هور زنده شد

به گزارش خبرگزاری صداوسیمای مرکز خوزستان ،زیست بوم های طبیعی در فصلهای پاییز و زمستان از آبهای سطحی اشباع می شوند و به علت ذخیره آب و آرامش موجود در آنها ،زیستگاه های مناسبی برای حیات وحش ایران محصوب می شوند. بعد از بارش‌های مطلوب امسال و مهاجرت پرندگان مهاجر زمستان‌گذر به خوزستان، حالا این تالابها دیدنی شده است.

مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان با یادآوری روز جهانی تالابها در دوم فوریه می گوید : ۲۵ درصد مساحت تالاب‌های کشور یا به عبارتی بیش از 700 هزار هکتار تالابها در خوزستان قرار دارد و خوشبختانه با توجه به بارش‌های اخیر ،آب وارد حوضچه مهمترین تالاب خوزستان یعنی هور العظیم شده که بسیار نویدبخش است.

به گفته لاهیجان زاده پس از بارشهای هفته گذشته در خوزستان هم ‌اکنون آب با حجم بالایی وارد هورالعظیم شده که اگر این روند بارشی تا نوروز ادامه یابد هم ذخیره خوبی در پشت سد کرخه ایجاد خواهد شد، هم حقابه تالاب در دراز مدت تامین می‌شود و هم می‌توان مازاد آن را از طریق سرریز به بخش عراقی هورالعظیم انتقال داد.

محیط‌زیست خوزستان، مشکل اصلی عدم‌تامین و جاری نشدن حقابه‌های تالاب‌ها  در فصول گرم سال را نه سدها بلکه میزان اراضی کشاورزی در پایین‌دست سدها بیان می کند و می‌گوید: این اراضی اجازه رسیدن آب به تالاب‌ها را نمی‌دهند، ‌طرح‌های بسیاری توسط جهادکشاورزی برای توسعه روش‌های نوین آبیاری و تغییر الگوی کشت آغاز شده که باید سرعت بیشتری بگیرد و گرنه با این روند تا 15سال آینده نیز ادامه خواهد یافت.

در خوزستان 5 تالاب مهم هورالعظیم ، شادگان ، بامدژ ، میانگران و بندون وجود دارد که علاوه بر تنوع زیستی جانوری نقش مهمی در کنترل گردوغبار و شرایط بد آب و هوایی دارند. فعالیت های نفتی در تالاب هورالعظیم ، ساخت و سازهایی صورت گرفته در زمان جنگ ، تجاوز به حریم تالاب ها برای سایر کارها مانندکشاورزی و ورود فاضلاب به تالاب ها از مهمترین تهدیدها برای تالاب هاست.

آقای سیاحی از صیادان ماهی در تالاب هور العظیم می گوید : چندین سال است که در هور العظیم ماهی گیری می کنم اما از وقتی شرکت نفت برای استخراج نفت به هور العظیم آمد ماهی های هور کم شدند و هور کم کم رو به خشکی رفت و ما هم قصد داشتیم مانند دیگران از هور برویم اما به لطف خدا با بارش بارانهای زمستانی اکنون هور شاداب تر و زیباتر از 10 سال گذشته شده.

جاذبه های محیط زیستی و تالابهای خوزستان آنقدر زیبا است که دبیر اول سفارت ژاپن با حضور در اهواز و دیدار با مدیران ارشد محیط زیست خوزستان خواستار کمک کردن و همفکری برای حفظ جاذبه های محیط زیستی خوزستان از جمله تالابها شد.

آقای تاکه شی کوموتو در دیدار با مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان گفت: دولت ژاپن خواستار توسعه فعالیت ها در حوزه مختلف به ویژه محیط زیست در ایران است، به همین دلیل می خواهیم بدانیم در حوزه محیط زیست خوزستان چه بخش هایی نیاز به مشارکت دارند.

دبیر اول سفارت ژاپن گفت از لحاظ دولتی پیگیر خواهیم بود تا در حد توان در زمینه بهبود وضعیت زیست محیطی استان خوزستان مشارکت داشته باشیم.

کارشناسان محیط زیست می گویند : بروز موارد متعدد آلودگی هوا در اثر ریز گرد ها موجب کاهش تولید محصولات باغی و زراعی و به تبع آن خسارت های اقتصادی فراوانی در خوزستان شده که هورها و ساکنان آن از این آسیبها در امان نمانده اند.

همچنین این تالابها محل ارتزاق تعداد بسیاری از اهالی بومی منطقه است که خشکسالی شرایط زندگی و بهداشت آنان را نیز به خطر انداخته و خود تالاب در لیست بین المللی تالاب های در خطر نابودی قرار داده بود.

هنگامی به اهمیت راهبردی وجود تالابها و آبگیری آنها بیشتر پی می بریم که مشاهده می کنیم در حوزه سلامت ریزگردهای تولید شده از مناطق خشک تالاب های خوزستان،عامل بروز بیماری های بسیاری برای مردم این منطقه شده که هزینه های درمان ناشی از این بیماری ها در جامعه قابل مشاهده است.

