تدوین کامل‌ترین دانشنامه واژگان انگلیسی فارسی جهان در ایران

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما؛ آقای سیدرضا نقبائی لنگرودی استاد زبان شناس ایرانی، در این باره گفت: این دانشنامه واژگان انگلیسی فارسی، با برخورداری از حدود ۱۷۰ هزار مدخل، پس از ۱۴ سال تحقیق و مطالعه و با بررسی منابع متقدم و پیشین، تدوین شده است و به همین جهت کامل‌ترین و جامع‌ترین دانشنامه واژگان حال حاضر در جهان به شمار می‌آید و برای همه محققان و استادان دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی و آموزشی سراسر جهان قابل استفاده و دارای کاربرد است.
وی افزود: این اثر ۱۱ جلدی که به تأیید مرکز توسعه فناوری، اطلاعات و رسانه‌های دیجیتال وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی رسیده، بزودی با نام «دانشنامه واژگان نقبائی» رونمایی خواهد شد. همچنین در این اثر تلاش شده از منابع مختلف علوم انسانی (فلسفه، منطق، علوم سیاسی، حقوق، روانشناسی، علوم اجتماعی و غیره)، علوم تجربی (پزشکی، زیست شناسی، شیمی، فیزیک، جانورشناسی، گیاه شناسی و غیره)، ریاضی (جبر، هندسه و غیره) و هنر (سینما، رسانه‌های مکتوب، دیداری و شنیداری، تئاتر، موسیقی، نقاشی و غیره) بهره برداری و معادل گذاری مدخل‌ها صورت گیرد.
این استاد ایرانی زبان شناس با اشاره به دیگر کارکرد‌های این دانشنامه، گفت: یکی از مهمترین کارکرد‌های این اثر این است که در تهیه و تدوین آن تلاش شده به کارکرد‌های رسانه نیز توجه وافر شود، یعنی این اثر دارای ۳ کارکرد عمده رسانه (کارکرد اطلاعاتی خبری، کارکرد آموزشی و کارکرد تفریحی) است. به بیان ساده‌تر می‌توان گفت: مخاطب اثرمی تواند با توجه به روایی و داستانی بودن کتاب، جذب آن شود و از حرف a تا حرف z را مطالعه و دنبال نماید (کارکرد تفریحی) و ضمن دریافت اطلاعات و اخبار مربوط به هر مدخل (کارکرد اطلاع خبری) به امر فراگیری و یادگیری و تغییر در ایستار و رفتار (کارکرد آموزشی) بیانجامد، کاری که بسیاری از رسانه‌های مکتوب حتی در وسعت و گستره کاری کوچکتر قادر به انجام آن نیستند.
آقای نقبایی درخصوص منابع مورد استفاده برای تدوین این اثر گفت: در نگاه نخست، فرهنگ پیشرفته لانگمن (Advanced Longman Dictionary)، فرهنگ آمریکن هریتچ (American Heritage Dictionary) و فرهنگ مصور آکسفورد (Illustrated Oxford Dictionary) کاملا مورد بررسی و مطالعه قرار گرفتند. در این فرهنگ ها، به عنوان منبعی معتبر، می‌توان اساس و ریشه اصطلاحات را بخوبی پیدا کرد؛ گرچه تضاد‌هایی در بین این فرهنگ‌ها نسبت به ریشه واژه‌ها می‌توان دید. سپس معنای فارسی واژه‌های کلیدی کاربردی بصورت توصیفی آورده شد. البته بعضی از فرهنگ‌های فارسی مانند فرهنگ آریانپور، فرهنگ معاصر، فرهنگ حییم و ... نیز برای ذکر معنای فارسی استفاده شده است.
جستجو و تحقیق دراینترنت نیز یکی دیگر از مواردی بود که حجم عظیمی از زمان و فضای اثر را به خود اختصاص داد. گرچه در مبحث اعتبار مقولات اینترنتی و بهره‌گیری از مواد آن اختلاف نظر‌هایی وجود دارد، ولی برای اعتباربخشی، سعی شد تا به منابع معتبر تحت وب مانند بریتانیکا (Britannica.com)، ویکی پدیا (wikipedia.org)، دیکشنری دات کام (dictionary.com) سایت‌های تخصصی دانشگاهها، شبکه‌های تلویزیونی، رسانه‌ای و مراکز علمی اینترنتی مراجعه شود. با مراجعه به بخش منابع و مراجع کتاب می‌توان به میزان بهره‌گیری اثر حاضر از پایگاه‌های اطلاعاتی پی برد.
