روستای کاج ، قطب تولید قاب عکس کشور

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز همدان،در سالهای گذشته به علت تمرکز امکانات و خدمات در شهرها مهاجرت از روستاها و شهرهای کوچکتر به شهرهای بزرگ متداول بود.بسیاری از جوانان به دنبال کسب درآمد زن و فرزندان خود راتنها می گذاشتند و برای کسب روزی حلال مجبو ر بودند فرسنکها دور از خانه و کاشانه خود مشغول کار شوند.

اگرچه هم اکنون هم برخی در جستجوی کار و کسب درآمد ممکن است راهی شهرهای بزرگ شوند اما در این میان برخی توانسته اند با بازگشت به روستا و شهر و محل زندگی خود شغلی برای خود و دیگران دست و پا کنند و در همانجا کسب درامد کنند ، هم برای خود و هم برای دیگران.
امروزه به نظر می رسد با برخی اقدامات دولت و همت مردم برخی خرده مشاغل و کارگاههای کوچک در روستاها و شهرهای کوچک شکل گرفته است که از قضا در رشته مورد نظر هم توانسته اند نام و آوازه ای برای خود کسب کنند.

 

 

کاج، روستایی با قدمت 45 ساله در تولید قاب عکس
روستای هدف کردشگری کاج در شهرستان درگزین یکی از این نمونه هاست که توانسته است در زمینه قاب سازی نام و آوازه ای برای خود کسب کند.قصه قاب سازی در این روستا به حدود 45 سال پیش باز می گردد زمانی که آقای براتعلی صفاری که حدود سی سال در تهران مشغول قاب سازی بود تصمیم می گیرد به محل زندگی خود بازگردد و حرفه خود را در این روستا ادامه دهد.او می گوید:"در بازگشت به روستا کارگاهی دایر کردم و شاگردانی را پرورش دادم که هم اکنون همه آنها برای خود استاد شده اند و کارگاههای متعددی دایر کرده اند".ادامه همین روند موجب شده است تا بعد از 45 سال روستای کاج به قطب تولید قاب عکس کشور تبدیل شود.

 

 

اشتغال نیمی از اهالی روستا در تولید قاب عکس
روستای کاج در 3 کیلومتری شهر قروه درگزین و 17 کیلومتری شهر رزن واقع شده است. در این روستا 327 خانوار با هزارو 53 نفر جمعیت زندگی می کنند . اهالی این روستا را بیشتر با هنر دستشان یعنی قاب سازی می شناسند.
به گفته آقای "کهیایی"،مدیر میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری شهرستان های رزن و درگزین بیش از نیمی از اهالی روستا در 100 کارگاه قاب سازی مشغول کسب روزی حلالند و در کنار خانواده خود روزگار می گذرانند. حدود 50 تا 70 طرح و مدل از انواع قاب عکس و لوازم جانبی در این روستا تولید می شود.
کارگاه‌های قاب سازی در این روستا برای اهالی روستا‌های اطراف هم شغل ایجاد کرده است.

 

این روستا جزء روستاهایی است که از طرف میراث فرهنگی و صنایع دستی به عنوان خوشه صنعتی محسوب شده و در تولید محصولاتی مانند قاب عکس ،آینه و میز کنسول درغرب کشور بی نظیر و در ایران کم‌نظیر است.
از آنجایی که تولیدات چوبی این روستا جزو صنایع دستی محسوب می شود از پرداخت مالیات هم معاف هستند.
آقای "صمدی"، رئیس امور مالیاتی شهرستانهای رزن و درگزین با اشاره به حمایتهای مالیاتی دولت از قاب سازان این روستا می گوید:"فعالین مشاغل ماده 142 که قاب سازی هم جزو آنهاست به شرط تسلیم اظهارنامه مالیاتی ، از پرداخت مالیات معاف می باشند."

 

تولید سالانه 6 هزار دست انواع قاب عکس
سالانه بیش از ۶ هزار دست انواع قاب، در کارگاه‌های این روستا تولید می‌شود و علاوه بر تامین نیاز داخل به کشور‌های دیگر هم صادر می‌شود.
آقای "حجازی" ، دهیار روستای کاج در مورد تولیدات اهالی این روستا می گوید:"در این کارگاهها انواع آینه کنسول، قاب عکس،تابلو فرش،میز عسلی ، ساعت ایستاده و بوفه تولید و به استانهای دیگر و کشورهای حاشیه خلیج فارس، عراق ، ترکیه صادر می شود".
آقای یوسفی ، یکی از خریداران محصولات تولیدی این روستا که از کرمانشاه برای خرید آمده می گوید :"آوازه مصنوعات چوبی این روستا را شنیده بودم و به همین علت به ایجاد آمده ام تا خرید کنم."

