لبان خشکیده اصفهانی ها در ترسالی؛ تشنه مدیریت آب

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، مرکزاصفهان ؛ ظهر گرم یکی از روزهای تابستان خسته از کار و تحمل اتوبوس های بی کولر،وارد خانه شدم شیر آب را باز کردم ،فشار آب آنقدر کم بود که یک لحظه لرزه بر اندامم افتاد،اما با قطع نشدن آب امیدم بازگشت اما این شادی هم زودگذربود ، باید لیوانی زیر شیرآب می گذاشتم تا پس از چند دقیقه پرشود و در دمای حدود 32درجه باید بی خیال روشن کردن کولر هم می شدم ،روزهای گرم تابستان می‌آیند و می روند و افت فشار آب آزاردهنده است با خودم فکر می کنم کاش بجای طبقه پنجم ساکن طبقه اول ساختمان یا ساکن محله های مرکز یا جنوب اصفهان بودم.
یاد حرف خانمی که از صحبت هایش مشخص بود ساکن خیابان آپاداناست و در فروشگاه تلفنی با مادرش در حال مکالمه بود افتادم، که علت دیررفتن خود برای ثبت نام فرزندش را توجیه می کرد؛" قبل از خروج از خانه و پس از رتق و فتق امور، چند تخته قالی و قالیچه را در وسط حیاط جا دادم و مجبوربودم دو ساعتی وقت برای خیس خوردن آنها با شلنگ آب بگذارم، تازه هنگام آب دادن به باغچه ،غذایم را هم پختم و یک ربع پیش پس از شستن حیاط به مدرسه رفتم."
الان دو ساعت پس از اذان ظهر ،فرزندم در طبقه پنجم در حسرت آب برای یک دوش چند دقیقه ای است و همین سه ساعت قبل خانم ساکن آن طرف زاینده رود،بی خیال شلنگ رها شده در باغچه ویلایی اش، به کارهایش رسیده است.
چشم انتظاری مردم شمال نصف جهان برای آب
این روزها بسیاری از مناطق شمالی شهر اصفهان و شهرهای همجوار با قطعی آب یا افت  شدید فشار روبه‌رو هستند. و هر روز به تعداد این مناطق اضافه می‌شود و شهروندان نگران از تأمین آب در آینده.
مسئولان از جیره‌بندی آب به عنوان خط قرمز یاد می‌کننداما از اوایل تابستان قطعی وقت و  بی وقت این روزهای آب ،از جیره بندی غیر قابل تحمل تراست.
یاد حرف دیروز راننده تاکسی افتادم که خطاب به من و دیگر مسافران می گفت " با دو بچه شیرخوار در خیابان پروین ساکنیم، طبقه اول تا 48 ساعت هم شده که آب نداشته باشم تا پارسال می گفتند خشکسالی است آب نیست، پارسال و امسال که خوب بارید حتی سیل هم آمد دیگرحرفشان چیست،بماند که برخی مسافران ساکن در منطقه مرکز و جنوب شهر طبق گفته هایشان مشکل قطعی و کم آبی را ندارند."
وی اضافه کرد:" هر روز از مناطق مختلف اصفهان مسافر دارم ، مسافران برخی محله ها می گفتند این روزها تا ۴۸ساعت است که با کمبود و قطعی آب روبرو هستند."
مسافران هم همراه راننده از افت فشار و کم آبی گلایه می کردندو خانم مسنی هم از ظرف ها و لباس های نشسته اش می گفت.
بحث کم آبی و مشکل بحران آب موضوع جدیدی نیست؛اما به میان مردم که رفتمتوقع آنها با توجه به بارش های امسال و حتی خسارت های باقیمانده سیل در برخی شهرهای استان اصفهان ،بیشترشده و انتظاربی آبی یا افت چندساعته فشار آب را ندارد.
