مهمانان ناخوانده؛

به گزارش خبرگزاری صداوسیمای استان سمنان، بحث هجوم ملخ در استان سمنان پدیده جدیدی نیست؛ امسال به دلیل شرایط مناسب آب و هوایی، رطوبت فروردین و اردیبهشت ماه و افزایش بارش‌ها نسبت به چندسال گذشته ، شرایط تکثیر این مهمان ناخوانده را در این استان بیشتر فراهم کرده است.

می‌توان گفت با این وضعیت ملخ‌های شاخک کوتاه و به اصطلاح بومی مهمان ناخوانده و همیشگی زمین‌های کشاورزی، مراتع و طبیعت استان سمنان هستند.

این روز‌ها ملخ‌ها هم در شهر و هم در مراتع و باغات استان سمنان به وفور دیده می‌شود و می‌توان گفت که مراحل تخم ریزی ملخ‌ها در مراتع که کمتر کار‌های فیزیکی مانند شخم، خاک برداری در آن انجام می‌شود، بیشتر است.

پارسال در همین ایام بود که پروانه‌های رنگارنگ در برخی مناطق این استان بخصوص سمنان، شاهرود و شهمیرزاد به دلیل تغییر اقلیم دیده می‌شد و امسال هم ملخ، که اگر راهکار‌های مناسبی برای مبارزه با این مهمان ناخوانده صورت نگیرد عواقب بدی گریبان گیر مردم، باغداران و کشاورزان می‌شود.

عباس مشیریان مدیر حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی استان سمنان گفت: مبارزه با آفت ملخ در اراضی کشاورزی استان امسال با توجه به شرایط آب و هوایی در وسعت بیش از پنج هزار هکتار برنامه‌ریزی شد.
مشیریان افزود :  زمان مبارزه با آفت ملخ بسته به شرایط آب و هوایی از اواخر فروردین تا اواخر مرداد در مناطق مختلف استان سمنان انجام می‌شود.
وی با بیان اینکه ملخ‌های مشاهده شده در استان سمنان از گونه های مراکشی، ایتالیایی، شکم بادمجانی است، تصریح کرد: مبارزه با ملخ شکم بادمجانی در منطقه آهوان شهرستان سمنان آغاز و تاکنون در ۴۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی مبارزه انجام شده است.
مدیر حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی استان سمنان با بیان اینکه ملخ‌ها از جمله خطرناک‌ترین آفات کلیه محصولات کشاورزی است، گفت: ملخ‌ها به علت تنوع گونه‌ای و تغذیه‌ای می‌توانند به فرآورده‌های زراعی، باغی، مراتع و جنگل‌ها خسارت وارد کنند.

مشیریان اضافه کرد: از آنجایی که کانون ملخ‌ها دور از مزارع و اغلب در مراتع است، کشاورزان تمایلی به مبارزه با این آفت خارج از مزارع و باغ‌ها ندارند و از این‌رو به‌عنوان آفات عمومی تلقی می‌شود.
وی تصریح کرد: چنانچه وسعت آلودگی محدود یا تراکم پایین باشد، استفاده از سم‌پاش‌های دستی و شیوه‌های مبارزه ساده مطلوب‌تر است و اگر آلودگی وسیع و گسترده باشد، باید از شیوه‌هایی استفاده کرد که در حداقل زمان حداکثر وسعت آلوده را پوشش دهد.
مشیریان بیان کرد: مبارزه با آفت ملخ در دوره‌ای موفقیت‌آمیز و موثر است که در سنین اولیه پوره گی ملخ که هنوز بالغ نشده اجرا شود.
سال گذشته شهرستان‌های سمنان، دامغان و سرخه بیشترین وسعت مبارزه را با این مهمانان ناخوانده داشتند و آرادان نیز کمترین وسعت مبارزه را به خود اختصاص داده بود و نکته‌ای که حائز اهمیت است مبارزه با این آفت با توجه به وسعت عرصه و شرایط خاص منطقه نیاز به مشارکت جدی سایر دستگاه‌های حاکمیتی و تخصیص اعتبارات ویژه است.