با توجه به موارد ذکر شده، «دانشنامه واژگان نقبائی» با برخورداری از حدود یکصد و هفتاد هزار مدخل، اهداف عمده زیر را دنبال می‌کند:
۱. مطالعه و بررسی مدخل‌ها از منظر ریشه لغات، ارائه منطقی و سیستماتیک آنها: ارائه و عرضه مدخل‌ها به شیوه‌ای صورت گرفته که مخاطب پس از مطالعه واژگان اصلی، با شاخه‌ها و مشتقات دیگر آن نیز آشنا شود. این مهم به این دلیل مورد توجه است که مخاطبان بتوانند دامنه و دانش واژگانی خود را ارتقا دهند. گاه با رجوع به یک واژه می‌توان ۳۰ تا ۴۰ واژه را در ذهن خود جای داد. برای مثال، با ورود به مدخل Avert به معنای (برگرداندن، گردانیدن، منحرف کردن) به ریشه vert یا vers، به معنای تغییر و تحول برخورد می‌کنیم که خود سنگ بنای اصطلاحات کاربردی دیگری مانند subvert, converse, convert, reverse, revert, invert, inverse, divert, diverse, diverse, verdict و version و ... است. فراتر از آن، سعی شده تا در مواردی، اصطلاحات انگلیسی بصورت نسبی یا کامل در متن یا پس از اتمام جمله ذکر شود؛ یعنی عبارت انگلیسی "سایز و اندازه کاغذ استاندارد اروپایی" در پرانتز و پس از عبارت فارسی بصورت (standard European size of paper) درج گردیده که این مهم علاوه بر کمک به مخاطب برای دریافت بهتر مطلب، می‌تواند منبعی برای مطالعه آتی قلمداد شود.
۲. بیان و عرضه مدخل‌ها و تعاریف مربوط به آن‌ها به شکل توصیفی و داستانی: شاید بتوان ادعا کرد که نمی‌توان هیچ فرهنگ لغتی را در جهان یافت که معنای مدخل‌ها را بصورت داستانی وصف کرده باشد. شیوه بررسی و عرضه مدخل‌ها در این کتاب توصیفی-وصفی است؛ یعنی برای درک و استنباط واژه‌ها از شیوه تبیین استفاده شده است. برای نمونه، در مدخل Darwin, Charles Robert آمده است: چارلز رابرت داروین. چارلز داروین (۱۸۰۹-۱۸۸۲) طبیعت گرا و نویسنده انگلیسی (naturalist/author) بسط دهنده تئوری تکامل «انتخاب طبیعی» (evolution by natural selection) است. اصطلاح "داروینیسم اجتماعی" (social Darwinism) منتصب به او است و کاربرد اصطلاح تکامل (evolution) در تحول تاریخی جوامع بشری که تاکید خاص بر تنازع بقا و "بقای اصلح" (survival of the fittest) دارد یکی از مباحث مطرح او است که بخشی از تاریخ ارتباطات هم محسوب می‌شود. «نظریه تکامل اجتماعی و فرهنگی» (social & cultural evolution) او در نیمه قرن نوزدهم جنجال علمی وسیعی را بوجود آورد.
۳. ذکر و بیان فونتیک برای هر مدخل کلیدی به همراه گستره‌های دستوری آن: مدخل کلیدی به اصطلاحی اطلاق می‌شود که اصطلاحات دیگر از آن مشتق می‌شوند. برای نمونه اصطلاح damage نوعی کلمه کلیدی است که پس از ارائه فونتیک و ذکر نقش پذیری آن در جمله بصورت اسم بودن و فعل بودن Damage (dam-ij) n. , v. ,، گستره‌های دستوری آن بشکل گذشته damaged و شکل استمراری damaging، صفت damageable، اسم damageableness, damageability و damager در پی ارائه شده است.
