چند خبر از آخرین تحولات افغانستان

پایگاه اینترنتی دویچه وله در مطلبی به قلم کریم پاکزاد پژوهشگر موسسه روابط بین الملل و راهبردی فرانسه نوشت دولت افغانستان چاره دیگری به غیر از مذاکره با طالبان ندارد.
به نوشته این پایگاه اینترنتی، طالبان مذاکره برای تبادل زندانی را با نمایندگان مقامات کابل آغاز کرد. طالبان برای آزادی صد تن از نیرو‌های خود در برابر آزادی صد سرباز افغانی که در زندان‌های خود دارد مذاکره می‌کند. هدف آن‌ها در نهایت دستیابی به آزادی ۵ هزار تن از حامیان خود است که هم اکنون زندانی هستند. این در خواستی بود که اشرف غنی رئیس جمهور افغانستان در ابتدا و پیش از انعطاف در مواضع خود با آن مخالفت کرده بود تا بتواند مذاکرات سیاسی واقعی را با اسلام گرایان از سر بگیرد و به درگیری‌ها در این کشور پایان دهد.
نیرو‌های طالبان از شیوع ویروس کرونا استفاده کردند و با انتشار پیام ویدئویی در شبکه‌های اجتماعی برای کمک به مقامات در مبارزه با بیماری اعلام آمادگی کردند. آن طور که در این ویدئو شنیده می‌شود امارت اسلامی حتی مراکز قرنطینه‌ای برای محافظت از مردم در برخی مناطق تاسیس کرده است. بخشی از جامعه مدنی در افغانستان که ناامید و سرخورده شده اند هنوز در برابر چنین تبلیغاتی با تاکید بر مسائل اجتماعی حساس هستند.
تاکنون هیچ یک از نیرو‌های شبه نظامی و هیچ یک از تروریست‌ها در میان صد‌ها زندانی آزاد شده توسط مقامات از ابتدای هفته با هدف کاهش جمعیت زندان‌ها دیده نمی‌شوند.
طالبان برای مذاکره در موضع قدرت قرار دارد. باوجود حدود بیست سال جنگ خونین و به شدت پرهزینه آمریکا و ناتو نتوانستند با راهکار‌های نظامی شورشیان را شکست دهند و در نهایت ناچار شدند آن‌ها را به عنوان مخاطبی معتبر در نظر بگیرند تا صلح برقرار کنند.
پذیرش طالبان پای میز مذاکره نوعی مشروعیت سیاسی به آن بخشید که قدرت دوفاکتو آن‌ها را در جامعه تایید می‌کند. این در حالی است که منافع طالبان در کنفرانس بن در مورد نظام سیاسی جدید افغانستان در سال ۲۰۰۱ در نظر گرفته نشده بود. طالبان است که شرایط روند صلح پیش رو را تعیین می‌کند و در عین حال حاکمیت افغانستان را رد می‌کند، زیرا در وهله نخست ترجیح داد با آمریکایی‌ها و دیگر نمایندگان جامعه افغان مذاکره کند تا اینکه با دولت این کشور مذاکره کند.
در حال حاضر مسئله عفو عمومی همانند الجزایر مطرح نیست، اما در عین حال قرار نیست همانند برخی گروه‌های مسلح اسلام گرا در شمال مالی نیرو‌های طالبان نادیده گرفته شوند.
مقامات کابل انتخاب دیگری ندارند. بدون توافق با طالبان هیچ مصالحه ملی و سد در نتیجه صلحی در کار نخواهد بود. با مردمی که از این جنگ بی پایان خسته شده اند بحث اخلاقی مذاکره مستقیم با شورشیان اسلام گرا از میان رفته است. به خصوص آنکه طالبان یک گروه یکپارچه نیست. آن‌ها از جنبش‌های متعدد اعم از حامیان سابق القاعده و ملی گرایان پشتون و حتی روشنفکران آموزش دیده در مدرسه‌های پاکستان و قاچاقچیان تریاک و هروئین تشکیل شده است.
طالبان که از بیست سال پیش قدرت گرفته است آزادی‌های فردی را محدود کرده بود و حتی زنان را از خروج از خانه، کار و تحصیل منع می‌کرد. موسیقی ممنوع بود. سنگسار‌های عمومی که به نام اسلام صورت می‌گیرد هنوز در خاطر مردم مانده است.
امروزه روشنفکران این کشور، زنان و جوانان در آرزوی صلح هستند و برای بسیاری از آن‌ها این صلح در جامعه‌ای دیگر مهیا می‌شود. در سال ۲۰۲۰ طالبان تاکید می‌کند که تغییر کرده است و می‌گوید اگر به قدرت بازگردد زنان در چارچوب اسلام حقوق بیشتری خواهند داشت. این فرمولی مبهم برای زایش امید حقیقی به صلح و حاکمیت قانون است.