کشور‌های عضو اکو؛ اولویت ترانزیتی بنادر ایران

حسن زاده، معاون امور بندری و اقتصادی سازمان بنادر
موقعیت و جایگاه ویژه ایران در ترانزیت جهانی

حسن زاده افزود: وجود منابع عظیم انرژی و ذخایر متنوع معدنی و مواد اولیه در برخی از کشور‌های عضو از جمله مزایایی است که می‌تواند از طریق تأمین نیاز‌های سایر کشور‌های عضو، موجب تقویت و گسترش روابط داخلی اعضای اکو با هم شده و حضور مؤثر کشور‌های عضو در بازار‌های جهانی و پیوستگی هر چه بیشتر اکو با تجارت و اقتصاد جهانی را فراهم کند.
حسن زاده تصریح کرد: مردم کشور‌های واقع در حوزه‌های آسیای میانه، قفقاز و خاور میانه از گذشته‌های دور نقش مهمی را در توسعه تجارت و مبادلات تجاری منطقه‌ای و بین المللی داشتند و در شرایط حاضر نیز با توسعه بازار‌ها و اتحادیه‌های منطقه‌ای می‌توان بخشی از اقدمات انجام شده در چارچوب سازمان همکاری‌های اقتصادی اکو را در همین جهت با هدف بزرگتر ایجاد بازار مشترک اسلامی تلقی کرد با این تفاوت که در دوران حاضر رویکرد جهانی شدن نیز در احیا و باز آفرینی جایگاه این منطقه در اقتصاد و تجارت جهانی اثر گذار باشد.
معاون امور بندری سازمان بنادر و دریانوردی با بیان اینکه توسعه تجارت و گسترش همکاری‌های اقتصادی مستلزم توسعه امکانات حمل و نقلی به خصوص در زمینه زیرساخت هاست افزود: براساس برنامه عمل آلماتی در دوره ده ساله از ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۷ برنامه‌های مختلفی برای توسعه زیرساخت‌های جاده ای، ریلی و بندری در کشور‌های عضو اکو از جمله در چارچوب طرح‌های توسعه زیر ساخت‌های حمل و نقلی اسکاپ بویژه در قالب (AH (Asian Highway و (TAR (Trans-Asian Railway به اجرا در آمده که کشور‌های عضو را از نظر زیرساخت‌های حمل و نقلی به مراتب نسبت به گذشته در وضعیت بهتری قرار داده است که کافی نیست.
در اجلاس پنجم اکو به میزبانی ایران، همچون اجلاس‌های قبلی، کشور‌های ساحلی عضو اکو ضمن بیان اقدامات گذشته و معرفی امکانات و تسهیلات موجود دریایی و بندری خود، برنامه‌های آتی خود برای توسعه امکانات بندری و دریایی را نیز تشریح خواهند کرد.
حسن زاده در تشریح توانمندی‌های ایران در امور بندری گفت: در زمینه حمل و نقل دریایی و توسعه زیرساخت‌های بندری اقدامات بسیار موثری در بنادر جمهوری اسلامی ایران صورت گرفته به نحوی که امروزه ظرفیت بنادر تجاری ما به بیش از ۲۳۰ میلیون تن رسیده است و در چنین شرایطی قادر هستیم سالانه حداقل بیش از ۵۰ میلیون تن از ظرفیت بنادر کشور را برای کالا‌های نفتی و غیرنفتی کشور‌های همسایه اختصاص دهیم، اما برغم این آمادگی، کمتر از ۵۰ درصد چنین ظرفیتی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
وی با ابراز امیدواری بر گسترش و توسعه همکاری‌های کشور‌های عضو اکو و فراهم شدن بیش از پیش امکان استفاده از بنادر ایران خصوصاً برای کشور‌های محصور در خشکی، برنامه‌های متعدد در دست مطالعه و اجرای دیگر برای توسعه ظرفیت بنادر ایران خبر داد.
وی با بیان اینکه اکثر کشور‌های عضو اکو در حال حاضر از زیرساخت‌های مناسب در زمینه حمل و نقل و ترانزیت برخوردار هستند، اضافه کرد: به رغم این، شیوه‌های حمل و نقلی موجود در این حوزه از انسجام و رویه منطقی مناسبی تبعیت نکرده و در نتیجه حمل و نقل در این حوزه با نابسامانی‌ها وناکارایی‌های عدیده‌ای مواجه است و ضرورت دارد راهکار‌های مناسبی به منظور رفع موانع و مشکلات موجود، تصمیمات جدی جهت ایجاد شرکت‌های چند ملیتی متشکل از ملیت‌های موجود در حوزه اکو اتخاذ و سیاست‌های تشویقی و حمایتی در این خصوص توسط کشور‌های عضو اتخاذ شود.
حسن زاده افزود: بستر سازی جهت ایجاد و فعال سازی چنین شرکت‌هایی منجر به تولید ثروت و ایجاد ارزش افزوده، رونق و تسهیل تجارت در منطقه، ایجاد اشتغال و افزایش سطح کلی GDP کشور‌های منطقه اکو خواهد شد.
معاون امور بندری سازمان بنادر گفت: حضور موفق در صحنه جهانی، با صعود از سکوی بازار‌ها و اتحادیه‌های قوی منطقه‌ای صورت می‌پذیرد.
سازمان همکاری اقتصادی (اکو) یک سازمان اقتصادی منطقه‌ای است که نخستین بار با ابتکار سه کشور ایران، پاکستان و ترکیه پایه‌ریزی شد. اکو با هدف بهبود شرایط توسعه اقتصادی پایدار کشور‌های عضو و حذف تدریجی موانع تجاری در این منطقه فعالیت دارد.
معاون امور بندری و اقتصادی سازمان بنادر و دریانوردی گفت: حمل و نقل یکی از مهم ترین عوامل مؤثر در رشد و توسعه هر کشوری است و سهم قابل توجهی در تولید ناخالص ملی دارد و ایران اولویت ترانزیت کالاهای خود را در اختیار کشورهای عضو اکو و کریدور شمال - جنوب قرار می دهد.