۴. ارائه واژگان و بیان معانی در گستره‌های معنایی مختلف: مثلا در تعریف واژه Accident یا حادثه، سانحه، واقعه ناگوار، مصیبت ناگهانی، تصادف اتومبیل، آمده: برگرفته از ریشه فرانسوی accidens به معنای بخت، شانس، فرصت (chance) یا پیشوند لاتین ad به معنای به سوی (to) و cadere به معنای افتادن، سقوط کردن (fall) و بصورت اسم عبارت است: ۱) رویداد ناگوار، فاجعه، تصادف، بدبختی، قضا، حادثه بد مانند an accident at work. ۲) تصادف، سقوط، تخریب، سرنگونی مانند an accident on the motorway. ۳) بخت، تصادف، شانس، فرصت، مجال، اتفاق مانند it is no accident that there is a similarity between them. البته باید توجه داشت که معانی مختلف هر واژه به همراه مثالی ارائه می‌شود. همچنین سعی شده تا مخاطبان ضمن آشنایی با معنای یک واژه کاربردی، واژه‌های هم وزن و کاربردی دیگر که از منظر معنایی به هم نزدیکند را در داخل مستطیل ببیند. برای مثال، به موارد ذیل توجه فرمایید:
۵. Crash/ collision: an accident in which a vehicle hits sth else.
۶. Disaster: sth that happens which causes a lot of harm or suffering.
۷. Catastrophe: a very serious disaster.
۸. Wreck: an accident in which a car or train is badly damaged.
۹. Pile-up: an accident that involves several cars or trucks.
۱۰. Mishap: a small accident that does not have a very serious effect.
۱۱. Fender-bender: a car accident in which little damage is done.

۵. بیان اصطلاحات تخصصی، نظریه‌ها و مفاهیم کلیدی هر رشته و شاخه در یک مدخل بصورت شماره بندی و طبقه بندی شده: در بیان واژه تخصصی Add در علم ارتباطات به معنای نسخه جدید و نوشته تازه آمده: ۱) در خبر، جمله یا پاراگراف اضافه شده به متن خبر (Supplement; Sum). نسخه جدیدی که در هنگام پخش زنده به دست خبرخوان (anchor) می‌رسد و خبرخوان در همان برنامه اعلام می‌کند "به خبری که هم اکنون به دستم رسیده توجه فرمایید". برای اطلاع بیشتر به Sub مراجعه کنید. ۲) بسط و افزودن مطلبی به کنداکتور (conductor) اصلی برنامه که خود به نوعی در رابطه با موضوع اول است، اما تفاوت عمده آن این است که در اولی اشاره‌ای به رویداد به هیچ عنوان نشده است. "هم اکنون همکارانم به من اطلاع دادند که نتیجه مسابقه ایران و بحرین دو بر یک به نفع ایران به پایان رسیده است". از سوی دیگر، برای اینکه واژه کاربردی Add با اصطلاح سرنام ADD اشتباه نشود بصورت زیر بیان گردید: ۱) اختلال عدم توجه (Attention Deficit Disorder)، شرایطی که فرد در نتیجه مشکل در پروسه محرک فاقد توانایی کنترل رفتار خود است. ۲) آنالوگ دیجیتال دیجیتال (Analog-Digital-Digital)، اصطلاحی که مبین فرایند دیجیتال در ایجاد یک سی دی صوتی است. ۳) اختلال عدم آپوستروف (Apostrophe Deficit Disorder)، شرایطی که فرد قادر به استفاده از آپوستروف نیست (apostrophe). ۴) روز‌های مجموع درجه (Accumulated Degree Days)، ارقام و آمار کشاورزی و انسانشناسی حقوقی که با درجه هوای تابستان برآورد می‌شود. گرد و غبار تجمع یافته در یک دوره زمانی خاص.
۶. ذکر و ارائه معنای رایج یک واژه در علوم مختلف: برای مثال، در تعریف اصطلاحی مانند Atlas آمده: برگرفته از داستانی در یونان باستان به نام مهره اطلس که عبارت بود از غول یا قهرمانی که دنیا را روی شانه‌هایش نگهداشته و بعد‌ها نام او در قرن شانزدهم در کتاب نقشه‌ها (book of maps) تحت عنوان اطلس بکار گرفته شد و در کل عبارت است: ۱) در جغرافیا، مجموعه نقشه‌های جغرافیایی (collection of geographical maps). ۲) در ادبیات (literature)؛ شخصی که مسئولیت بسیار سنگینی را به دوش دارد (one who bears a great burden). ۳) در علوم نظامی (military)؛ نوعی موشک بالستیک بین قاره‌ای که در خلال دهه ۱۹۶۰ تکمیل شد (type of intercontinental ballistic missile developed during the ۱۹۶۰s). ۴) در معماری (Architecture)؛ ستونی که در آن مجسمه یک مرد نصب شده باشد (telamon, male figure used as a pillar or column). ۵) در آناتومی (Anatomy)؛ اولین مهره گردن (first vertebra in the neck).