مدیرحفظ نباتات جهادکشاورزی استان سمنان گفت: ملخ‌های داخل شهر از نوع مهاجر و صحرایی که در برخی نقاط مانند جنوب کشور وجود دارد نیست و شهروندان نباید هیچ گونه نگرانی بابت این نوع ملخ داشته باشند.
وی تاکید کرد: ملخ‌هایی که اکنون داخل شهر سمنان وجود دارد از نوع ایتالیایی است و در چندسال گذشته به خاطر شرایط آب و هوایی مناسب روند افزایشی داشته است.
مشیریان با اشاره به اینکه زیاد شدن ملخ‌های بومی در سطح شهر ارتباط مستقیمی با میزان بارش‌ها دارد، اضافه کرد: کپسول تخم ملخ قابلیت ماندگاری تا ۶ سال در زیر خاک را دارد و بارندگی‌های دو سال اخیر که در ۱۵سال گذشته بی‌سابقه بوده است، باعث زیادشدن بچه‌ملخ‌ها شده و امسال این مورد به اوج خود رسیده است.

مدیرحفظ نباتات جهادکشاورزی استان سمنان بیان کرد: ملخ‌های بومی از نوع صحرایی نیست و به اراضی کشاورزی آسیب نمی‌زند و بیشتر از فضای سبز شهری تغذیه می‌کند و و زود از بین می‌رود.
مشیریان گفت: ممکن است برخی شهروندان نگرانی‌هایی درباره وجود این ملخ‌ها در سطح شهر داشته باشند، ولی باید بدانند که خطری از جانب این حشرات وجود ندارد.
مدیر حفظ نباتات جهادکشاورزی استان سمنان اضافه کرد: استفاده از سموم قوی برای از بین بردن ملخ‌های بومی به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود، چرا که ممکن است این سموم برای محیط زیست و دیگر پرندگان و جانداران سطح شهر‌ها و روستا‌ها آسیب جدی باشد.

وی از شهرداری‌ها خواست در صورت نیاز به این موضوع ورود کنند و افزود: در گرمسار شهرداری با مشاورت جهادکشاورزی برخی اقدام‌ها در این زمینه اجرا کرد که موفقیت‌آمیز بود.
مدیر حفظ نباتات جهادکشاورزی استان سمنان گفت: ملخ‌های بومی در نهایت تا اواخر خرداد مهمان ناخوانده مناطق شهری و روستایی استان خواهند بود وماندگاری قابل توجهی ندارد.
یکی از آفات مهم محصولات کشاورزی، مرتعی و جنگلی ملخ‌ها هستند و مهمترین گونه‌ای که در استان سمنان افزایش جمعیت داشته معروف به ملخ بادمجانی یا ملخ شکم بادمجانی است و هر ملخ می‌تواند به‌اندازه وزن خود در روز از همه گیاهان سرسبز و حتی تنه درختان تغذیه کند.
این نوع ملخ که دارای یک نسل در سال است زمستان گذرانی به صورت تخم بوده و عموما فعالیت آفت از نیمه اسفند ماه شروع و تا اواخر خرداد ماه سال بعد به طول می‌انجام و بیشتر به اراضی کشاورزی روستای خیرآباد و بخش آهوان آسیب زده و اراضی کشاورزی در آستانه خسارت قرار دارد.