داودی از ساکنان شهرک نگین اصفهان که در بخش همکف ساختمان سه طبقه ساکن است می گوید:"در یک هفته گذشته فقط نیمه شب ها حدود پنج ساعت آب داریم ساکن طبقه بالا نیستیم که بگوییم آب به بالا نمی رسد،قطعی آب یک روز و دو رو که نیست الان یک ماه است آب نداریم پس بارش ها کجا رفت."
غلامی شهروند ساکن شاهین شهر هم از قطع شدن مكرر آب اظهار نارضايتی می کند و می  گوید:"تا پارسال که پمپ نداشتیم فشار کم آب را باید تحمل می کردیم الان هم که آب  هست، آب آشاميدنی روزانه بيش از دو سه بار قطع می شود."
جمعي از اهالي محله خانه اصفهان نيز ازقطعي مكرر آب در منطقه خود گلايه یه مندند.
آنان هم مدعی قطع روزانه 7 تا 10 ساعته آب در این منطقه اند.
عسگری ساکن خیابان کاوه هم که بسته هشت تایی بطری های آب معدنی بزرگ در دستش بود می گوید:"طي هفته هاي گذشته، برخي مواقع تا دو روز آب آشاميدني اين منطقه قطع بود و حتي براي انجام كارهاي روزمره نيز با مشكل مواجه ومجبوربودم كه مسافت زيادي را تا مركز شهر براي تهيه آب آشاميدني طي كنم به ناچار با توجه به گرمازدگی ناشی گرمای 35 درجه، امروز آب معدنی خریدم."
خانم علائی ساکن منطقه باقوشخانه اصفهان هم مدعی است:" تا چند ساعت که آب نیست وقتی هم که می آید قطره قطره ای است و نمی شود هیچ کارکرد،آنقدر با افت فشار روبه‌‌رو هستیم که حتی تانکر از آب پر نمی‌شود و با شرایط سختی روبه‌‌رو هستیم."
تماس ها ی برخی از ساکنان شهرهای نایین، اردستان، شاهین شهر و میمه هم حکایت از قطعی 4 تا 12 ساعته آب یا افت فشار در این مناطق داشت.
سامانه دوم جای خشکسالی را گرفت
بحران تأمین آب آشامیدنی در کلان‌شهر اصفهان و برخی دیگر از شهرستان های استان از سالهای پیش که همه مسئولان علتش را خشکسالی عنوان می کردند آغاز شد، زمانی که میزان ذخیره سد زاینده‌رود از خط قرمز پایین‌تر رفت و توصیه‌های جدی به شهروندان برای رعایت الگوی مصرف و صرفه‌جویی آبی آغاز شداما با بارش های خوب امسال ، علت کم آبی ها که به نقل از مسئولان عنوان جدیدی به خود گرفته است نه تنها صدای مردم بلکه گلایه مندی خطیب جمعه اصفهان و نمایندگان مردم در شهرستان های مختلف در مجلس شورای اسلامی را هم به همراه داشت.
برای پیگیری موضوع به سراغ مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان اصفهان رفتم.
وی ، نیاز آب آشامیدنی را 15 و دو مترمکعب بر ثانیه اعلام می کند و می گوید: این  در حالیست که با فعالیت تنها سامانه تصفیه و آبرسانی بابا شیخعلی قادر به تأمین 12 وهشت دهم مترمکعب در ثانیه آب آشامیدنی هستیم."
هاشم امینی اضافه کرد:" با وجود بارش های مطلوب امسال، اما پایداری شبکه آب آشامیدنی چهارمیلیون نفر ساکن در 56 شهرو 300 روستای استان اصفهان در گرو تکمیل طرح تصفیه خانه و سامانه دوم آبرسانی اصفهان است که در کش و قوس های تأمین اعتبار و ... مانده است ."
وی تأکید می کند:" ظرفیت تصفیه خانه شماره یک اصفهان 12 و نیم مترمکعب آب برثانیه است و اگر تصفیه خانه دوم که از سال 1386 درحال احداث است تکمیل نشود حتی اگر سد زاینده‌رود هم سرریز شود با مشکل کم آبی روبرو هستیم."