• بیان حالت یک کلمه در جمله و نوع نقش پذیری آن بصورت فارسی و انگلیسی: از یک سو، مخاطب این اثر در آن واحد با حالت‌های مختلف یک واژه یعنی حالت اسمی، فعلی، قیدی و ... آشنا می‌شود و از سوی دیگر، برای ارتقای دامنه واژگانی، واژه‌های مترادف به همراه ذکر نمونه درج شده است. برای مثال، در بیان واژه Asylum آمده که برگرفته از یونانی asulon به معنای پناهندگی یا پناه بردن (refuge) یا asylos به معنای قادر به تصرف شدن نبودن (not able to be seized) و بصورت اسم عبارت است: ۱) پناهگاه، بستگاه، مخفیگاه (REFUGE, sanctuary, shelter, safety, protection, security, immunity; a safe haven) مانند he appealed for political asylum. ۲) تیمارستان، نوانخانه، یتیم خانه (PSYCHIATRIC HOSPITAL, mental hospital, mental institution, mental asylum; informal madhouse, loony bin, funny farm) مانند his father was confined to an asylum.
۷. بیان و ذکر اصطلاحات کاربردی رشته‌های مختلف علوم انسانی از جمله اصطلاحات سینمایی، هنری، دینی، مذهبی، علمی، پژوهشی، روانشناختی، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، قضایی و غیره: برای مثال، در بخش سینما و در تعریف اصطلاح (Academic Screen) یا پرده نمایش، پرده معمولی تلویزیونی به ابعاد ۳۳:۱/۱ آمده: یکی از مواردی که موجب شد سینما در اوایل دهه ۱۹۵۰، راه خود را از تلویزیون جدا کند و به نوعی از پرده معمولی تلویزیون خود را دور و با آن رقابت نماید. مزید اطلاع مخاطبان سعی شد تا سایر سیستم‌های نمایشی (screening system) ذکر گردد که عبارتند از سیستم واید اسکرین (widescreen)، پاناویژن (PanaVision)، ویستاویژن (vista vision)، سینما اسکوپ (cinemascope)، سینه راما (cinerama)، اسپیس ویژن (spacevision) و ۷۰ میلیمتری (۷۰ mm). همچنین در بخش علوم سیاسی و در تعریف Zion به معنای صهیون، کوه اورشلیم، قوم اسرائیل ضمن توصیف آن به موارد مانند صهیون گرایی یا صهیونیسم (Zionism)، جنبش صهیونیستی (Zionist Movement) ذکر گردیده که خود شامل زیرمجموعه‌های زیر است: صهیونیسم سیاسی (Political Zionism)، صهیونیسم عملی (Practical Zionism)، صهیونیسم همگذاشت یا ترکیبی (Synthetic Zionism)، صهیونیسم کارگر (Labor Zionism)، صهیونیسم تجدیدنظرخواه (Revisionist Zionism)، صهیونیسم فرهنگی (Cultural Zionism)، صهیونیسم انقلابی (Revolutionary Zionism) و صهیونیسم مذهبی (Religious Zionism).