 

مشکلات قاب عکس سازان روستای کاج
ظرفیت تولید در این روستا بسیار بالاتر از مقادیری است که هم اکنون تولید می شود اما برخی مشکلات مانع شده تا بتوانند با ظرفیت بالا به فعالیت ادامه دهند.حل مشکلات این قاب سازان می تواند به بالا بردن تولید و اشتغالزایی برای اهالی روستا و روستاهای اطراف و در نهایت به درآمدزایی و ارزآوری بیشتر بیانجامد.

 

نداشتن اتحادیه و سایت نمایشگاهی
یکی از مهم ترین و ضروری ترین نیازهای شاغلان در این روستا نداشتن اتحادیه و سایت نمایشگاه دائمی است .به نظر می رسد با ایجاد یک تشکل واحد به جای واحدهای متعدد و متفرقه و جدا ، می توان بهتر و سریعتر به نتیجه مطلوب رسید و بر مشکلات فائق آمد.همچنین ایجاد یک مکان دائمی و نمایشگاهی می تواند مکان مناسبی برای در معرض نمایش قرار دادن تولیدات باشد تا از سردرگمی خریداران جلوگیری کرده و آنها را زودتر به مقصودشان برساند."
آقای "رضایی"، یکی از تولیدکنندگان این روستا می گوید:" با وجود کارگاههای متعدد در این روستا متاسفانه یک اتحادیه نداریم تا مسائل و مشکلاتمان را از طریق اتحادیه پیگیری و مشکلاتمان را به صورت واحد حل کنیم."

آقای "حسینی" ، یکی دیگر از قاب سازان هم با اشاره به نبودن مکانی برای عرضه محصولات تولیدی می گوید:"بسیاری از خریداران نمی دانند که برای دیدن محصول نهایی و خرید محصولات تولیدی باید به کجا مراجعه کنند ."
آقای کهیایی، مدیر میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستانهای رزن و درگزین می گوید:"این روستا به عنوان هدف گردشگری انتخاب شده است و ما قصد داریم اتحادیه تشکیل دهیم و مشکلات شاغلان این حرفه را بهتر و راحت تر حل کنیم".
او همچنین می افزاید:" قصد داریم یک سایت نمایشگاهی و کارگاهی هم ایجاد کنیم".

 

مشکل نقدینگی و مواد اولیه
نبود نقدینگی و گرانی مواد اولیه از دیگر مشکلات قاب سازان روستای کاج است.
از آنجایی که تولید نیاز به مواد اولیه دارد و تهیه مواد اولیه هم نیاز به نقدینگی دارد لذا داشتن نقدینگی برای تولید امری ضروری است.با بالا رفتن قیمت ارز قیمت مواد اولیه هم چند برابر شده است و همین تولید را برای تولیدکنندگان با مشکل مواجه کرده است.
آقای "صفاری"، پیشکسوت قاب سازی در این روستا با اشاره به مشکلات مالی که قاب سازان با ان مواجه اند می گوید:"از دولت می خواهیم که با دادن تسهیلات ارزن قیمت به یاری ما بیاید ".

آقای "میرزایی"، از تولیدکنندگان می گوید :"جنسی که قبلا 40 هزار تومان و به صورت چکی می خریدیم الان باید 120 هزار تومان برایش به صورت نقد بپردازیم و دیگر از ما به صورت چکی و نسیه قبول نمی کنندکه این خود برای ما مشکلاتی ایجاد کرده است".
آقای حجازی"، دهیار روستا معتقد است اگر تهیه مواد اولیه از طریق اتحادیه و تعاونی صورت بگیرد می توان با قیمت کمتر و مناسبتری آنها را تهیه کرد در صورتی که اگر همان مواد اولیه را به صورت جدا جدا تهیه کنند باید قیمت بالاتری پرداخت کنند.
به نظر می رسد دادن تسهیلات ارزان قیمت به شاغلان این حرفه هم می تواند کمک کار شاغلان این هنر صنعت باشد.
در این زمینه آقای "کهیایی"، مدیر میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری شهرستان های رزن و درگزین می گوید :" اگر این افراد به میراث فرهنگی مراجعه کنند ما انها را برای گرفتن تسهیلات روستایی با سود کم به بانک هاب عامل معرفی می کنیم".
البته آقای حجازی، دهیار روستای کاج به مشکل ضمانت در دریافت تسهیلات اشاره می کند و می گوید:"برای گرفتن وام اشتغال زمانی که به بانک مراجعه می کنیم از ما ضمانت بانکی می خواهند در حالی که سند روستایی را یک سوم محاسبه می کنند و ما توانایی ارائه ضمانت نامه را نداریم که باید چاره ای اندیشیده شود".

