آینده پژوهی مهدویت و پساکرونا؛
کرونا بشر مدرن را متوجه خلاهای معنوی کرد
کلباسی تاکید کرد بشری که به تکنولوژی و داشته های خود می بالید امروز با کرونا به جایی رسیده که متوجه خلاهای بسیار شده است.
به گزارش
خبرگزاری صدا و سیما؛ حجتالاسلام والمسلمین مجتبی کلباسی رییس مرکز تخصصی مهدویت در نشست علمی «آینده پژوهی مهدویت و پساکرونا»، بسیاری از موضعگیریهای جهان غرب در برابر دین و دینداری و حرکت به سمت سکولاریسم را به جهت خاطرات ناخوشایند از حاکمیت دینی ارزیابی کرد و گفت: این منجر شده است که راه سیاست از راه دین جدا شود و کلیسا راه خود را برود و سیاست راه خود را.
وی ادامه داد: از رنسانس تا قرون قبل همین روند را داشته است، ولی بعد از جنگهای جهانی، هشدارهایی داده شد که بازگشتهایی صورت گرفت؛ در بین اندیشمندان و مسلمانان بازگشت به قرآن، دین و دیانت مطرح شد.
وی با اشاره به درگیری جهانی با کرونا اظهار داشت: این مسأله بسترهای متفاوتی را پدید خواهد آورد که بازگشت به دین و بازگشت به دین و توجه به آسمان را در بین بشریت به همراه خواهد داشت.
وی افزود: بشری که به تکنولوژی و داشتههای خود توجه پیدا کرده بود و فکر میکرد که همه چیز در دست خودش هست، امروز به نقطهای رسیده است که متوجه شده است که خلأ زیادی دارد و باید به آسمان توجه کند و این فضا برای طرح راحتتر و بهتر منجی و موعود فراهم خواهد کرد.
حجت الاسلام والمسلمین کلباسی ابراز داشت: اینکه ما به شکل منطق و ابزاری باید به این مسأله اشاره کنیم، باید مورد بحث و بررسی قرار گیرد.
وی درباره جهانی اندیشیدن و زیست جهانی گفت: متفکران و اندیشمندان تاریخ همواره راجع به این مطلب که بشر بایستی یک حاکمیت جهانی داشته باشد اصرار داشتهاند منتها این در مقام نظر و تئوری بوده است و حتی وقتی که اسلام پا به عرصه تاریخ گذاشته است و صحبت از عافتاً لناس یا رحمتاً للعالمین است، مرز جغرافیایی را به رسمیت نمیشناسد.
پژوهشگر عرصه مهدویت ادامه داد: کرونا این مطلب را عینی کرده است که جهان و انسان یک حقیقت واحد هستند و یک پیوستگی شگفتی با یکدیگر دارند، به این معنا که مشترکاتشان، خلقکم من نفس واحده است، خدای واحد دارد و نظام واحد باید بر این جهان حاکم باشد و این اختلالات و مشکلاتی که پیش روی بشر هست، هرچند در افکار ریشه دارد، اما در همین مرزها و جداییها و افتراقها است و آن نگاهی که رهایی بخش بشر هست، این نگاهی است که انسانها همه از خاک هستند، و همه یک حقیقت هستند و یک مسیر دارند و این جهان پسا کرونا قابلیت طرح این مسأله را در خود دارد.
رییس مرکز تخصصی مهدویت افزود: باید ما از این فضا استفاده کنیم؛ معرفی امام عصر (عج) به این معنا نیست که من نام و نسب حضرت را ذکر کنم که فرزند چه کسی بودند و چه زمان به دنیا آمدند؛ بلکه آن اندیشه و فکر و آنچه که رهبر به دنبال آن هستند، مد نظر است.
وی ابراز داشت: هرچند همه ادیان الهی یک چیز گفتهاند، اما آنچه که بیشتر جهان بیان میکنند، منجی هست، اما خیلی بحث عدالت در آن مطرح نیست، آنچه که در ادبیات منجی اسلام مطرح است، عدالت است؛ این زاویه بسیار مشخصی است که ما بتوانیم با مردم جهان صحبت کنیم.