علی آقا شاهی رئیس جهاد کشاورزی سمنان در گفتگو با خبرنگار ما گفت: تا کنون در ۱۰۰ هکتار از مجموع ۶۰۰ هکتار درگیر آفت ملخ شکم بادمجانی در اراضی باغی و زراعی شهرستان سمنان مبارزه با این آفت انجام شده است.
وی ادامه داد: ملخ‌های داخل شهر از نوع مهاجر و صحرایی که در برخی نقاط مانند جنوب کشور وجود دارد نیست و شهروندان نباید هیچ گونه نگرانی بابت این نوع ملخ داشته باشند.
شاهی بیان کرد: کارشناسان جهادکشاورزی با همکاری کشاورزان تمام تلاش خود را به کار بستند تا این آفت قبل از خسارت به اراضی کشاورزی ریشه کن شود.
رئیس جهاد کشاورزی سمنان تصریح کرد: ملخ‌ها برای رسیدن به مرحله بالغ شدن پنج مرحله دارند و اکنون ملخ‌های شکم بادمجانی که به مزارع کشاورزی شهرستان سمنان حمله کرده‌اند در مرحله ۲ و سه قرار دارند.
وی تصریح کرد: ۲ کانون مهم آفت ملخ شکم بادمجانی در نزدیکی اراضی کشاورزی شهرستان سمنان شناسایی و مبارزه انجام شده است و ملخ‌هایی که اکنون به مزرعه‌های یونجه و باغ‌ها حمله می‌کنند به صورت پراکنده هستند.
گرمسار نیز یکی دیگر از شهر‌های استان سمنان است که درگیر این مهمانان ناخوانده شده است که بر اساس اعلام کارشناسان جهاد کشاورزی، کانون کوبی راه حل مناسب از بین بردن ملخ هاست.
این ملخ‌های بومی منطقه که به نام ملخ‌های شاخک کوتاه و از گونه ملخ‌های ایتالیایی و مراکشی هستند از مراتع تغذیه می‌کنند و با شروع تابستان و همچنین بارندگی‌های اخیر این ملخ‌ها دوباره در مراتع شهر‌های گرمسار و ایوانکی زاد و ولد کردند.

افشین مشیری رئیس جهاد کشاورزی گرمسار کانون کوبی‌های مناسب در این فصل در مراتع اطراف گرمسار و ایوان کی را عامل از بین بردن این ملخ عنوان کرد و گفت: تیم‌ها شبکه مراقبت جهاد کشاورزی از مراتع بازدید کردند تا از خسارت‌های بیشتر جلوگیری شود.
با این حال ملخ‌ها هر ساله به تناسب بارندگی‌های سالانه مشاهده می‌ شوند و باید به این نکته توجه داشت که روش مناسب برای مبارزه با آفت ملخ بسته به شرایط مختلف آب و هوایی و مرحله زندگی آفت انتخاب می‌شود.
تورج خوشبخت رئیس اداره تولیدات کشاورزی جهاد کشاورزی شهرستان سمنان نیز  گفت: باتوجه به هجوم ملخ‌های مراکشی و بادمجانی به سمنان کار سم پاشی در جهت مقابله با این ملخ‌ها از ابتدای اردیبهشت ماه آغاز شده است.

وی افزود: مبارزه با ملخ‌های مراکشی  نیز از ابتدای خرداد ماه آغاز شده و تاکنون ۸۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی شهرستان سمنان سم پاشی شده است.
رئیس اداره تولیدات کشاورزی جهاد کشاورزی شهرستان سمنان تصریح کرد: کار سم پاشی در جهت مقابله با ملخ‌های مراکشی و بادمجانی در سمنان تا پایان خرداد ماه ادامه دارد.
 کشاورزان شرق استان سمنان امسال با توجه به سرمازدگی دسترنج خود را از دست دادند، اما یک سال طول می‌کشد تا کشاورز بتواند دوباره ثمره دست رنج خود را مشاهده کند و طبیعی است که هر عامل تهدید کننده محصولات مانند ملخ‌ها برای آنها استرس‌زا و نگران کننده باشد که برای حل این معضل باید تدابیری اندیشیده شود.
با توجه به اینکه همه برای مبارزه با این مهمانان ناخوانده دست به دست هم داده اند اما این نکته ضروری است که حفظ محیط زیست نیز امری ضروری است و برای مقابله شیمیایی با آفت ملخ ها باید از سمومی استفاده شود تا کمترین آسیب و آلودگی بر محیط زیست تحمیل شود.

 

نویسنده: محمدرضا هوشمند