اجلاس سه جانبه روساي جمهوري ايران، روسيه و ترکيه روز پنجشنبه در حالي به پايان رسيد که سران سه کشور در پايان نشست در بیانیه مشترکی بر پایبندی قاطع بر استقلال و تمامیت ارضی سوریه، ادامه اقدامات هماهنگ برای پاکسازی استان ادلب از وجود تروریستها، مقابله با هر طرح جداییطلبانه و ادامه مشارکت برای حل اوضاع سیاسی در سوریه تاکید کردند.
در اين بيانيه به موارد مهمي اشاره شده است که پايبندي به آنها به معناي تقويت دولت قانوني بشاراسد و تعميم حاکميت آن به سراسر خاک سوريه و پاکسازي اين کشور از وجود تروريست ها و در ادامه تدوين قانون اساسي و تعيين سرنوشت اين کشور از طريق انتخاب همه سوري هاست.
استقلال و تماميت ارضي سوريه فقط زماني حفظ خواهد شد که ديگر مناطق تحت کنترل تروريستها آزاد شود و تحت حاکميت دولت دمشق قرار گيرد و در چنين شرايطي است که تهديد تحرکات جدايي طلبانه که از سوي امريکا و رژيم صهيونيستي در اين کشور دنبال مي شود نيز از بين خواهد رفت.
استقرار ارتش سوريه در مناطق مرزي با ترکيه از سوي ديگر مي تواند نگراني هاي امنيتي ترکيه را نيز مرتفع سازد و مستلزم اين مهم اين است که همانطور که سران سه کشور شرکت کننده که در نشست سوچي خواستار خروج نظاميان امريکايي از سوريه شده اند آنکارا نيز با تجديد نظر در حمايت از برخي گروههاي مسلح به ويژه ارتش آزاد سوريه تجديد نظر نمايد و نقش خود در اين کشور را از طريق قانوني و از سرگيري روابط با دولت بشار اسد دنبال نمايد.
ترديدي نيست که تنها در چنين شرايط وفاق است که ترکيه مي تواند نگراني هاي امنيتي خودرا رفع نمايد و در غير اين صورت اختلافات در نحوه تعامل با دولت دمشق مي تواند زمينه ساز طرح هايي باشد که دولت ترامپ علي رغم ادعاي خارج کردن نظاميان امريکايي از سوريه درصدد اجراي آن است.
روشن است که امريکا همچنان درصدد تجزيه سوريه است و تجهيز نيروهاي کردسوري مانند نیروهای یگانهای مدافع خلق (YPG) و حزب اتحادیه دموکرات سوریه (PYD) را که از سوي آنکارا به عنوان گروههاي تروريستي شناخته مي شوند در دستور کار دارد.
رئیسجمهوری ترکیه اخيرا اعلام کرد: آمریکا ۲۳ هزار تریلی و کامیون حامل سلاح و مهمات برای تروریستهای پید و پکک در شمال سوریه ارسال کرده است.
دولت ترامپ هم زمان با اعلام خروج نظاميان امريکايي از سوريه خواستار ايجاد منطقه امني به عمق 32 کيلومتر شده است تا در آن منطقه نيروهاي کردسوري از حمله ارتش ترکيه در امان بمانند و ايجاد چنين منطقه اي زماني ميسر خواهد شد که دمشق ضعيف شود و در ادامه هم آنچه موجب نگراني ترکيه است يعني تجزيه سوريه رخ دهد.
لیندسی گراهام سناتور جمهوري خواه روز جمعه گفت قرار است دونالد ترامپ از متحدان اروپایی بخواهد نیروهای نظامی خود را در راستای ایجاد منطقه امن، به شمال سوریه و در امتداد مرزهای جنوبی ترکیه اعزام کنند که اين مسئله با توجه به ديدگاه متحدان امريکا در خصوص پ ک ک يا ديگر گروههاي کردسوري مي تواند علاوه بر نقض حاکميت وتضعيف دمشق، تهديدي هم براي آنکارا باشد.
ترديدي نيست که براي ترکيه اقدم يکجانبه در ورودبه خاک سوريه و مقابله با کردهاي سوري آن هم در حاليکه در نيات خود با دمشق هماهنگ نباشد موفقيتي قابل تصور نخواهد بود و بر اين اساس است که مي توان گفت بهترين راه براي آنکارا از سرگيري روابط با دمشق و اجرا کردن مجدد توافق آدانا باشد که پيش از اين ولاديمير پوتين رئيس جمهور امريکا پيشنهاد و وزير امور خارجه ايران هم اعلام کرد که تهران حاضر است براي از سرگيري روابط دو طرف ميانجيگري نمايد.
پوتین در ديدار قبلي خود با اردوغان اجرای توافقنامه آدانا بین آنکارا و دمشق (۱۹۹۸) را به جای طرح ترکیه و آمریکا برای ایجاد منطقه امن در شمال شرق سوریه روی میز مذاکرات قرار داد و دمشق با اين پيشنهاد موافقت کرد.
اينگونه ارزيابي مي شود که با اجرای این توافقنامه یگانهای مدافع خلق کرد از موضع درگیری با دمشق دور شده و طرح دولت خودگردان کردها که آمریکاییها و ائتلاف ضد داعش از ایجاد آن در شرق رودخانه فرات حمایت میکردند، نابود میشود.
اينکه رئیس جمهوری ترکیه پس از اجلاس سوچي گفت: در ترکیه این درک که نظم در سوریه در حال شکل گیری است، شروع شده است و همچنين او گفت که امکان انجام عملیات سه جانبه نظامی از سوی ایران، روسیه و ترکیه در ادلب سوریه وجود دارد مي تواند نقطه آغازي براي نزديکي آنکارا – دمشق باشد.
-----------------------------------