علت قطع آب از خشکسالی و کمی بارش ها جایش را به تکمیل نشدن سامانه دوم می داد. آیا به عنوان یک گزارشگر،این پاسخ مناسبی به شهروندان بود؟
اما و اگرهای سامانه دوم آبرسانی اصفهان
تحقیقاتم را درباره سامانه دوم آبرسانی اصفهان آغاز کردم سامانه ایی که قرار بود باتوجه به سامانه اول که با توجه به رشد جمعیت پاسخگوی تأمین آب تا سال 1386 بود، تکمیل کننده روندآبرسانی باشد نه اینکه تکمیل نشدن آن پاسخ متفق القول این روزهای مسئولان در پاسخ قطعی و افت فشار آب.
این سامانه شامل 3 خط انتقال و یک تصفیه‌خانه به ظرفیت حدود 10 مترمکعب بر ثانیه است که شرکت آب منطقه‌ای در حال تکمیل تصفیه‌خانه این طرح است.
حجت اله غلامی معاون استاندار اصفهان اوایل تیر در نشستی از اختصاص دو هزار میلیارد تومان برای طرح آبرسانی سامانه دوم خبر داده وبا اشاره به اینکه تاکنون این طرح بیش از 20 درصد پیشرفت داشته است گفته بود: میزان آبدهی این طرح در هر ثانیه 6 و نه دهم متر مکعب است و با بهره برداری از آن تا دوسال آینده ، 14 شهر استان اصفهان ازآب آشامیدنی سالم بهره مند می شوند.
اما نهم تیردر نشستی که در مجمع نمایندگان استان اصفهان حضورداشتم صحبت های آبی، حکایت دیگری داشت.
نمایندگان مدعی کمبود اعتبار از طرفی کارشکنی مسئولان استان های همجوار زاینده رود
را علل تکمیل نشدن سامانه دوم آبرسانی اصفهان بودند و از بی توجهی مسئولان کشوری به این موضوع گلایه مند.
حجت الاسلام موسوی لارگانی رئیس مجمع نمایندگان استان اصفهان در مجلس شورای اسلامی به استعفای نمایندگان اصفهان در سال گذشته اشاره می کند و می گوید: "موضوع آب زاینده رود و قائل نشدن ردیف بودجه برای طرح‌های آبرسانی اصفهان شامل سامانه دوم و ماده 23 آن که مقدماتش تصویب شده بود دلیل ما برای استعفا بود اما همه چیز در وعده و وعید و قول تخصیص اعتبار مصوب مانده است اگر ماده 23 مصوب نشود این اعتبار هم ضمانت اجرایی ندارد. "
نماینده مردم برخوار و شاهین شهر و میمه در مجلس شورای اسلامی هم از قطعی چندین ساعته و افت بسیار زیاد فشارآب در شاهین شهر گلایه داشت و می گفت:"درست است که مهاجرت به این شهر بویژه از استانهای جنوبی زیاد شده اما این توجیه خوبی برای این مشکل نیست."
حسینعلی حاجی دلیگانی به تاریخچه این کم آبی ها اشاره می کند و ادامه می دهد:" بی تدبیری مدیران وزارت نیرو همچنین کم کاری برخی مسئولان استانی موجب شده تا تکمیل طرح سامانه دوم آبرسانی طولانی شود،توجه ویژه به تکمیل این سامانه و مدیریت مصرف مشترکان تنها راهکار برون رفت از کمبود آب و قطعی آن است."
وی توجه بیشتر مسئولان را به طرح خط انتقال آب 70 کیلومتری به سمت نجف آباد و ایجاد تصفیه خانه به عنوان اقدامی کوتاه مدت برای حل مشکل کمبود حدود دو و نیم متر مکعبی آب خواستار می شود و می گوید:این طرح 170 میلیارد تومان اعتبار نیازدارد.
