بهار دلنشین در دامنه های آتشفشان تفتان

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز سیستان و بلوچستان، این منطقه دارای آب و هوایی خنکتر از سایر نقاط این استان کویری است و به همین دلیل شرایط برای رشد و پرورش درختان میوه های سردسیری در این محیط فراهم است.

هم اکنون درختان زردآلو، گلابی، بادام و هلو با شکوفه های زیبای خود چشم اندازهای زیبایی را خلق کرده اند که در کمتر جای استان می توان مناظر زیبای شکوفه های بهاری را دید.

فضل الله کردی، رئیس اداره بهبود تولیدات گیاهی شهرستان خاش گفت: حاشیه تفتان با 650 هکتار و 240 هزار اصله درختان سیاه ریشه بزرگترین تولید کننده میوه های سر درختی استان که سالیانه بیش از 10هزار تن انواع میوه از آنها برداشت می شود.

روستاهای كوته، كوشه و تمندان به علت بارندگی زیاد دارای اقلیمی بسیار مناسب برای كشاورزی و زراعت هستند و محصولات زراعی و میوه هایی مانند زردآلو، بادام، آلو و گردو ماحصل كوشش كشاورزان این ناحیه است.

برخی از این میوه ها به خصوص زردآلو، زودتر از دیگر مناطق کشور به عمل می آید.

تفتان عروس دشت كوير شرق كشور

قله آتشفشانی نیمه‌فعال تفتان از قلل زیبای کشور است که در فصل بهار از چشم‌اندازهای بی‌نظیری برخوردار است و عاشقان طبیعت را به‌سوی خود می کشد.

تفتان با تور سفيدي از برف بر سر و نوار زرد رنگي از گوگرد بر گردن و دامني سبز و قرمز برگرفته از باغ هاي سرسبز و گل ها و با داشتن آب و هوای بهاری و لطیف، چون عروسي زيبا خودنمای میکند.

رشته كوه 12 كیلومتری تفتان قله های متعددی دارد كه نوع آتشفشانی نیمه فعال آن با نام چهل تن و سه دهانه مجاور آن كه از حفره هایش بخار و گازهای گوگردی همواره در حال تصاعد است، هر بیننده ای را مجذوب خود می كند.

این قله با ارتفاع چهار هزار و 50 متر در 55 كیلومتری شمال شهر خاش واقع شده و در مقابل اقلیم متمایز سیستان و بلوچستان، آب و هوایی لطیف و دل انگیز دارد.

قله آتشفشان نیمه فعال تفتان دارای بزرگترین پناهگاه كوهنوردی كشور است كه همه امكانات رفاهی و ضروری از جمله پایگاه امدادرسانی، اردوگاه، خانه و غیره به منظور رفاه حال ورزشكاران و گردشگران در آن فراهم است.

سنگان، كوشه، تمندان، كوته، ولان، تمین و دشت دقال از جمله روستاهای كوهپایه ای و مناطق ییلاقی و سرسبز رشته كوه تفتان هستند كه با باغ ها و مزارع و دیگر جاذبه های دیدنی و تاریخی فراوانشان، توجه هر گردشگری را به خود جلب می كند.

 روستاهای کوچک فراوانی هم مانند ده‌ رضا، جون ‌آباد و دیزوک در بخش‌های شمالی و همچنین لادیز، سیاه‌ جنگل، بن‌ ده، سرده، جش، سراوگه، ده‌ ملا و سرکهنو در بخش‌های شرقی آن قرار دارد.

تفتان یکی از رویشگاههای غنی گیاهان دارویی

رویش انواع گیاهان دارویی و خوراکی منحصر به فرد کوه و دشت شهرستان خاش را بویژه در اواخر زمستان و فصل بهار به بهشتی کوچک تبدیل کرده و علاقه مندان زیادی را به دامن طبیعت می کشاند.

ارتفاعات تفتان مملو از پوشش گیاهان دارویی از جمله بادام تلخ، پونه، درمنه، آویشن خار گلك و گرمونه است که با توجه به ارتفاع زیاد منطقه در طول مسیر صعود تنوع اقلیمی، تنوع پوشش گیاهی و گیاهان دارویی به‌طور کامل در معرض دید ناظر بوده که همه علاقه‌ مندان طبیعت و محققان را به صعود تشویق می‌کند.

در این منطقه آب و هوای ملایم و پاکیزه همراه با بوی معطر پونه و سایر گیاهان وحشی به زیبایی مجذوب تان می کند

 جهانتیغ کارشناس گیاهان دارویی سیستان و بلوچستان می گوید : بخار گوگرد متصاعد شده از آتشفشان نیمه فعال تفتان و وجود مواد معدنی فراوان در آب چشمه سارهای اطراف این ارتفاعات، این کوهستان را تبدیل به یکی از حاصلخیزترین زمین های رویش گیاهان دارویی خودرو و دست کاشت در حوزه دو شهرستان میرجاوه و خاش کرده است .

پرورش گیاهان دارویی از جمله بومادران، موره، رازیانه، شیرین بیان، گل گاوزبان، آویشن، پونه، درمنه سیاه و سفید، گلدر، ریواس و دهها گیاه دارویی در کنار رشد انواع قارچها و سبزی های کوهی تنها گوشه ای از قابلیت های فراوان این منطقه در زمینه تولید گیاهان دارویی است  که توجه نکردن به آن باعث شده از این ظرفیت بسیار مهم و اساسی آن گونه که شایسته است استفاده نشود.

