برنامهها و سریالهای ماه مبارک رمضان را که در نظرسنجیهای صدا و سیما رکوردها را به اسم خود زدهاند، معرفی می کنیم.
شاید باورتان نشود، اما چنین واژههایی در ارتباط با برنامهها، سریالها، بازیگران و ... هم صدق پیدا میکند، بهویژه در ماههای مناسبتی اعم از رمضان. در گذشتههای دور با شروع ماه پربرکت رمضان برنامههایی به شکل پراکنده در این ماه روانه آنتن میشد، اما از دهه ۷۰ برنامههای رمضانی معاونت سیما شکل و شمایل منسجمتری به خودش گرفت و در کنار برنامههای معارفی، سریالهای مناسبتی هم تولید و پخش شدند و به مرور و با اقبال مخاطبان این اتفاق به شکل پررنگتری افتاد و دیگر مدیران دست به کار شدند تا برنامهها و مجموعههای تلویزیونی با محتوای کاملا رمضانی تولید شود.
ما هم با شروع ماه رمضان تصمیم گرفتیم به اولینها و رکوردداران برنامهها و سریالهای بپردازیم. البته در این گزارش معیار ما انتخاب برنامههای مهم، آنها که قدمت بیشتری داشتند، بازیگران و کارگردانانی که بیشتر اثر را در ماه رمضان داشتند یا در نظرسنجیهای انجام شده در صدا و سیما بیشترین رتبه را کسب کردهاند، بود.
البته تعداد بازیهای برخی بازیگران که نقشهای فرعی در سریالهای رمضانی بازی کردند، بیشتر از بازیگران اصلی که در این گزارش به آنها اشاره شده، است، اما از آنجا که ایفاگر نقشهای فرعی بودند، فقط نامشان کوتاه در این گزارش آمده است.
آزاد شدن زندانیان
نام برنامه: جشن رمضان
سن و سال:۲۰ ساله
مجریان: کاظم احمدزاده، سیدمحمد حسینی، جواد رضویان
چه بود؟ این برنامه شبهای ماه رمضان بعد از افطار از شبکه پنج سیما پخش شد و در سالهای مختلف، با تغییراتی همراه بود، اما اغلب آن را بهخاطر پرداخت به امور خیریهای، چون آزاد کردن زندانیان و تامین مایحتاج نیازمندان میشناختند. با وجود اینکه برنامه جشن رمضان شروع خوب و مخاطبپسندی داشت، اما به مرور افت کرد، حتی با وجود تغییر ساختار دیگر خیلی دیده نشد. سال گذشته این برنامه تغییرات اساسی داشت که از جمله آنها عدم حضور احمدزاده بود. همچنین رویکرد برنامه خنده و شادی بود.
ماهی به شیرینی عسل
نام برنامه: ماه عسل
آمد و رفت: رمضان ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۷
مجری: احسان علیخانی، محسن افشانی و علی ضیا
چه بود؟ این برنامه زنده تلویزیونی با تم اجتماعی- معنوی هر سال ماه رمضان و پیش از افطار از شبکه سه سیما پخش میشد. ایده این برنامه متعلق به احسان علیخانی بود که پس از اجرای برنامههای مناسبتی جزر و مد در سالهای ۱۳۸۴ و ۱۳۸۵ تصمیم گرفت برنامهای مستقل برای ماه رمضان بسازد و برنامه ماه عسل از سال ۸۶ پخش شد. برنامه ماه عسل پس از پخش ۱۲ فصل در ماههای رمضان، سرانجام در سال ۱۳۹۷ به کار خودش پایان داد، زیرا علیخانی درگیر ساخت برنامه عصر جدید شد.