استانداراصفهان بارها گفته بود که آب برای اصفهان از نان شب هم واجبتر است.
عباس رضایی حتی در نشستی خطاب به رئیس سازمان مدیریت بحران کشور خواستار حل  قطعی مشکلات آب در استان شده و با اشاره به مشکلات خشکسالی گفته بود:" ناژوان-  ریه اصفهان - در حال نابودی است ،خواهش می کنیم اصفهان ستیزی را کاهش دهید."
قصه ریشه یابی علل کم آبی در دیار زنده رود
شاید اصفهانی‌ها هیچ‌گاه 11 سال پیش و قطعی چندروزه آب اصفهان در آن موقع را فراموش نکنند ،سالی که یک دستگاه بولدوزر اداره راه و ترابری با خط لوله انتقال نفت خام در منطقه سامان برخورد کرد و آب زاینده‌رود آغشته به صدها تن نفت خام شد و مسئولان مجبور شدند برای رفع آلودگی آب اصفهان از مواد نفتی تا دو هفته تصفیه‌خانه باباشیخعلی را از مدار خارج کنند،وقوع این حادثه مسئولان وقت را متوجه شکننده و آسیب‌پذیر بودن شبکه تأمین آب آشامیدنی اصفهان کرد و در این راستا طرح تونل گلاب دو در سفر استانی هیئت وزیران دولت وقت در سال 1388 مصوب شد.
طرحی که مسئولان از آن به عنوان نقش پدافند غیرعامل برای اصفهان معرفی و تأکید می کردند :درصورت بهره برداری از سامانه دوم آبرسانی اصفهان بزرگ به طول 17 کیلومتر، با هدف انتقال آب از منطقه بالادست زاینده‌رود در محدوده استان اصفهان نه تنها جایگزین شبکه اصلی تأمین آب در هنگام مشکل خواهد بود بلکه با توجه به رشد جمعیت پاسخگوی نیاز کم آبی استان و تأمین کننده آب آشامیدنی حدود چهار میلیون نفر باشد.
مسئولان استان این روزها پاسخ نهایشان در خصوص قطعی آب با اشاره به پیگیری برای تکمیل سامانه دوم اگر با این روند ادامه یابد، شاید ۱۰ سال دیگر به طول بینجامد فقط این است: در صورتیکه مشترکان 20درصد در مصرف آب صرفه جویی کنند مشکل قطعی یا افت فشار آب در روزهای گرم سال رفع خواهد شد.
به گفته سید اکبر بنی طباء سخنگوی شرکت آب و فاضلاب استان اصفهان،هم اکنون سرانه مصرف آب آشامیدنی در بخش خانگی اصفهان 149 لیتر است و حدود هشت لیتر کمتر از میانگین کشوری است و 90 درصد مشترکان که دومیلیون و 200 هزار را شامل می شوند الگوی مصرف را رعایت می کنند.
آمارها نشان می دهدپارسال هم حدود 90 درصد مردم اصفهان در الگوی مصرف 0 تا 20 مترمکعب قرار گرفتند که حد نصاب بسیار خوبی در مصرف آب بود.
بر اساس ارزیابی منطقه‌ای، پس از راه اندازی سامانه اول ،تصفیه خانه آب در سال 1386 بایدبرای جبران کمبودهای آب آشامیدنی اصفهان بزرگ،سامانه جدیدی راه‌اندازی می شد که در این سالها با رعایت مدیریت مصرف، مردم توانستند این کمبودها را جبران و از جیره بندی در برخی مناطق اصفهان پیشگیری کنند بپس با مدیریت مصرف هم نمی توان قصه قطعی آب و افت فشار را به پایان رساند و مطمئنند کلاغ قصه ما هم از تشنگی به خانه نخواهد رسید.
نویسنده:سیده پروین امامی