گیاهان دارویی و خوراکی در گذشته فقط مورد توجه ساکنان مناطق روستایی بود اما اکنون تهیه و فروش آنها در مناطق مختلف شهر خاش نیز رواج یافته و به منبع درآمدی برای روستاییان و فروشندگان شهری تبدیل شده است..

این گیاهان آنقدر متنوع و گوناگون هستند که برای شناسایی آنها برحسب کاربرد و ویژگی های فصلی و اقلیمی به دسته ها و گونه های مختلف دسته بندی می شود و چیزی حدود 300 گونه گیاهی در این شهرستان وجود دارد .

طبیعت سیستان و بلوچستان ، داروخانه گیاهان کمیاب

با فرا رسیدن فصل بهار، گونه های مختلفی از گیاهان در طبیعت سیستان و بلوچستان شروع به روئیدن می کنند که بخاطر خواص دارویی فراوان، جز گیاهان کمیاب شناخته می شوند.

سیستان و بلوچستان با حدود هزار و 200 گونه گیاهی که حدود 300 گونه آن قابلیت مصرف دارویی و صنعتی دارند دومین استان کشور به لحاظ تنوع گیاهی محسوب می‌شود.

برخی گونه‌های گیاهی این استان از انواع نادر، منحصر به فرد و گاه اندمیک با خواص بسیار ارزشمند دارویی محسوب می شوند

به گفته رییس جهاد کشاورزی  سیستان و بلوچستان موقعیت آب و هوایی و اقلیم مناسب، این استان را به رویشگاه گیاهان دارویی کمیاب تبدیل کرده است

زورقی افزود : گز روغن، پنیرباد، آنغوزه، بنه، سنا، کُنار، وشاء، بادام کوهی، آلوئه‌ ورا، مریم گلی، برازمبل، کلپوره، گون، پونه، ایشوِرک، استبرق، درخت مسواک، خرزهره، علف مار، مارموتک، ریواس، درمنه، موسیر، زیره سیاه، گُلدِر، هندوانه ابوجهل، خارمریم، خارشتر، گل گندم، خاکشیر، خارخَسَک، گزنه، شاه‌تره، بید، مورد، پنیرک، داتوره، بنگدانه، پونه ‌سا، مشکک، سه ‌پستان، بومادران، پنج‌ انگشت و بارهنگ از جمله گیاهان دارویی خودروی این منطقه هستند.

وی می گوید : این در حالی است که گیاهان ارزشمندی همچون حنا، نیل، چای‌ ترش، ارقام مختلف کُنار، سیر، زیره سبز، شنبلیله، پاپایا‌(خربزه درختی)، جَم، چریش، گلرنگ، زعفران، گل ‌محمدی، عناب، کارلا، رازیانه، زنیان، پنیرک، فلوس، کرچک، اکالیپتوس، به ‌لیمو، استویا و آلوئه ‌ورا به صورت زراعی در مناطق مختلف استان کشت می‌ شود.

شهرکی کارشناس گیاهان دارویی هم با بیان اینکه گیاهان دارویی سرشار از ترکیبات طبیعی و با خاصیت آنتی اکسیدانی بسیار بالا هستند  می گوید: وسعت و تنوع آب و هوایی سیستان و بلوچستان موجب بروز تنوع در پوشش گیاهی و غنای منابع طبیعی تجدید شونده شده است.

سیستان و بلوچستان از لحاظ سطح زیر کشت و تولید برخی از گیاهان دارویی مانند حنا، نیل، چای‌ ترش، و کُنار دارای رتبه نخست کشوری است.

به گفته مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری سیستان و بلوچستان : ارتفاعات قله تفتان در خاش، ارتفاعات کوه بیرک در سراوان و ارتفاعات بزمان در شهرستان ایرانشهر مهمترین کانونهای رویش گیاهان دارویی در این استان است.

با توجه به اهمیت بالای گیاهان دارویی در عصر کنونی و توجه همگان به بهره برداری از این ذخایر ارزشمند به نظر می رسد سرمایه گذاری بیشتر و ایجاد صنایع تبدیلی گیاهان دارویی در سیستان و بلوچستان علاوه بر توجیه فراوان اقتصادی می تواند به رونق اشتغال در منطقه کمک کند.

سردریای خاش

یکی  از جاذبه‌های گردشگری و طبیعی که در تفتان جنوبی و در نزدیکی روستای تمندان واقع شده، دریاچه سردریا است که در فاصله 75 کیلومتری شهرستان خاش قرار دارد.

این دریاچه از 3 دریاچه کوچک در قلل کوه تفتان تشکیل شده و عمق 2 دریاچه قسمت شمالی کم و اغلب دارای آبی گواراست و دریاچه دیگری که نسبتاً بزرگ ‌تر است آب دائمی و شور دارد.

این دریاچه نیز دارای ارتفاعات زیبا و پوشش گیاهی با گونه‌های مختلف دارویی است که از جمله گونه‌های معروف منطقه می توان به زیتون وحشی، بنه و بادام کوهی اشاره کرد.

شهرستان خاش با تنوع آب و هوایی، پوشش گیاهی و باغات میوه، چشم‌اندازهای طبیعی و وجود چشمه‌های آب معدنی گرم و سرد متعدد ، جزو مناطق خوش آب و هوای استان سیستان و بلوچستان محسوب می‌شود که استعداد گردشگری، تفریحی و ورزشی آن باعث شده است تا همه‌ساله جمعیت فراوانی از مردم عادی، ورزشکاران و کوهنوردان از سراسر کشور برای  صعود به این منطقه سفر کنند.