مبنای تعیین قیمت نفت خام ایران

به گزارش خبرگزاری صدا وسیما، مدیر امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران تاثیر کاهش بیش از ۵۵ دلاری قیمت نفت خام شاخص دبلیوتی‌آی در روز ۲۰ آوریل (دوشنبه، یکم اردیبهشت‌ماه) بر بازار امروز شرق آسیا را حدود ۳ دلار عنوان و تاکید کرد: مبنای تعیین قیمت نفت خام ایران هیچ ارتباطی با دبلیوتی‌آی به‌عنوان شاخص نفت خام آمریکا ندارد.
سعید خوشرو درباره مهم‌ترین دلیل سقوط تاریخی قیمت نفت گفت: مهم‌ترین دلیل این سقوط قیمت، فرارسیدن Expiration Date (آخرین روز معاملات هر ماه) در حالی بود که امکان تحویل محموله‌های فیزیکال و ذخیره‌سازی آن‌ها کمتر می‌شد.
وی با اشاره به اینکه قیمت نفت خام دبلیوتی‌آی از ماه فوریه و آغاز گسترش ویروس کرونا در وضع کونتانگو (Contango) قرار داشت و در روز ۲۰ آوریل در حالی به (آخرین روز معاملات هر ماه) نزدیک می‌شد که اخبار مختلف حاکی از پر شدن سریع تاسیسات ذخیره‌سازی کوشینگ (Cuishing) بود، افزود: طبق تازه‌ترین آمار رسمی منتشر شده، تا دهم آوریل ۷۲ درصد ظرفیت مخازن پر شده بود و احتمال می‌رفت تا پایان ماه امکان ذخیره‌سازی وجود نداشته باشد.
خوشرو افزود: دبلیوتی‌آی شاخص قیمت‌گذاری بخشی از انواع نفت خام وارداتی به آمریکا و همچنین شاخص قیمت فروش بعضی از انواع نفت خام صادراتی این کشور به نقاط مختلف دنیاست.
مدیرامور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران با یادآوری اینکه نفت خام دبلیوتی‌آی روز ۲۰ آوریل با قیمت ۱۷ دلار و ۷۳ سنت گشایش یافت و با شیبی بسیار ملایم رو به پایین در نوسان بود، تصریح کرد: ناگهان در چهار ساعت پایانی معاملات، قیمت‌ها به ترتیب به ۴ دلار، صفر، منفی ۴۰ رسید و سرانجام بازار با قیمت منفی ۳۷ دلار و ۶۳ سنت به ازای هر بشکه بسته شد.
به گفته خوشرو کونتانگو به شرایطی گفته می‌شود که قیمت‌های نقدی نفت از قیمت‌های آتی کمتر و نشان‌دهنده مازاد عرضه در بازار در کوتاه‌مدت است.
وی درباره چگونگی فروش محموله‌های نفتی در نایمکس گفت: معاملات نفت خام در دو بازار فیزیکال و بورس رخ می‌دهد. در بازار فیزیکال خرید و فروش محموله‌ها از سوی تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان نهایی واقعی انجام می‌شود، اما معاملات بازار بورس منحصر به دارندگان و متقاضیان واقعی نیست. به همین دلیل حجم انواع نفت خام معامله‌شده در بازار بورس، بسیار بیشتر از انواع نفت خام واقعی در بازار فیزیکال است.
این مدیر نفتی ادامه داد: یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های معاملات در بازار‌های فیزیکال و بورس این است که در بازار فیزیکال، محموله‌های واقعی معامله می‌شوند، اما در بازار‌های بورس، قرارداد‌ها خرید و فروش می‌شوند؛ به همین دلیل معاملات بازار بورس به‌طور معمول سبب برداشت فیزیکی محموله نمی‌شوند، بلکه عموما به‌صورت نقدی تسویه می‌شوند.