چالش شیطان
نام سریال: او یک فرشته بود
تاریخ تولد: رمضان ۱۳۸۴
کارگردان: علیرضا افخمی
چه بود؟ افخمی برای رمضان ۸۴ به سراغ یک موضوع مذهبی ماورایی رفت که اتفاقا با اقبال مردمی رو به رو شد. گرچه در زمان پخش نقدهایی هم نسبت به این سریال پیش آمد، اما در مجموع نظرسنجیها نشان میداد که پرمخاطب است. فیلمنامه این سریال چالشبرانگیز را علیرضا کاظمیپور نوشته بود و موضوع با تصادف بهزاد شروع شد که او زنی که تصادف کرده بود را به خانه میآورد و بهتدریج حرکات عجیبی از این زن که فرشته نام دارد، سر میزند و در انتها مشخص میشود که فرشته (شیطان) است.
رقابت مقدم و لطیفی
سریالهای سیروس مقدم: عروج، اغما، روز حسرت، مدینه و پایتخت ۴
چه بود؟ این کارگردان برای ساخت سریالهای رمضانی خودش را محدود به یک گونه سریالسازی نکرده و سراغ موضوعات ماورایی، اجتماعی و طنز رفته است. یکی دیگر از ویژگیهای او پیدا کردن رگ خواب مخاطب است و همین باعث شده اکثر مواقع سریالهای او در صدر نظرسنجیها قرار بگیرد.
سریالهای محمدحسین لطیفی: سردلبران، پادری، دودکش، نردبام آسمان و صاحبدلان
چه بود؟ نخستین سریال ماه رمضانی لطیفی با نام صاحبدلان سر و صدای زیادی به پا کرد و حتی به خاطر موضوع در نظرسنجیها عنوان پرمخاطبترین سریال را از آن خود کرد. او هم کارگردانی است که خودش را محدود به گونه خاصی نکرده و سریالهای تاریخی، اجتماعی و طنز برای رمضان ساخته است.
مهمانی صبحگاهی
نام برنامه: ماه خدا
قدمت: ۱۶ ساله
مجری: حسن سلطانی
چه بود؟ این برنامه سالهاست روی آنتن شبکه یک است و اجرای این برنامه را ساعد باقری، فرزاد جمشیدی و حسن سلطانی به عهده داشتند. البته قدمت اجرای سلطانی در این برنامه بیشتر است و حدود ۹ سال مجری برنامه ماه خداست و امسال هم اجرای این برنامه را به عهده دارد. البته امسال تغییراتی در برنامه ایجاد شده و بهروز رضوی و هادی صلحجو هم دیگر مجریان این برنامه هستند.
آزمایش حاج یونس
نام سریال: میوه ممنوعه
تاریخ تولد: رمضان ۸۶
کارگردان: حسن فتحی
چه بود؟ این سریال تلویزیونی بهدلیل سوژه و نگارش دیالوگها در میان مخاطبان خاص و شهره شد.
پسر مثبت خانواده
بازیگر مرد: برزو ارجمند
سریالها: سردلبران، بچه مهندس، نردبام آسمان، یک وجب خاک، عبور از پاییز، صاحبدلان، پشت کنکوریها.
چه بود؟ این بازیگر چه در نقش اصلی و چه در نقش فرعی سریالهای رمضانی، غالبا شخصیتی مثبت داشته و نکته جالب کارنامه رمضانی او، تعداد همکاریاش با محمدحسین لطیفی، یکی از رکوردداران کارگردانی در این ایام است. همچنین او در رمضان یک سال، دو سریال نردبام آسمان و عبور از پاییز و سالی دیگر سر دلبران و بچهمهندس را از شبکه یک و دو روی آنتن داشت.
همیشه مادر
بازیگر زن: مریم امیر جلالی
سریالها: متهم گریخت، خانه به دوش، پشت کنکوریها و نوعروس
چه بود؟ مخاطبان بیشتر او را با نقشهایش در سریالهای مناسبتی عطاران به یاد میآورند و امیرجلالی در این آثار نقش مادری از طبقه اقتصادی متوسط و پایین جامعه را به خوبی بازی کرده است. مادری مدیر و مستقل که فشارهای زندگی گاه او را عصبی میکند و نمودش میشود فریادهای معروف این بازیگر در قالب شخصیتهایی که بازی کرده است.