۸. بیان اصطلاحات دو وجهی ارتباطی یا وابسته به علوم انسانی بصورت مجزا. مثلا ABC ۱ و ABC ۲ بشکل زیر ذکر شده است: ۱) ABC ۱:‌ای بی سی. A) Audit Bureau of Circulations: گروهی که وظیفه آن ممیزی و بازبینی ارقام تیراژ روزنامه (newspaper circulation figures) در آمریکا است. B) Australian Broadcasting Corporation: شرکت پخش استرالیا. کمپانی پخش استرالیا. C) ABC Weekend TV: در انگلستان، تلویزیون آخر هفته‌ای بی سی؛ بخشی از شرکت قبلی پخش ITV. D) American Broadcasting Company: در آمریکا، شرکت پخش آمریکا، شبکه رادیو و تلویزیونی که در اصل از شبکه ان بی سی انشعاب یافته اند (television and radio network originally created out of NBC). E) Alphabet; Fundamentals, Basics: برگرفته از سه حرف اول الفبای انگلیسی که معرف کتاب الفبا، پایه کار، اصول و مبدا کار است. F) Activity Based Costing: هزینه یابی بر اساس فعالیت؛ هزینه یابی از طریق میزان تأثیر هزینه سربار (overloaded) بر قیمت نهایی محصول. G) Atomic, Biological, & Chemical: در خصوص تسلیحات نظامی، مبتنی بر شیوه‌های اتمی، شیمیایی و باکتریایی (nuclear bacterial or chemical methods of weapons). ۲) ABC ۲:‌ای بی سی. شرکت پخش استرالیا (Australian Broadcasting Corporation) که بصورت غیررسمی به آن Aunty اطلاق می‌شود، دست اندرکار پخش عمومی ملی استرالیا (Australia's national public) است. این شرکت دارای خدمات رادیویی، تلویزیونی، آنلاین و موبایل (mobile ser vices) در سراسر کلان شهر‌ها (metropolitan)، منطقه (regional) استرالیا و بین المللی (overseas) از طریق شبکه استرالیا (Australia Network) و رادیو استرالیا (Radio Australia) است.‌ای بی سی در سال ۱۹۲۹ با نام کمپانی پخش استرالیا (Australian Broadcasting Company) راه اندازی شد و به تدریج در اول جولای سال ۱۹۳۲ به عنوان کمپانی دولتی یا کمیسیون پخش استرالیا (Australian Broadcasting Commission) مد نظر قرار گرفت. قانون سال ۱۹۸۳ شرکت پخش استرالیا (Australian Broadcasting Corporation Act ۱۹۸۳) نام این سازمان را به ABC تغییر داد.
۹. بیان اصطلاحات فارسی، اردو، هندی و عربی در انگلیسی، در انتها و بصورت ضمیمه برای مزید اطلاع مخاطبان. برای مثال، عباسی، خلفای عباسی (Abbasi/Abbasid) برگرفته از نام فارسی عربی عباس (Abbas) و پسوند i به معنای از (of, from) و عبارت است از عضو سلسله خلفای عباسی (member of a dynasty of caliphs) یا شاه پرشیا (died ۱۶۲۸) یا سکه عباسی در ایران یا افغانستان (Afghan coin).
۱۰. ذکر موارد و اصطلاحاتی که از منظر ریشه و زبان شناختی محل بحث و جدل در بین اندیشمندان حوزه‌های مختلف علمی است: از یک سو، ساختار زبان انگلیسی به گونه‌ای است که مملو از واژگان زبان‌های لاتین، یونانی، فرانسه، اسپانیولی و آلمانی است و از سوی دیگر، زبان‌های سانسکریت، عربی و فارسی نقش عمده‌ای در آن دارند. بر سر واژه تخصصی مانند journalism در بین غربی‌ها با هم و غربی‌ها و شرقی‌ها همچنان بحت و جدل وجود دارد. به نظر می‌رسد فرانسوی‌ها یکه تاز میدان و آنرا تنها برگرفته از ریشه فرانسوی jour به معنای روز می‌دانند که در این بین آلمانیها، ایتالیایی‌ها و دیگران آن را برگرفته از زبان خود و سپس راه یافته به فرهنگ‌ها و عرصه‌های دیگر می‌دانند. شواهدی نیز وجود دارد که این اصطلاح دارای ریشه سانسکریت یا فارسی rouz است و از این فرهنگ به فرهنگ‌های دیگر سرازیر و سپس تبدیل به jour اروپایی گردیده است. از سوی دیگر، اصطلاحاتی مانند Media نیز برگرفته از فارسی مادیا است که اگرچه همه فرهنگ‌های لغت جملگی بر یونانی و لاتین بودن آن تاکید دارند، ولی در این دانشنامه به سرزمین ماد، مادیا و یا مَدیا اشاره می‌کند که در پایان هزاره دوم پیش از میلاد در اراضی غرب ایران (دشت همدان کنونی) که بعد‌ها ماد نامیده شد سکونت کردند و در دوران خود از قدرت چاپار و پست قدرتمندی برخوردار بوده است و اصطلاح رسانه نیز از سوی لاتین بدین منظور است.
۱۱. ذکر نام و توصیف زندگی اندیشمندان برجسته علوم مختلف (cornerstone figures). در این اثر سعی شده تا زندگی شخصی، اجتماعی و علمی اندیشمندان به شکلی کلی بیان شود. البته ذکر این مورد لازم است که تنها نام اندیشمندان خارجی بیان شده و در آینده امید می‌رود تا اندیشمندان ایرانی نیز درج گردد.