استاد و رییس مرکز تخصصی مهدویت تصریح کرد: اگر مردم جهان امروز جهانی بودن را لمس میکنند، به راحتی میتوانند بیعدالتی را هم لمس کنند، اینها پرچمی است که پسا کرونا در اختیار ما قرار میدهد.
وی گفت: نزاعهای فرقهای آنچنان ما را مشغول میکند که اصلاً از طرح اصلی مسأله باز میمانیم، به نظر میرسد که ما بایستی در راهبردهای ترویج مهدویت راهبردهایی را اتخاذ کنیم که بتوانیم بدون آسیب و بدون اینکه به خودمان مشغول شویم و به حمله به یکدیگر، آن مقصد اصلی را ببینیم و به آن سو حرکت کنیم.
استاد حوزه علمیه قم کنار گذاشتن مسائل جزئی را لازم دانست و اشاره کرد: یک وقت وارد این میشویم که در سطح جهان که در فلان گوشه به حیات امام عصر اعتقاد ندارد، نباید خیلی توجه کنیم، چون از طرح مسأله مهدویت باز میمانیم.
حجت الاسلام والمسلمین کلباسی تأکید کرد: ما باید روی چارچوبهای اساسی تکیه کنیم و مسائل جزئی را در جای خود مطرح کنیم، بویژه در فضاهای تبلیغی باید اصل و اساس و اهداف مورد اتفاق را بررسی کنیم.
وی افزود: وقتی سراغ اهداف نظام مهدوی میرویم میبینیم که بلافاصله شیاطین حرکت میکنند و چهرهای از امام زمان ترسیم میکنند که بیشتر مردم جهان کشته میشوند گویا که نعوذ بالله حضرت قائل این جمع عظیم است؛ در حالی که چنین چیزی نیست و آن جمعی که در روایات هست مربوط به مسائل قبل از ظهور است که در برخی روایات آمده است که به واسطه مرگ سرخ و مرگ سفید از هر هفت نفر پنج نفر دچار آسیب میشوند. اما ما باید مهدویت را از این آسیبها نجات دهیم.
وی مساله مهدویت در فضای پسا کرونا را نیازمند راهبردی دانست که باید توسط سیاستگذاران فرهنگی انجام شود و گفت: دستگاههای تبلیغی و رسانهها باید در این خصوص فعالیت کنند و همگی به آن ملتزم باشند.
عصر پساکرونا، به سمت تصویری تکاملی از امام عصر و دینداری
حجتالاسلام دکتر احمد کوهی استاد حوزه و دانشگاه در این نشست ضمن تبریک میلاد منجی عالم بشریت، گفت: برای اینکه بفهمیم آینده وضعیت ما چگونه خواهد شد، باید ببینیم که کجای تاریخ قرار داریم و بتوانیم ارتباط بین گذشته، حال و آینده را برقرار کنیم.
وی از تصوری که از امام وجود دارد شروع کرد و گفت: نقش امام را در زندگی خودمان و اینکه اگر تشریف بیاورند چگونه تحول و نقش آفرینی و اتصال به زندگی ما ایجاد میکنند را باید مورد تجزیه و تحلیل قرار دهیم.
استاد حوزه و دانشگاه ابراز داشت: برای مدت طولانی تصوری وجود داشته است که امام عصر یک خانی بزرگتر از دیگر خانها است؛ وقتی ایشان تشریف میآورند بقیه تحت حکمرانی ایشان قرار میگیرند و حضرت هم مانند حکمرانان دیگر حکمرانی میکنند.
کارشناس آینده پژوهی ادامه داد: با پیروزی انقلاب اسلامی به رهبری حضرت امام تصور متفاوت و جدیدتری را اضافه کردیم، این تصویر به تبعیت از امام و دین داری و دینداران بود؛ با شکل گیری انقلاب اسلامی و ایجاد آن مردم تصویر جدیدی از امام را ایجاد کردند که در آن تصویر امام وقتی حاکمیت را تشکیل میدهند، حاکمیتی را تشکیل میدهند که در آن یک نرمافزار اجتماعی در حال ارائه شدن است که حاکمیت همه جانبه است و در آن قدرت وجود دارد و در آن از ابزار علم استفاده میکند.
