از صنعت گردشگری تا معیشت محوری میزبانان در مازندران

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، ممکن است یکی از برنامه‌های تمامی افرادی که به مازندران سفر می‌کنند، دیدن جنگل‌های سرسبز و یا قدم زدن در سواحل زییای دریای خزر باشد، اما صنعت نوین گردشگری، امروز بر اساس تجربه‎ گرایی و ارتباط عمیق‎تر با جامعه‎ محلی شکل می‌گیرد و گردشگر را فعالانه در فعالیت‎‌های اقتصادی، فرهنگی و عمرانی مقصد مشارکت می ‎دهد.
آمار‌ها نشان می‌دهد سالانه حدود ۲۰میلیون نفر به مازندران سفر می‌کنند و حدود ۶۰میلیون شب در این استان اقامت دارند. رقم ۲۰ میلیونی، نه تنها مازندران را در جذب مسافر درون ایران بی رقیب می‌کند، بلکه حتی هم طراز بسیاری از کشور‌های گردشگر پذیر دنیا قرار می‌دهد و از بسیاری از آنها هم پیشی می‌گیرد.
اما سئوال مهم این است که آیا واقعا این جمعیت که تعطیلات آخر هر هفته یا تعطیلات مناسبتی به مازندران سفر می‌کنند، گردشگر هستند؟ یا مازندران همچون پارک بزرگی برای گذران آخرهفته بسیاری از افراد از سراسر کشور است که به قصد تفریح و تفرج می‌آیند و در نهایت صفحاتی به قصه پر غصه زباله‌های این استان می‌افزایند؟

مازندران صنعت گردشگری ندارد
یک کارشناس جهانگردی در این باره می‌گوید: اگر مسافرانی را که هر آخر هفته و تعطیلات به مازندران سرازیر می‌شوند، گردشگر بنامیم، هم محاسبه اشتباه کردیم و هم نگاه غلط به موضوع داشته ایم.
دانا یوسفی افزود: درست است گفته می‌شود مسافران در مازندران هزینه می‌کنند و به این دلیل هم گردشگر نامیده می‌شوند، ولی واقعیت این است که همه آدم‌ها وقتی به شهربازی یا پارک شهر خودشان می‌روند هزینه می‌کنند، اما گردشگر نیستند و به همین علت، نمی‌توان گردشگری ایران را با کشور‌هایی مانند، ترکیه، امارات، مالزی و یا حتی کره جنوبی مقایسه کرد.
یوسفی تقویت آژانس‌های مسافرتی و گردشگری و محوریت آنها در جذب گردشگر را از مهم‌ترین اقدامات برای داشتن صنعت گردشگری دانست.
کلهر از دانشجویان همدانی مقطع کارشناسی ارشد جهان گردی در دانشگاه مازندران هم گفت: باید پذیرفت که این استان از حداقل زیرساخت‌های جذب گردشگر برخوردار نیست بطور مثال مازندران حتی به اندازه نیمی از هتل‌های جزیره کیش هتل ندارد در حالی که کیش به زحمت به اندازه یکی از شهر‌های استان می‌شود.
درمازندران پدیده‌هایی مانند چادر خوابی، مسافر پذیری به جای گردشگر پذیری، ویلا خوابی و ویلا سازی، مهاجرت و مسائل دیگر رواج دارد که در تعارض با گردشگری است. بهای ارزان ویلا سازی و ویلا خوابی نسبت به هزینه سرسام آور هتل‌ها در مازندران، بهره برداری رایگان و شخصی از طبیعت استان به جای تور گردی و همچنین نگاه پیک نیک گونه به مازندران نتیجه دسترسی آسان و بی برنامه به مازندران است.
کلهر گفت: سیستم حمل و نقل عمومی از قطار، مترو، اتوبوس و فرودگاه‌ها در درون شهر و خارج از شهر‌های مازندران باید بر اساس خدمات به گردشگری برنامه ریزی و اداره شود.

مسئولان چه می‌گویند؟
معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مازندران هم گفت: متاسفانه مازندران با ظرفیت‌های گردشگری بی شمار اولویت اصلی استان در بحث توسعه و اقتصاد نیست.
مهران حسنی با بیان اینکه بخشی از اقتصاد مردم مازندران با ورود مسافران تامین می‌شود افزود: تا زمانی که گردشگر و گردشگری محور توسعه قرار نگیرد نمی‌توان انتظار گردشگری صنعتی و بی عیب و نقص داشت. از سویی دیگر، ظرفیت تخت استان مازندران برای اقامت مسافران حدود یک میلیون و ۲۰۰هزار تخت است که از این تعداد فقط ۵۸هزار عدد از آنها رسمی هستند که شامل هتل، متل، بوم گردی، مجموعه‌های مهمان پذیر است.
وی گفت: همین تعداد فضای رسمی نیز با میانگین ۵۸درصد در طول سال پر می‌شود که ریشه در کیفیت ناکافی، پراکندگی نامناسب، قیمت انعطاف ناپذیر و نبود برنامه برای گردشگرپذیری در فصول مختلف سال دارد.
فرزانه مدیرکل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری مازندران نیز با اشاره به نیمه کاره بودن بیش از ۳هزار میلیارد تومان طرح گردشگری در استان و انتظار سرمایه گذاران برای تکمیل این طرح‌ها گفت: با بهره برداری از طرح‌های زیربنایی و توسعه زیرساختها، گام مهمی می‌توانیم برداریم، اما محدودیت‌های منابع اعتباری وجود دارد.
استاندار مازندران هم با بیان اینکه از ۱۰۰درصد ظرفیت گردشگری استان، ۲۰درصد آن را به فعلیت رساندیم می گوید: این درحالی که در حوزه دریا، بومگردی، گردشگری سلامت و گردشگری کشاورزی ظرفیت‌های زیادی داریم که بدون استفاده مانده است.
احمد حسین زادگان افزود: باید با کمک بخش خصوصی و دستگاه‌های مختلف، ظرفیت‌های گردشگری و میراث فرهنگی را به فعلیت برسانیم. بطورمثال در مازندران بیش از ۷۷۰ اثر تاریخی در فهرست آثار ملی ثبت شده اند کمتر استانی به اندازه مازندران آثار تاریخی دارد.
گفته‌های مسئولان و کارشناسان نشان می‌دهد فاصله زیادی میان ظرفیت‌های گردشگری و توان کنونی این بخش در مازندران وجود دارد که اجرای طرح‌های جامع گردشگری و فراهم کردن زیرساخت‌های مناسب توسعه این بخش، می‌تواند زمینه رونق اقتصادی و اشتغال منطقه را فراهم کند.