به گفته لاهیجان‌زاده مدیرکل محیط‌زیست خوزستان ، از کانون‌هایی که با وزش باد با سرعت 5متر بر ثانیه فعال شده و با باد 10متر بر ثانیه، طوفان خاک ایجاد می‌کردند، هم‌اکنون و بعد از بارش‌های دی ماه، حتی با سرعت 13متر بر ثانیه هم خاکی بلند نشده و بحرانی‌ترین کانون‌های گردوغبار هم‌اکنون کاملا زیر آب رفته‌اند. از دیگر سو، این میزان بارندگی رطوبت خاک را افزایش داده و موجب رشد گیاهان علفی در این کانون‌ها شده و همین اتفاق موجب تثبیت خاک شده است.

معاون محیط زیست طبیعی حفاظت محیط زیست خوزستان می گوید: بخش وسیعی از پرندگان آبزی تالابهای خوزستان را انواع اردک ها و غازها تشکیل داده که برای مردم ساکن هور دراج، اردک مرمری، چنگر معمولی، باکلان کوچک و در بین پرندگان مهاجر اردک بلوطی، غاز پیشانی سفید، عروس غاز و اکراس آفریقایی از اهمیت بیشتری برخوردارند.

با این حال در میان همه این گونه ها، میوه خور، اکراس آفریقایی، عروس غاز، غاز پیشانی سفید کوچک و اردک مرمری در شمار گونه های کمیاب به حساب می آیند.در حوالی تالابهای خوزستان البته جانورانی مثل گراز، شغال، خرگوش، شنگ و خفاش هم زندگی می کنند.

به گفته عادل مولا: مهم‌ترین گونه‌های پرندگان زمستان گذر، انواع مرغابی‌ها شامل خوتکا، اردک ارده ای، اردک مرمری، اردک سرسبز، آنقوت و تنجه هستند که این فصل را در تالاب‌ها و آبگیرهای خوزستان می‌گذرانند. فلامینگوها نیز پرندگان مهاجری هستند که در تالاب شادگان زادآوری می‌کنند و در سال‌های گذشته 2 هزار و 300 قطعه از آنها حلقه‌گذاری شده است.

همچنین مدیر کل اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان خوزستان به موضوع پرنده نگری در تالاب اشاره می کند و می گوید: هرساله در نیمه دوم سال شاهد حضور پرندگان مهاجر به تالاب شادگان به عنوان زیستگاه زمستانی هستیم که همین امر جاذبه های این تالاب را چند برابر کرده است و بر رونق گردشگری منطقه می افزاید.

سید حکمت‎اله موسوی گفت: بسیاری از طبیعت گردان و پرنده نگران از سراسر جهان با هدف پرنده نگری در نیمه دوم سال به خوزستان و تالاب شادگان سفر می کنند. همچنین ماهیگیری در تالاب شادگان نیز از دیگر جاذبه های توریستی تالاب محسوب می شود.

به گفته ی او ، اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خوزستان قصد دارد به منظور توسعه هر چه بیشتر توریسم تالاب بین المللی شادگان، زیرساختهای گردشگری در این منطقه را افزایش دهد.

امسال با همت اهالی منطقه و کمک نهادهای گردشگری و توریستی 30  آلاچیق گردشگری در قسمت های مختلف روستای صراخیه و داخل تالاب شادگان برای استراحت گردشگران به تالاب به عنوان یکی از زیرساختهای ایجاد شده برای توسعه توریسم  انجام شده است.

همچنین در محوطه های اطراف تالاب مکانهایی مناسب برای پارکینگ و محل فروش صنایع دستی ، سوغات و غذای محلی در نظر گرفته شده و به تازگی برای خرید قایق های جدید به 30 نفر از بومیان منطقه وام کم بهره اعطا شده است تا با بهره گیری از این قایق های توریستی بتوانند مسافران را با زیبایهای این تالاب بیشتر آشنا کنند.

هم اکنون 100 فروند قایق تفریحی در روستاهای صراخیه و رگبه به گردشگران خدمات گشت زنی در تالاب را ارائه می دهند.

در خصوص رونق اقتصادی اهالی تالاب در فصل گردشگری مدیر میراث فرهنگی و صنایع دستی و گردشگری می گوید: با تفاهم نامه صورت گرفته با محیط زیست استان، همکاری های بسیار خوبی در راستای تشویق بومیان منطقه به احیای صنایع دستی شادگان به ویژه در بخش کپوبافی و حصیر بافی در حال انجام است.

به گفته او در حال حاضر یک اسکله تفریحی در روستای صراخیه به گردشگران ورودی به تالاب خدمات رسانی می کند که به زودی با راه اندازی اسکله رگبه، شاهد رونق هر چه بیشتر توریسم تالاب بین المللی شادگان از طریق افزایش خدمات رسانی باشیم.

بایدتوجه داشت که تالاب ها ، ارزش محاسبه نشدنی دارند و لازم نیست برای حفاظت آنها متوسل به محاسبات ظاهراً دقیق شویم و با اطمینان می توان گفت این گونه منطقه ها ، بزرگ ترین ثروت بشری در آینده خواهند بود که لزوم توجه هرچه بیشتر مسئولان را می طلبد.

* محمد-رستگار