شایان ذکر است که اثر حاضر در ۱۱ جلد در حدود هر جلد هزار صفحه تهیه و تدوین شده و هر جلد به نوع حرف و دامنه واژگانی آن متکی است؛ یعنی حرف C با دارا بودن در حدود هزار و ۲۰۰ صفحه در یک جلد و حروف U, V, W, X, Y, Z جملگی با حدود هزار و ۱۰۰ صفحه نیز در یک جلد مدون شده اند.
اثر حاضر تنها برآمده و برگرفته از ذهن شخص نویسنده است و اگرچه در گستره خارجی دانشنامه‌های واژگان مختلفی از جمله دانشنامه واژگان جهانی (Lexicon Universal Encyclopedia) منتشر شده در سال ۱۹۸۳ و از سوی Lexicon Publications, Inc؛ و دانشنامه واژگان علوم (Lexicon Encyclopedia of Science) منتشر شده در سال ۱۹۸۴ و از سوی انتشارات Orbis Publishing و دانشنامه بریتانیکا (Encyclopedia Britannica) بصورت آنلاین (https://www.britannica.com) وجود دارد، ولی وسعت و گستره کار هیچیک از آن‌ها به اندازه اثر حاضر نیست. در صحنه داخلی و در درون کشور نیز هیچ اثری را نمی‌توان با کار حاضر حتی مقایسه کرد. به عبارت دیگر، اگرچه آثاری مانند دانشنامه واژگان ژئوفیزیک به نویسندگی عبدالحمید معمارضیاء و نشر ستایش در سال ۱۳۹۷ و دانشنامه ایرانیکا که نسخه چاپی آنرا بنیاد دانشنامه ایرانیکا منتشر کرده است و سایر دانشنامه‌ها و دایره المعارفها، اما هیچیک به موارد که در بند‌های مختلف گفته شده است نپرداخته اند؛ لذا اثر حاضر در نوع خود کاملترین و گسترده‌ترین مجموعه واژگانی محسوب می‌شود و همانگونه که بیان شد هیچ اثر مشابه دیگری را نمی‌توان در این کمیت و کیفیت یافت.
به هر حال، تا حد امکان تلاش شده تا تمامی مدخل‌ها بصورت دقیق و گیرا مورد تجزیه و تحلیل قرار بگیرند تا همه کاربران بتوانند با مطالعه هر مدخل به تصویری ساده، روشن و نظام‌مند برسند. مشتقات هر واژه و گویش‌های و زبان‌های مختلفی که به زبان انگلیسی غنی بخشیده مورد توجه و تمرکز نویسنده بوده و مواردی، چون اصطلاحات پژواکی (echoic)، ضرب شده (coined)، خودمانی (slang) و اصطلاحات مربوط به اسم مکانها، افراد، حیوانات، مشاغل، فعالیت‌های تفریحی فراغتی، سوء تلفظ‌ها (mispronunciation) و ... در زمره آن محسوب می‌شود. فرای آن، تلاش شده تا حد امکان، از تئوری‌های منطقی مختص به خاستگاه هر مدخل بهره گیری شود و نخستین کاربرد‌های ثبت شده برای هر مدخل مورد توجه و تمرکز قرار گیرد.
دانشنامه که معرب آن دائرةالمعارف است به مجموعه نوشتاری جامع و فشرده‌ای اطلاق می‌شود که شامل اطلاعاتی درباره همه شاخه‌های دانش یا شاخه مشخصی از دانش است. دانشنامه برابر نهاده لاتین نوین encyclopaedia یا یونانی enkyklopaidía قرار می‌گیرد که خود ترکیبی است از پیشوند en- به معنای کاملا (completely)، enkúklios به معنای دور تا دور (circular) و paideíā به معنای تربیت بچه یا آموزش (child-rearing, education) و بصورت اسم عبارت است از نوعی آموزش فراگیر که در اصل بر مباحثی در تمامی زمینه‌های مختلف علوم از جمله علوم انسانی، علوم تجربی، علوم ریاضی و هنر می‌پردازد.
