فصل سرد درخت

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز کردستان، از سه راهی مریوان همانند دزد‌ها آرام و بی چراغ حرکت می‌کند، بار‌ها می‌ایستد و همه جا را برانداز می‌کند، از هر نور و حرکتی می‌ترسد، پیاده می‌شود و اطراف را دید می‌زند، باید تا آفتاب نزده به مقصد برسد، راهش طولانی است.
تا رسیدن به مقصد چند ساعتی راه دارد و اضطراب لحظه‌ای آرامش نمی‌گذارد، پول خوبی برای بارش پیشنهاد داده اند و او خوشحال است، اما شاید نمی‌داند برای بارش نمی‌شود هیچ بهایی در نظر گرفت، البته تا پیش از اینکه او جانشان را بگیرد و بار ماشینش کند.
کمی پایین‌تر چند نفری ایستاده اند و دستور ایست می‌دهند، دودلی عجیبی دارد نمی‌داند بایستد یانه، پایش را روی پدال گاز فشار می‌دهد، انگار به چیزی خورد، ولی نایستاد و با سرعت دور شد...
بیمارستان کوثر سنندج
طبیقه سوم، اتاق ۱۹، روی تخت بیماری دراز کشیده که یک طرف بدنش در گچ و باندپیچی است.
نامش اشکان ابراهیمی است، کارشناس وظیفه منابع طبیعی کردستان، چند شب قبل قاچاقچی چوب با سرعت به او می‌زند و فرار می‌کند، دست، پا و کتف راستش از چند جا شکسته است.
برادرش چند سال قبل حین تصادف جان باخته و حالا او تک فرزند خانواده‌ای است که نگران حال فرزند سربازشان هستند.
مامور وظیفه ۲۲ ساله‌ای که حالا نیمی از بدنش با درد و شکستگی درگیر شده، می‌خواست ماشین حامل چوب قاچاق را متوقف کند و نمی‌دانست راننده ماشین، قبل از او جان چند درخت را گرفته است.
نام شان مامور یگان حفاظت است و همه هم و غمشان حفاظت از عرصه‌های طبیعی است، چون آن را میراثی از گذشتگان می‌دانند که برای آیندگان به ارث خواهند گذاشت.
اشکان ابراهیمی مامور یگان حفاظت منابع طبیعی کردستان است در حین ماموریت با متجاوزان به عرصه‌های طبیعی دچار حادثه می‌شود او جانش را به کف دست گرفته و از میراث بزرگ زمین حفاظت می‌کند.
راننده‌ای که ۱۵ تُن چوب قاچاق را بار زده بود و می‌خواست فرار کند به این مامور وظیفه شناس زده و او را مصدوم کرد.

    
قاچاق به قیمت جان
مسئول روابط عمومی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری کردستان می‌گوید: این ششمین ماموری است که امسال در حین انجام ماموریت مصدوم می‌شود.
پیمان فتاحی افزود: پنج مامور قبلی در مقابله با متجاوزان به عرصه‌های طبیعی و اطفای آتش سوزی مصدوم شده بودند و این اولین ماموری است که در حین مقابله با قاچاق چوب توسط خودروی حامل محموله زیر گرفته و مصدوم می‌شود.
فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی کردستان هم گفت: در نیمه نخست امسال ۳۰ هزار کیلوگرم چوب و یک هزار و ۳۹۰ کیلوگرم زغال قاچاق در این استان کشف شده است.
اردشیر دولتیاری افزود: ۴۰۰ مورد بازدید از خودرو‌های مشکوک انجام و ۱۳ نفر در این رابطه دستگیر و تحویل مراجع قضایی شدند البته افزایش گشت‌های ثابت و سیار در سال جاری از جمله اقدامات برای مقابله است و ۱۵ ایستگاه ایست و بازرسی نیز در سطح استان فعال هستند.
نفس زاگرس در شماره
قاچاق درختان جنگلی به دلیل طرح تنفس درختان جنگلی شمال کشور و افزایش قیمت چوب در چند سال اخیر در استان کردستان روند افزایشی داشته و اوایل پاییز تا اواخر زمستان، دورانی است که سودجویان کمر به قطع درختان زاگرس می‌بندند.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری کردستان می‌گوید: با اجرای طرح تنفس ۱۰ ساله در جنگل‌های شمال، بهره برداری از این مناطق متوقف شد و از طرفی شاهد سرمایه گذاری بالا در صنایع چوبی و کاغذ و صنایع وابسته به چوب در کشور هستیم.
سعدی نقشبندی با بیان اینکه واردات چوب به کشور هم محدودیت‌هایی دارد، افزود: به همین دلیل صنایع وابسته چوب وقتی با افزایش تقاضا مواجه شوند به دلیل کمبود ماده اولیه که همان چوب است با مشکل مواجه و قیمت‌ها افزایش می‌یابد.
او تاکید کرد: این طبیعی است که با بالا رفتن قیمت چوب، قاچاقچیان به صرافت بیافتند و بخواهند این ماده را با قطع درختان زاگرس به صنایع چوب بفروشند.
نقشبندی با بیان اینکه ۱۱ استان زاگرس نشین از اوایل پاییز تا اواخر زمستان مورد هجوم قاچاقچیان چوب هستند، یادآور شد: با همکاری دهیاران، شورا‌ها و مراجع قضایی و انتظامی و بر اساس تکالیف قانونی، مسیر‌های در معرض خطر شناسایی و گشت‌های ما فعال است.
وی اضافه کرد: منابع طبیعی و آبخیزداری به تنهایی نمی‌تواند این مسیر‌ها و افراد را شناسایی کند و برای مقابله با سوداگران چوب نیازمند همراهی و حمایت مردم و جوامع محلی هستیم که مهمترین پشتیبان عرصه‌های طبیعی به شمار می‌روند.