مدیر امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران درباره مقدار خرید و فروش نفت روزانه دبلیوتی‌آی یادآور شد: کل انواع نفت خام آمریکا حدود ۱۳ میلیون بشکه در روز است، اما تنها نفت خام دبلیوتی‌آی در بازار بورس نایمکس یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون بشکه در روز خرید و فروش می‌شود.
وی با اشاره به اینکه هر قرارداد دبلیوتی‌آی در بازار نایمکس به‌صورت محصولات ۱۰۰۰ بشکه‌ای معامله می‌شود، تصریح کرد: برای تحویل هر محموله (چه در بازار فیزیکال و چه بورس) یک ماه تعیین و قیمت محموله بر آن اساس مشخص می‌شود. برای نمونه، قیمت دبلیوتی‌آی در روز ۲۰ آوریل، یعنی قیمت محصولاتی که در ماه مه (دو ماه تقویمی بعد) تحویل می‌شوند.
خوشرو با بیان اینکه معامله گران بازار بورس، حداکثر تا پایان وقت معاملات Expiration Date فرصت دارند قرارداد خود را تسویه کنند افزود: در غیر این صورت ملزم به برداشت محموله فیزیکی از تاسیسات ذخیره‌سازی کوشینگ اوکلاهاما محل ذخیره‌سازی و تحویل (دبلیوتی‌آی) خواهند بود.
مدیر امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران با اشاره به اینکه این تحویل در بازه زمانی ماه انجام می‌شود، یعنی اگر یک قرارداد فروش ماه مه، تا روز ۲۱ آوریل تسویه نشد، دارنده قرارداد باید در یکی از روز‌های ماه مه، محموله را برداشت کند، گفت: پس قیمت محصولات در Expiration Date به‌طور معمول واقعی نیست و فروشندگان مجبورند قرارداد‌های خود را با قیمت‌هایی پایین‌تر از معمول بفروشند تا مجبور به تحویل فیزیکی محموله‌ها نشوند.
خوش رو با بیان اینکه قیمت نفت دبلیوتی‌آی که منفی شد بسیاری نگران نفت ایران و کاهش قیمت آن بودند و این پرسش برای آن‌ها به‌وجود آمد که سرنوشت نفت ایران چه می‌شودگفت: ایران هیچ نوعی از نفت خام را در هیچ بازاری بر اساس شاخص نفت خام دبلیوتی‌آی معامله نمی‌کند. این مشکل اختصاصی دبلیوتی‌آی است که تحویل آن برای ماه مه است.
وی با یادآوری اینکه مقیاس قیمت نفت خام ایران Ice Bwave و میانگین نفت خام دوبی و عمان است، تصریح کرد: عمده بازار نفت ایران شرق آسیاست که میانگین قیمت آن بر مبنای نفت خام دوبی و عمان است و دیروز بیش از ۲۰ دلار و امروز بالای ۱۷ دلار برای هر بشکه بسته شده است، همچنین قیمت نفت خام ایران در بازار اروپا که بر مبنای Ice Bwave و تحویل در ماه ژوئن است دیروز بیش از ۲۵ دلار برای هر بشکه بسته شد.
خوشرو درباره اینکه آیا امکان کاهش قیمت نفت دبلیوتی‌آی در سررسید تحویل در ماه‌های آینده وجود دارد، پاسخ داد: بستگی به وضع ذخیره‌سازی‌ها در آن روز دارد، اما شیوع ویروس کرونا به‌شدت مصرف فرآورده‌های نفتی را کاهش داده و این موضوع یکی از دلایل اصلی کاهش قیمت نفت است.
وی پیش بینی بازار نفت در ماه‌های آینده را بسیار سخت عنوان و یادآوری کرد: بر اساس منابع مختلف از جمله سازمان کشور‌های صادرکننده نفت (اوپک) و آژانس بین‌المللی انٰرژی (آی‌یی‌ای) مقدار تقاضا برای نفت در ماه‌های آینده از ۱۰ تا ۳۰ میلیون بشکه در روز کاهش می‌یابد.