از سوی دیگر، "واژه نامه" (lexicon) که در فارسی به آن "لغتنامه" (dictionary) نیز اطلاق می‌شود برگرفته از لاتین میانه یا یونانی میانه lexikós به معنای وابسته یا متعلق به واژگان یا لغات (of words) و عبارت است از مجموعه‌ای محدود از واحد‌های واژگانی یک زبان که به شکلی مدون و منظم در آمده است.
دانشنامه را نباید با لغتنامه اشتباه گرفت؛ در حالیکه لغتنامه‌ها به معنا یا معانی هر یک از سرمدخل‌های خود که معمولاً بصورت تک واژه است می‌پردازند، دانشنامه‌ها حاوی اطلاعاتی درباره سرمدخل‌های خود نیز هستند.
بنا به تعریف بالا، "دانشنامه واژگان" (Lexicon Encyclopedia) از یک سو مجموعه‌ای است نوشتاری درباره تمامی شاخه‌های دانش (Encyclopedia) و از سوی دیگر، مجموعه‌ای محدود از واحد‌های واژگانی یک زبان است که به شکلی مدون و منظم در آمده است (Lexicon). به عبارت دیگر، "دانشنامه واژگان" تمامی مدخل‌ها را از دو منظر یعنی هم مطالعه شاخه‌ای و هم بیان هر سرمدخل مورد بررسی و مطالعه قرار می‌دهد.
اثر حاضر تحت عنوان "دانشنامه واژگان نقبائی" (Noghabaei Lexicon Encyclopedia) بر آن است تا تمامی مدخل‌های موجود در زبان انگلیسی را از دیدگاه‌های مختلف علمی از جمله ریشه شناسی (Etymology)، زبان‌شناختی (Linguistics)، معناشناختی (Semantics)، علت شناختی (Etiology)، معرفت شناختی (Epistemology)، نشانه شناختی (Semiotics)، سبک‌شناسانه (Stylistics)، کلام (rhetorical) و گستره‌ای (Contextual) مورد بحث و بررسی قرار دهد تا اندیشمندان، دانشجویان و حتی تمامی افراد جامعه بتوانند به شیوه‌ای گیرا و کاملا منطقی از این اثر بهره‌مند شوند.
بعضی از اصطلاحات ارائه شده، ممکن است در نگاه اول، بسیار ساده و برای مخاطبان دارای مفهوم و معنای روشن باشد و می‌توان با نگاهی گذرا به معنا و ماهیت آن‌ها پی‌برد، اما بسیاری از آن‌ها را نمی‌توان بدون ورود به عمق واژه و مطالعه دقیق آن‌ها درک کرد.
بسیاری از این واژه‌های انگلیسی ریشه در زبان لاتین و یونان کهن دارند که بروز هر یک حکایت و داستان خود را دارد و ممکن است با گذر زمان معنای اولیه خود را از دست داده و در علوم جدید برای آن‌ها معنای جدیدی در نظر گرفته شده باشد و بعضی دیگر نیز کلماتی نو و جدید هستند که با پیشرفت تکنولوژی و علوم رفته رفته به فرهنگ واژگانی افزوده شده و می‌شوند. باید به این اصل باور داشت که تمامی دانش بشری در قالب زبان (گفتار و واژگان) گردآوری می‌شود و هر واژه از بار و فرهنگ معنایی خاص خود برخوردار است و ممکن است از فردی به فرد دیگر، جمعی به جمع دیگر، کشوری به کشور دیگر و منطقه‌ای به منطقه دیگر متفاوت و بعضا متضاد باشد.
به رغم آن، هر رشته تخصصی دارای واژگان مختص به خود بوده که ممکن است در رشته‌ای دیگر معنایی کاملا متفاوت داشته باشد و دانش هر فرد را می‌توان با توجه به وسعت و دامنه واژگانی او مورد ارزیابی و بررسی قرار داد. اصطلاحی مانند lead که بصورت عام به معنای رهبری و هدایت (leadership, guidance) و در روزنامه نگاری به معنای مهمترین بخش خبر (main news story) است، در هنر و بخصوص سینما به معنای هنرپیشه اصلی فیلم (main actor)، در الکتریسیته به معنای رسانا (conductor) و در شیمی به معنای سرب سیاه (graphite) است.
این اثر ارزشمند فرهنگی، بزودی طی مراسمی با حضور اصحاب رسانه و مسؤولان فرهنگی، رونمایی خواهد شد و در اختیار عموم پژوهشگران و علاقه‌مندان در سراسر جهان قرار خواهد گرفت.