امید در سواحل چی چست موج میزند

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکزآذربایجان غربی ،دریاچه ارومیه؛ نگین فیروزه‌ای شمال غرب ایران، دریاچه‌ای شور با خاطراتی شیرین، دریاچه‌ای که چندین سال است که نفس هایش به شماره افتاده و اینک با بارش نزولات آسمانی و البته برنامه‌های ستاد احیای دریاچه ارومیه جانی دوباره یافته است.

گرچه تا رسیدن به دوران پر آب و با شکوه گذشته اش فاصله بسیاری دارد.

کارشناسان و تحلیلگران میگویند با گذر از خشکسالی و قرار گرفتن در آستانه دوران‌تر سالی، بارش‌ها بیشتر شده اند.

برف و بارانی که بیش از همه به کام دریای شور ما شیرین آمده، طی چند سال اخیر، افزایش در بارندگی‌های فصلی باعث افزایش حجم آب وروی به دریاچه شده و پیکر نیمه جانش را جانی دوباره بخشیده است.

حکایت خشکیِ دریاچه ارومیه هم حکایت امیدی است که رنگ باخته بود، عوامل مختلف انسانی و طبیعی از تغییرات اقلیمی و برداشت غیر مجاز از منابع آبی حوضه آبریز دریاچه، توسعه بی رویه کشاورزی و حتی احداث پل میانگذرِ بتنی که در زمان بهره برداری از آن گفتیم "از این پس از روی تمامی آب‌های دنیا خواهیم گذشت! "، همگی دست به دست هم داده و عرصه را بر دریاچه تنگ کردند.

از آن به بعد سال‌ها بود که هر رهگذری بادیدن کشتیِ به گِل نشسته دریاچه ارومیه غُصهِ دلش افزون و داغِ دل اش تازه میشد، روز‌های تلخی که هیچکس تصورش را هم نمی‌کرد، روزی این کشتی دوباره بر گهوارهِ فیروزه‌ای دریاچه آرام گیرد.

این روز‌ها روز‌های خوشِ دریاچه ارومیه ست، با افزایش بارندگی‌ها و رهاسازی آب سد‌ها تراز آبی دریاچه ارومیه نسبت به مدت زمان مشابه سال گذشته ۳۰ سانتیمتر افزایش یافته است.

فرهاد سرخوش رئیس دفتر استانی ستاد احیای دریاچه ارومیه در آذربایجان‌غربی با اشاره به اینکه تراز دریاچه ارومیه طبق آخرین پایش به هزار و ۲۷۱ متر و ۷۵ سانتی‌متر رسیده است. گفت: این میزان تراز ۳۰ سانتی‌متر بالاتر از زمان مشابه پارسال است.

سرخوش به روند رو به افزایش میزان آب در این حوضه بسته اشاره کرد و اظهار داشت: حجم آب این دریاچه طبق آخرین پایش بیش از چهار میلیارد و ۷۷ میلیون مترمکعب برآورد شد که نشان از افزایش ۹۰ میلیون مترمکعبی نسبت به زمان مشابه پارسال دارد.

وی با بیان اینکه وسعت دریاچه ارومیه اکنون به بیش از سه هزار و ۱۲۵ کیلومتر مربع رسیده، اضافه کرد: وسعت این دریاچه نیز نسبت به پارسال بیش از ۱۹۴ کیلومتر مربع بیشتر شده است.

«سرخوش» با اعلام اینکه طرح‌های مهم انتقال آب به دریاچه ارومیه طی سال جاری و به تدریج به بهره‌برداری می‌رسد، افزود: تراز دریاچه ارومیه در صورت بهره‌برداری از این طرح‌ها سالانه نزدیک به یک‌متر افزایش می‌یابد و وعده رییس‌جمهوری در خصوص نگین آبی آذربایجان عملی می‌شود.

مدیر دفتر استانی ستاد احیای دریاچه ارومیه با تاکید بر اینکه اقدامات ما برای احیای دریاچه ارومیه همچنان ادامه دارد، می‌گوید: از ابتدای کار احیا بسیاری معتقد بودند که دریاچه قابل بازگشت نیست. ستاد احیا سه سال تلاش کرد تا بتواند تراز دریاچه ارومیه را به تثبیت برساند و الان برای اینکه روند بهبود وضعیت پایدار باشد و دوباره دچار بحران نشویم باید برخی از اقدامات را تا سال‌های سال ادامه دهیم برای مثال پایش رودخانه‌ها، ترمیم سردهنه در نقاطی که آسیب دیده و بستن آن‌ها در فصول غیرزراعی از جمله این اقدامات است همچنین دریاچه ارومیه همواره باید مدیریتی مشخص داشته باشد تا بتواند حقابه آن را تامین کند.

مدیر دفتر استانی ستاد احیای دریاچه ارومیه امیدوار است که با اتمام پروژه‌هایی که برای نجات دریاچه ارومیه طراحی شده است بتوانند سالانه ۳ میلیارد و ۵۰۰ میلیون متر مکعب آب به دریاچه وارد کنند تا به تراز اکولوژیک خود برسد.

اتابک جعفری مدیرعامل شرکت آب منطقه ای آذربایجان غربی با اشاره به حجم فعلی آب موجود در مخازن سد‌های استان تصریح کرد: حجم آب فعلی موجود در مخازن سد‌های استان ۱۴۹۱.۵ میلیون مترمکعب است که این میزان در مدت مشابه سال گذشته ۱۵۲۸.۵ میلیون مترمکعب بوده است.