در مراسم پنجمین اجلاس سران مراجع دریایی اکو

لزوم اتصال بنادر سواحل خزر به آب‌های آزاد
دبیرکل سازمان همکاری‌های اقتصادی منطقه‌ای (اکو) با تاکید بر لزوم گسترش همکاری کشور‌های عضو در زمینه دریانوردی و ارتباط و اتصال کشور‌های محصور در خشکی به دریا از طریق کشور‌های ساحلی گفت: اتصال بنادر سواحل دریای خزر به آب‌های آزاد بیش از گذشته احساس می‌شود.
هادی سلیمان پور افزود: بیش از ۴۰ سال است که کشور‌های عضو اکو سرمایه گذاری‌های گسترده‌ای در زمینه گسترش زیرساخت‌های مختلف حمل و نقلی در منطقه داشته اند، اما تلاش‌ها برای رفع موانع گوناگون مانند گمرک و سایر مواردی که سرعت ترانزیت را می‌گیرد باید ادامه داشته باشد.
وی با بیان اینکه حمل و نقل دریایی از موارد کلیدی در توسعه اقتصادی کشور‌های اکو قلمداد می‌شود، افزود: اتصال بنادر به کشور‌های محصور در خشکی برای انتقال حجم بالای کالا‌ها از اولویت‌های سازمان همکاری‌های اقتصادی اکو است.
وی با تاکید بر رفع موانع بزرگ و جهانی از طریق همکاری‌های نزدیک بین اعضای اکو خاطر نشان کرد: بر اساس مطالعات انجام شده، برآورد می‌شود تا سال ۲۰۲۵ میلادی، حداقل ۸۰ درصد شهروندان و ساکنان کشور‌های عضو اکو به خطوط ترانزیتی و ارتباطی نظیر ریلی و جاده‌ای دسترسی داشته باشند.
به گفته دبیرکل اکو، در حال حاضر بنادر و سواحل خزر، وضعیت بسیار مناسبی دارد؛ بنابراین نیاز اتصال بنادر سواحل خزر به آب‌های آزاد بیش از گذشته احساس می‌شود و می‌تواند بر رونق اقتصادی منطقه تاثیر گذار باشد.
دبیرکل اکو گفت: هدف اصلی پنجمین اجلاس سران سازمان‌های مرجع دریایی کشور‌های عضو اکو، گسترش همکاری کشور‌های عضو در زمینه دریانوردی و ارتباط و اتصال کشور‌های محصور در خشکی به دریا از طریق کشور‌های ساحلی است.