وی ابراز داشت: ما در دوران قبل توجه چندانی به آن نداشتیم که با آمدن حضرت انفجار علمی رخ میدهد؛ پنجاه سال یا کمتر است که ما به این توجه میکنیم که در حضور حضرت یک انفجار علمی صورت میگیرد و جامعهای که رهبری آن را حضرت به عهده میگیرند ابزارش علم است و حضرت از این ابزار استفاده میکنند، که این تصویر جدیدی از امام است.
حجت الاسلام کوهی این تصویر را یک پله جلوتر از گذشته ارزیابی کرد و گفت: از منفعل به فعال رفتن را هم در اینجا میتوان در نظر گرفت، هرچند قبلیها منفعل نبودند، بلکه این فعالتر از گذشته است؛ انتظار فعالانه از این لحظه یعنی چنین انتظاری و منفعلانه یعنی آن انتظاری که حکمران بزرگی خواهد آمد است.
استاد حوزه و دانشگاه دینداری را هم اینگونه ارزیابی کرد و گفت: ما در دینداری فکر میکردیم باید به دنبال این برویم که منبری هایی باشیم که به مردم بگوییم چه کنید و چه نکنید، اکنون میدانیم که برای ایجاد یک جامعه و تمدن باید ساختارهای اجتماعی خاصی را ایجاد و تشکیل دهیم؛ اینها در ید قادره حضرت هست و سیر تحول تاریخی به دست امام صورت میگیرد.
وی آمدن کرونا را باعث سرعت بیشتر کلان روندهای موجود دانست و گفت: ما به دنبال پاردایمی بودیم که تصویر خودمان را تکامل دهیم، اینجا کرونا یک کاتالیزور است که آن را سریع میکند؛ اگر تصور ما زیست قدرت و سیاستی بود، الان بویژه بعد از کرونا یک تلقی پیدا میکنیم که در این تصویر، تصوری که ما از امام داریم این است که امامی است که میتواند خدمتگزاری به عموم مردم داشته باشد
کارشناس آینده پژوهی ادامه داد: البته این تصور فارغ از روایات و سیره مردمی نیست و ما به آن توجه نداشتهایم و الان میتوانیم تصور کنیم که امام عصر کسی است که خودش در خدمت مردم قرار میگیرد، نه بالا نشین حاکمیت و منبر نیست، بلکه امام شخصیتی است که میتواند در کنار مردم و همراه مردم باشد و علاوه بر اینکه مردم را درک میکند در یک رابطه خدمتگزاری باشد، هرچند علم هم هست و در اختیار قرار میگیرد.
وی با استناد به آیاتی از قرآن کریم تصریح کرد: آن چیزی که به دیگران داده نشده حکومت بر قلبها است؛ این حاکم که ساختار ساز باشد و از ساختارهایی که میتواند ظلم و نابرابری را ایجاد کند، در کنار آنها ساختارشکن هم هست، تصور ما برای این مدت متوالی، این است که امام صرفاً کسی است که حفظ میکند و نگه میدارد، یعنی محافظه کار است، نمیتوانیم ایشان را حمله کننده و بر هم زدن جزئیات زندگی بدانیم؛ این است که موقع ایجاد و بازپروری تصویری باشیم که امام میتواند ایجاد کننده و باز تولید کننده باشد.
وی ظرفیت درک و فهم و وظیفه امام را دارای قابلیت تکامل دانست و تصریح کرد: به تعبیر رهبر معظم انقلاب همانطور که در کرونا خوش درخشیدیم در پسا کرونا هم خوش خواهیم درخشید، اگر ما تصویر را اصلاح نکنیم، حضرت خودشان این تصویر را خواهند ساخت.