 

کمبود نیرو
بر اساس استانداردها، هر ۱۰ هزار هکتار عرصه طبیعی نیازمند یک بازرس و ناظر است که مدیر کل منابع طبیعی و آبخیزداری کردستان با بیان اینکه در کردستان ۲۰ هزار هکتار آبراهه و ۳۷۴ هزار هکتار جنگل دست کاشت و طبیعی داریم، گفت: گستردگی عرصه‌ها و کمبود نیروی انسانی، کار حفاظت را دشوار کرده و برای نظارت هکتار به هکتار این منابع خدادادی همه باید همکاری کنیم.
از زمانی که جنگل‌های شمال کشور رفتند تا نفسی تازه کنند، سوداگران چوب نفس درختان زاگرس را به شماره انداخته‌اند.
البته رئیس سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور در سفری که به کردستان داشت گفت: سرنوشت جنگل‌های شمال سرنوشت بدی نیست و نمی‌شود گفت: مبادا زاگرس هم به سرنوشت آن دچار شود.
زاگرس بیش از پنج میلیون هکتار وسعت دارد و یکی از مهم‌ترین رویشگاه‌ها و عرصه‌های کلیدی ایران محسوب می‌شود و همه شهرت خود را از بلوط‌هایی دارد که یک به یک به زمین می‌افتند و اگر هر شهروند زاگرنشین ماموری برای حفظ و حراست آن نشود، تعداد اندک ماموران یگان حفاظت همه مناطق زاگرسنشین در حفاظت از این عرصه‌ها راه به جایی نمی‌برند.
تامین ۴۰ درصد آب کشور، تنوع زیستی جانوری و گیاهی بالا، اهمیت در تعدیل آب و هوا و اثرات اقلیمی، حفظ منابع خاک و جلوگیری از فرسایش از جمله کارکرد‌های این جنگل‌ها است، مطالعات نشان می‌دهد ۱۰ تا ۳۰ درصد معیشت خانوار‌های روستایی در زاگرس به این جنگل‌ها وابسته است و گاهی هم آنان با نابودی زاگرس تیشه به ریشه معیشت خود و آینده گانشان می‌زنند.
۳۲ درصد از مساحت جنگل‌های کردستان در مریوان واقع شده و از ۱۹۳ هزار هکتار اراضی ملی در این شهرستان، ۹۷ هزار هکتار جنگل و ۹۶ هزار هکتار مرتع است و این یعنی ثروتی که هیچ جایگزینی برایش وجود ندارد؛ و حالا قرار است که امسال ۸۵ تا ۱۰۰ هزار هکتار از منطقه زاگرس در قالب طرح جامع حمایت از جنگل‌های زاگرس از سوی منابع طبیعی نهال‌کاری شود تا این جنگل‌ها سرپا شوند و سرشاخه‌های جوان در آن ریشه بزند.
شاید حیاتی‌ترین راهکار‌ها برای برون رفت از بحران تخریب و نابودی بیشتر جنگل‌های باقی مانده، توسعه زراعت چوب در کشور به ویژه در خارج از جنگل‌ها است.
با این اقدام می‌توان در اولین مرحله با تولید فراوان چوب و رفع حداقل نیاز‌های چوبی کشور، فرصت کافی برای برنامه ریزی‌های بعدی و مقابله با سایر عوامل مخرب داشت.
در طرح زراعت متقاضی نهال رایگان بید دریافت می‌کند و آن را در آبراهه‌ها غرس می‌کند و بعد از پنج سال به قیمت تضمینی به صاحبان صنایع چوب می‌فروشد، طرحی که می‌تواند نفسی برای زاگرس باشد.

 

گزارش از : کلثوم مومنی