه جهاد کشاورزی در شهرستان گرگان گفت : یکی از مشکلاتی که با آن روبرو هستیم این است که  گرایش تحصیل من آبیاری است و اطلاعات زیادی درباره بذر و کود ندارم .

معاون بهبود تولیدات جهاد کشاورزی گلستان گفت : برای جذب نیرو کشاورزی عمومی را ملاک قرار دادیم چون نمی توانستیم برای تمام تخصص ها  جداگانه نیرو جذب کنیم .

محمد رضا عباسی افزود : برای حل این مشکل  هر سه ماه یک بار کلاس های تخصصی برای کارشناسان برگزار می کنیم تا اطلاعات آنان را متناسب با نیاز کشاورزان افزایش دهیم .

او گفت : تاکنون کلاس های زنبور داری ، ارقام جدیدبذر ، حاصلخیزی خاک  و  تغذیه خاک برگزار کرده ایم و برگزاری این کلاس ها بصورت تئوری و عملی  در بخش های دیگر نیز ادامه دارد.

ارتباط دو سویه کشاورز و مروجان می تواند سبب گسترش کشاورزی علمی شود .

منابع ما مانند زمین  حاصلخیز و آب برای کشاورزی محدود است و از طرفی هر روز بر شمار جمعیت  و نیاز به مواد غذایی  افزوده می شود.

به نظر می رسد می توان با اجرای طرح پهنه بندی کشاورزی و انتقال اطلاعات  نوین علمی به کشاورزان میانگین محصولات کشاورزی را افزایش داد.

گلستان 750 هزار زمین قابل بهره برداری در  بخش کشاورزی  دارد .