چرخ تولید، فرآوری و فروش کینوا، معروف به خاویار گیاهی در استان سمنان به ابتکار دو شرکت همیار کشاورز و دانش بنیان تکمیل شد.
به گزارش خبرگزاری صداوسیما، رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان با اعلام این خبر گفت: با همکاری یکی از محققان ملی تولید و توسعه گیاه کینوا، طرح ترویج کشت این گونه شبه غله با خواص خوراکی و درمانی از حدود دو سال و نیم پیش در دو شهرستان گرمسار و سمنان آغاز شد.
به گفته منصور قدرتی بهره گیری از تجارب " دکتر علی نادری" سبب شد تا استان سمنان در فاصله کمی بعد از تحقیقات خاک و آب شناسی به مرحله ایجاد مزرعه برسد و هم اکنون یک زمین ۲ هکتاری آموزشی و ترویجی با مدیریت "احسان شاهی " از دانشجویان رشته کشاورزی و چند قطعه زمین کشت نمونه در گرمسار با مدیریت " فرشید قاسمی" مراحل خاک ورزی و تعیین مختصات بومی کاشت و داشت و برداشت را گذرانده و به کشت انبوه رسیده است.
وی افزود : مقاومت بالای گیاه کینوا به خاک و آب شور و نا متعارف و انتخاب رقم زود رس و بازار پسند "تیتیکاکا " و " چیزوان" یک تجربه موفق کشاورزان پیش رو استان در سال دوم کشت انبوه بوده است.
قدرتی با بیان اینکه کینوا دو بار در اواخر زمستان و اوایل تابستان با توجه به شرایط آب و خاک و تعداد ۳۰۰ روز آفتابی استان سمنان قابل کشت است، افزود: با ۵ تا ۶ وعده آبدهی به فاصله ۱۵ تا ۲۰ روز در یک دوره زمانی کمتر از ۴ ماه کینوا در استان سمنان به مرحله برداشت می رسد.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان ، بازار یابی محصول فرآوری شده کینوا را از اقدامات دانش بنیان استان ذکر کرد و گفت: یک گروه شتاب دهنده در گرمسار با مدیریت " محسن مختاری " توانسته است دانه فرآوری شده و پَرَک کینوا را برای مصارفی نظیر خوراک جایگزین برنج و غله بیماران دیابتی و سلیاکی، آرد و نان رژیمی کینوا، استفاده بعنوان ماده اصلی غذای کودک در کارخانه های تولید کننده، ماده پروتئینی مورد مصرف ورزشکاران پرورش اندام بسته بندی و به بازار عرضه کند و هم اکنون برای مصرف عمومی و خانگی در حال اخذ مجوز مارکتینگ و نشان سیب سلامت است.
منصور قدرتی مصرف بعنوان جایگزین برنج کته ای را از معمول ترین روش های خوراکی دانه گیاه کینوا برشمرد و تصریح کرد: این دانه لایه تلخی بنام " ساپونین" دارد که جدا کردن و بوجاری آن با استفاده از دستگاه های اتوماتیک خارجی بسیار پر هزینه است، اما در استان سمنان علاوه بر نوع دستی، روش ابتکاری به همت متخصصان شرکت همیار کشاورز توسعه پایدار گرمسار ابداع شده است که بعلت احتمال کپی برداری تا قبل از ثبت رسمی جزئیات آن هنوز قابل رسانه ای شدن نیست.
به گفته این مسول طرح های ابتکاری دیگری نظیر کاشت ماشینی و روش سم پاش، برداشت مکانیزه با کمباین کلزا، ایجاد بانک اطلاعاتی تجارب کشاورزان در سبز کردن ۲۴ تا ۴۸ ساعته دانه کینوا و روش منحصر بفرد" به زراعی " تبدیل استان سمنان به قطب جدید تولید و فرآوری آن را در مدت زمان کوتاهی میسر کرده است.
این مدرس کشاورزی در تشریح سابقه این گونه گفت گیاه کینوا از خانواده اسفناج با گل های تاج خروسی شکل است که مهد آن کشورهای آمریکای جنوبی بخصوص پرو عنوان می شود اما طبق تحقیقات دانشگاهی استان سمنان از گذشته خاستگاه نوع وحشی آنبا خاصیت داروئی بنام محلی" سَلمِه یا سَلمَک " بوده است.
طبق اظهارات قدرتی،دانه قهوه ای و طلایی رنگ گُل کینوا بخش اصلی مصرفی آن است که با میزان قند نزدیک به صفر پروتئین ۱۸ درصد و ویتامین های متنوعی مثل امگا۳، فیبر، آهن، منیزیم، پتاسیم،فسفر و ویتامین B به " خاویار گیاهی " و همچنین بعلت شباهت طمع و مزه و کارکرد مصرف روزانه پلو، به برنج کویر هم معروف شده است.
قدرتی با بیان اینکه کینوا هیچ چیز دور ریختنی ندارد و حتی ساقه خشک آن بعنوان علوفه دامی استفاده می شود، در خصوص روش های ترویج خوراکی آن در سفره های روزمره خاطر نشان کرد:
هم اکنون بسیاری از سرآشپزان از این کینوا در طبخ غذاهای رژیمی، کتلت ها، میان وعده ها و معجون های بدن سازی بهره می گیرند و برگ تازه گیاه نیز بعنوان سبزی قابل مصرف است.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان یاد آور شد : کینوا تا پیش از کاشت در ایران ، حدود ۷۰۰ تن در سال واردات می شد و حالا با تولید انبوه، تا ۳۵۰۰ دلار در هر تن ارزش صادراتی دارد.
کشت و تولید کینوا ۸ سال است در ۹ استان جنوبی و کویری کشور از جمله یزد، اصفهان، خوزستان و سمنان آغاز شده و حدود ۵۰۰ هکتار سطح زیر کشت آزمایشی دارد.