گمشده رمضانی
نام سریال: گمگشته
سال پخش: ۱۳۸۰
نام کارگردان: رامبد جوان
چه بود؟ این سریال نه اولین سریال رمضانی است و نه رکورددار، اما از چند جهت میتوان نامش را در این فهرست لحاظ کرد. گمگشته کمدی نبود، ولی به فراخور قصه، لحظههای بانمکی داشت که تا پیش از آن در برنامهها و سریالهای رمضانی دیده نشده بود. میشود گفت این سریال گمشده رمضان را که شادی بود به فضای سریالهای سیما آورد و به همین جهت در نظرسنجیها جزو سریالهای محبوب این ماه شد. همچنین تیتراژ آن با صدای مجید اخشابی، ضمن اینکه این خواننده را بیش از پیش به مردم شناساند، حسابی در ذهن مخاطبان ماند و به نوعی تیتراژخوانی رمضانی بعد از آن مورد توجه قرار گرفت.
مهمان رمضانی
نام سریال: مهمان
سال پخش: ۱۳۷۰
کارگردان: خسرو ملکان
چه بود؟ نوروز ۷۰ مقارن با ماه رمضان بود و از این نظر حال و هوای متفاوتی داشت. در آن ایام سریال مهمان روی آنتن رفت و به همین خاطر میتوان این مجموعه را نخستین سریال رمضانی سیما به حساب آورد. ملکان سریال دیگری را هم پس از آن با نام «تعطیلات نوروزی» کارگردانی کرد که آن هم رمضان ۷۱ روی آنتن رفت. با استقبال مخاطبان، ساخت سریال برای رمضان به یک رسم همیشگی تبدیل شد و کمکم شبکههای تلویزیونی رقابت رمضانی در قصهگویی را پیش گرفتند.
آوازخوان لحظههای مبارک
خواننده: احسان خواجه امیری
آثار: برای آخرین بار، میوه ممنوعه، ماه عسل، مثل هیچ کس، در مسیر زایندهرود، مادرانه، بچه مهندس.
چه بود؟ این خواننده را میتوان رکورددار اجرای آواز تیتراژ و میانی سریالها و برنامههای رمضانی دانست. آثار رمضانی خواجهامیری بیشتر مطابق با سبک همیشگی او پاپ هستند، اما در میانشان سنتیخوانی هم مثل قطعهای که در میان سریال مثل هیچ کس پخش شد، دیده میشود. در کنار او میتوان از محمد علیزاده، مهدی یراحی و... هم نام برد که به نسبت جزو تیتراژخوانهای پرکار رمضانی بودهاند.
خاطره دکورها در ذهن مردم
نام طراح: پیمان قانع
چه بود؟ معمولاً وقتی صحبت از دکور میشود، نام پیمان قانع شنیده میشود. او جزو طراحان بسیار با استعداد است که همیشه دکورهای جذابی را طراحی میکند. ضمن اینکه طراحی هر یک از دکورها متناسب با محتوای برنامه است و همین باعث شده مخاطب از جذابیتهای بصری دکور هم استفاده ببرد.
برنامهها: ماه عسل، دعوت و مثل ماه
از روز اول که دکورهای ویژه ماه رمضان شروع شده تا امروز در حرفه من
۱۷ سال میگذرد. آنچه در برنامههای ماه رمضان جاری و ساری است.
به غیر از حس این ماه، این است که برنامهها حالت قصهگویی دارد، به همین علت نور و دکور متناسب با محتواست. ضمن اینکه من سعی میکنم دکور برنامههای ماه رمضان به گونهای باشد که با یک المان در ذهن مخاطبان حک شود. مثلاً صدف، گنبد، کتابخانه و ... سالها تخصص من طراحی دکور برنامههای ماه رمضان است و هر سال سعی کردهام سلیقهام را بهتر و پختهتر کنم.