 

مشکل نبود صنعت بسته بندی وتبلیغات و بیمه
اگرچه مصنوعات چوبی مرتبط با قاب عکس زیادی در این روستا تولید و به بازار عرضه می شود اما این تولیدات بدون بسته بندی مناسب و درخور به بازار عرضه می شود که لازم است در این رمینه تدبیری اندیشیده شود.
آقای "کهیایی" ، مدیر میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری درگزین می گوید :" بزرگترین مشکل قاب سازان کاجی نبود صنعت بسته بندی است و قاب های تولید شده بدون بسته بندی با قیمت ارزان صادر شده و سایرین با بسته بندی قاب های تزئینی آنها را چندین برابر قیمت اولیه به کشورهای اروپایی صادر می کنند".
گفته می شود درآمد سالانه اهالی این روستا از محل فروش قاب عکس و مصنوعات چوبی حدود 2 میلیارد تومان سود خالص است که با بسته بندی مناسب و تولیدات متناسب برای بازار این رقم می تواند به چند برابر افزایش یابد.
در این میان جای تبلیغات هم خالی است . شاید کمتر تبلیغاتی از تولیدات این روستا در جاهای مختلف شنیده و دیده شود.ارائه محصولات تولیدی در قالب بنرهای تبلیغی، رادیو و تلویزیون، فضای مجازی و اینترنت می تواند به آشنا کردن مردم با محصولات این روستا بیشتر کمک کند.
به نظر می رسد در صورت تشکیل اتحادیه و در قالب آن و با استخدام چند نیروی بازاریاب خوش فکر و قوی بتوان قدم های موثری در زمینه ارتباط موثر تولید با بازار را برقرار کرد.
به گفته دهیار روستای کاج حدود 35 درصد از تولیدکنندگان دارای بیمه تامین اجتماعی هستند.آقای حجازی می گوید:" دولت می تواند سهمیه ای اختصاص دهد تا بقیه تولیدکنندگان هم بتوانند بیمه شوند".

ضرورت آموزش نیروهای کار
یکی دیگر از موضوعاتی که باید به آن اشاره کرد بحث آموزش نیروهای کار است.کسانی که در حال حاضر به این شغل اشتغال دارند بیشتر از گذشتگان خود این حرفه را فرا گرفته اند و به صورت علمی و آکادمیک آموزشی ندیده اند . به نظر می رسد که آموزش های فنی و حرفه ای و اداره کار باید برخی آموزش های جدید را مرتبط با تولید و بازاریابی در اختیار این افراد قرار دهد تا تولید کنندگان بتوانند با شرایط جدید و سلیقه های جدید آشنا شوند و تولیدات خود را به روز کنند.

 

کلام آخر
یکی از مهم ترین راههای جلوگیری از مهاجرت افراد جویای کار از روستاها و شهرهای کوچک به سمت شهرهای بزرگ و ایجاد مشکلات عدیده همچون مشکلات فرهنگی و مسکن ، ایجاد و تقویت زیرساخت های اشتغال در روستاها و شهرهای کوچک است.ادامه این روند حتی می تواند به مهاجرت معکوس هم بیانجامد و موجب بازگشت مهاجران به محل تولد و زندگی آنها شود.در مرحله بعد ایجاد خوشه های صنعتی و تجمیع کارگاههای کوچک و تشکیل اتحادیه های کلان و با سیاست های اقتصادی واحد می تواند در رشد و توسعه اینگونه اصناف موثر باشد.حمایت دولت از اینگونه واحدها در قالب ارائه تسهیلات با سود ارزان قیمت، ایجاد نمایشگاههای دائمی و هموار کردن حضور این قاب سازان در نمایشگاههای بین المللی و منطقه ای می تواند به بالندگی این خوشه های صنعتی کمک شایانی کند.