یکی از چالشهای عصر پسا حقیقت که ما با آن درگیر هستیم. بحث ظهور خبرهای جعلی است که بر فرآیندهای سیاسی در سال 2016 به بعد اثرگذاری مخربی داشته است.
پژوهش خبری صدا وسیما: نشست راهکارهای مقابله باخبری جعلی در روز 23 خردادماه در سالن نشستهاي پژوهش خبري برگزار شد. در اين نشست دکتر ساعي، رئيس دانشکده ارتباطات صداوسيما؛ دکتر هادي البرزي، سردبيرگروه رسانه پژوهش هاي خبري و محمدحسين آزادي به بررسي ماهیت خبر جعلي و راهکارهاي مقابله با آن پرداختند.
اهميت خبر در نظام رسانهاي کشورهاي غربي
دکتر محمدحسين ساعي، رئيس دانشکده ارتباطات دانشگاه صداوسيما: یکی از پایههای مهم در دولت مدرن، بحث اخبار و اطلاعات می باشد. غربیها و آمریکا بدون نظام رسانهای در جهان حضور ندارد، سه چهار سال هست که نخبگان آمریکا متوجه شدند چه در حوزه فضاهای سیاسی، اقتصادی با یک ماجرای جدیدی مواجه هستند. شما نگاه کنید به نشریات جدی مثل اکونومیست، تایم، اشپیگل، و روزنامههای پرتیراژ ، به تیترهاکه نگاه می کنیم، تهدید محور بوده است. نخبگان با یک فضای رسانهای جدیدی مواجه شدند که عصر موجودیت دولت مدرن و به تبع آن اصل و موجودیت غرب را مورد تهدید قرار میدهد.
شايعه محصول جامعه شفاهي و پيدايش خبر جعلي در جامعه شبکه ای
دکتر هادي البرزی، سردبير گروه رسانه پژوهشهاي خبري صداوسيما: يکي از اين تحولات گذار از جامعه شفاهي تاثير گذاري بر پيام هاي رسانه اي نيز هست. شایعه محصول جامعه شفاهی است. جامعهای که با در و گوشی و ارتباط چهره به چهره با هم هستند، ایدهها را با هم تبادل میکنند. اما در جامعه شبکهای با بسترهای که ایجاد شده راه بروز و ظهور اخبار جعلی اتفاق افتاده است.
استفاده از خبر جعلي براي تهاجم فرهنگي
محمدحسين آزادي، پژوهشگر حوزه ارتباطات: کشور ما به سبب ساختار سیاسی و اجتماعی ضد سلطهاي که دارد همواره مورد تهاجم کشورهای بیگانه قرار گرفته است و رهبر معظم انقلاب هم بارها بر موضوع تهاجم فرهنگي تاکيد داشته است. در اين چند سال بحث تهاجم رسانهای و فرهنگی و تبلیغی بیشتر شده است. سازمان صداوسیما به عنوان بزرگترین و مهم ترین و اثرگذارترین رسانهای کشور نقش ویژهای در مقابله با اخبار جعلی دارد. با توجه به اینکه در آینده دو انتخابات را پیش رو خواهیم داشت و خبر جعلی به این واسطه بر فرایند دموکراسی و مردمسالاری بیشترین آسیب را میزند، مطمئناً در انتخابات های آینده خبر جعلي يک معضل رسانه اي خواهد بود. پیدایش مشکلات اقتصادی و ساختاری مربوط به جنگ روانی یکی موضوعاتی هست که از طريق اخبار جعلي ایجاد می شود. بطور مثال دلالان نرخ ارز با راه اندازی کانالهای تلگرامی که بعضا دو میلیون کاربر داشته و شروع به قیمتگذاری تدریجی به صورت صعودی میکردند و قيمت و فی نرخهای ارز و دلار را پیش بینی میکردند و حتی در شب هم افزایش نرخ دلار داشتیم که طبیعی نبود.