وی با بیان اینکه بیشترین حجم آب در بین سد‌های استان مربوط به سد شهید کاظمی بوکان با ۶۸۸ میلیون مترمکعب است، افزود: حجم آب سد مربوطه در مدت مشابه سال گذشته ۶۹۴ میلیون مترمکعب بوده است.

جعفری با اشاره به وجود ۱۴ سد در استان ادامه داد: سد آغ چای چایپاره با ۱۸۷ میلیون مترمکعب و سد مهاباد با ۱۸۴ میلیون مترمکعب به ترتیب دومین و سومین سد پرآب استان طی گزارش واصله در فروردین سال جاری هستند.

وی ادامه داد: سد شهرچای ۱۰۶ میلیون مترمکعب آب دارد که این میزان در مدت مشابه سال گذشته ۱۳۳ میلیون مترمکعب بود.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان به حجم آب سد‌های دیگر استان اشاره کرد و گفت: سد زولا ۵۴ میلیون مترمکعب، ماکو ۷۰ میلیون مترمکعب و سد سیلوه ۶۶ میلیون مترمکعب و سد ساروق ۳۵ میلیون مترمکعب آب دارند.

جعفری با اشاره به رهاسازی آب سد ها به سمت دریاچه ارومیه گفت"طبق برنامه‌ریزی‌ انجام شده عملیات رهاسازی آب از سدهای شهید کاظمی بوکان به میزان ۱۹۴، شهرچای ۳۰، مهاباد ۴۰ و زولا ۶ میلیون مترمکعب با حداکثر دبی مطمئن و با توجه به ملاحظات ایمنی سدها در حال انجام است.

حال خوش دومین دریاچه شور جهان و تالاب‌های اقماری اش، حال پرندگان و دیگر جانداران این منطقه را نیز خوش کرده است.

این روز‌ها پارک ملی دریاچه ارومیه مامنی امن برای پرندگان مهاجر و غیر مهاجر در آذربایجان است.

حجت جباری معاون فنی اداره کل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی نیز با اشاره به حال خوب تالاب های استان می گوید:خوشبختانه با توجه به بارش‌های خوب در فصل پاییز،زمستان و بهار بسیاری از تالاب‌های فصلی به تالاب‌های دائمی تبدیل شدند و هم اکنون نیز در بسیاری از این تالاب‌ها تا سطحی آب وجود دارد.

معاون فنی اداره کل حفاظت محیط زیست آذربایجان غربی ادامه می دهد:همزمان با شروع بحران کم آبی در دریاچه ارومیه از اوایل دهه 90،علاوه بر خشک شدن پیکر دریاچه ارومیه ،شرایط تالاب های فصلی و دائمی به وضعیت قرمز رسید به طوری که تالاب فصلی کاملا خشک و تالاب های دائمی همانند تالاب های فصلی شرایط مناسبی نداشتند.

جباری افزود:به لطف بارش ها و نزولات آسمانی در چند سال اخیر و اقدامات ستاد احیا در کنار حال خوب دریاچه ارومیه شاهد نبض زندگی در تالاب های استان ها هم هستیم.

رییس اداره نظات بر حیات وحش اداره کل حفاظت از محیط زیست آذربایجان غربی نیز با اشاره به حضور فلامینگو می‌گوید: در پی بارش‌های مناسب بهار شاهد بهبود زیستگاه‌های حیات وحش و تالاب‌ها هستیم و امسال هم همچون سال‌های گذشته جمعیت پرندگان در استان افزایش یافته است.

یوسفی می‌افزاید: پارسال بین ۵۰ تا ۶۰ هزار فلامینگو به دریاچه ارومیه مهاجرت کردند که امسال نیز پیش‌بینی می‌شود به علت بارندگی‌های مطلوب، میزان مهاجرت به همین میزان باشد.

مسعود تجریشی مدیر دفتر برنامه‌ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه با اشاره به پروژه های ستاد احیا می گوید:با بهره برداری از پروژه های ستاد احیای دریاچه ارومیه تا پایان سال جاری،سالانه بیش از 700 الی 800 میلیون متر مکعب آب وارد پیکره دریاچه ارومیه می شود.

تجریشی با اشاره به آخرین وضعیت پروژه انتقال آب کانی سیب به دریاچه ارومیه افزود:این پروژه تا پایان دی ماه سال جاری به بهره برداری می رسد و سالانه 600 میلیون متر مکعب آب از طریق این تونل به دریاچه ارومیه وارد می شود.

مدیر دفتر برنامه‌ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه با اشاره به اعتبارات دریاچه ارومیه گفت:در سال گذشته اعتبار ابلاغی از محل اعتبارات ماده 10 و 12 بیش از  دو هزار  میلیارد ریال بود که 1000 میلیارد ریال آن پرداخت شد.

تجریشی هم چنین افزود:سال گذشته بیش از 350 میلیارد تومان از محل صندوق توسعه ملی نیز به پروه های ستاد احیای دریاچه ارومیه پرداخت شده است.

دریاچه ارومیه در قالب طرح‌های ستاد احیا قرار است ظرف مدت ۱۰ سال /از ۱۳۹۴/ به تراز اکولوژیک خود برسد که حدود یک‌ونیم تا ۲ سال از برنامه عقب است؛ این دریاچه از اواسط دهه ۱۳۸۰ شروع به خشک شدن کرد و بنا بر آمار بین‌المللی تا سال ۲۰۱۵ میلادی حدود ۸۰ درصد از مساحت آن خشک شد.

شاید در میان امواج خبر‌های ناخوشایند امروز، صدای امواج زیبای دریاچه ارومیه، صدای امید مردمان ایران و آذربایجان باشد.